|
I
|
pn.
|
mi (1)
|
|
I have feelings too!
|
|
A ná udu piiti mi!
|
|
ibis, Scarlet
|
n.
|
mbukoko
|
|
ice
|
n.
|
eisi
|
|
ice, shave
|
vt.
|
sikafu
|
|
ice water
|
n.
|
eisi wataa
|
|
·
|
·
|
koo wataa
|
|
ideophone describing broken out
|
ideo.
|
fanyaa (1)
|
|
inclusivity"}ideophone describing completeness or inclusivity
|
ideo.
|
fiya
|
|
ideophone describing crying
|
ideo.
|
hii3
|
|
defeat"}ideophone describing dejection, loneliness, or defeat
|
ideo.
|
tyokoo
|
|
ideophone describing drips
|
ideo.
|
towtow
|
|
stuck"}ideophone describing fastened or stuck
|
ideo.
|
kankan3
|
|
ideophone describing feeling sick
|
ideo.
|
gudyuu
|
|
ideophone describing fuming in anger
|
ideo.
|
gudyuu
|
|
ideophone describing gliding (on water)
|
ideo.
|
sii3
|
|
ideophone describing hanging limply and uselessly
|
ideo.
|
kamboo
|
|
ideophone describing immovability
|
ideo.
|
kinkin
|
|
ideophone describing messiness
|
ideo.
|
fanyaa (2)
|
|
ideophone describing obesity
|
ideo.
|
boffoo
|
|
ideophone describing quick actions
|
ideo.
|
nyaw
|
|
ideophone describing slapping
|
ideo.
|
pai3
|
|
ideophone describing sound of sneeze
|
ideo.
|
atisee
|
|
ideophone describing spotlessly clean or tidy
|
ideo.
|
fele fele
|
|
ideophone describing stumbling
|
ideo.
|
dyakata
|
|
ideophone describing suddenness
|
ideo.
|
dyagaa
|
|
·
|
·
|
dyagaa
|
|
ideophone describing The End
|
ideo.
|
kwolon
|
|
ideophone describing tight grip
|
ideo.
|
paa2
|
|
ideophone describing unclearness
|
ideo.
|
difii
|
|
ideophone describing whistling
|
ideo.
|
fiyo fiyo
|
|
ideophone, quick action
|
ideo.
|
pala2
|
|
motionless"}ideophone, quiet or motionless
|
ideo.
|
pii2
|
|
idly, walk about
|
vi.
|
sanga (2)
|
|
idol
|
n.
|
gadu2 (1)
|
|
idol, shrine of an
|
n.
|
gadu osu
|
|
idolatry
|
n.
|
afokodeei
|
|
idols, worship
|
|
begi sani
|
|
if
|
conj.
|
efu1
|
|
·
|
·
|
te1 (1)
|
|
ignite fire, match to
|
n.
|
swalufu
|
|
ignorant person
|
n.
|
dyuka
|
|
ignore
|
|
puu ain
|
|
·
|
|
towe a dofu se (yesi) gi wan sama
|
|
·
|
|
towe a dofu se (yesi) gi wan sama
|
|
iguana, common
|
n.
|
gwana
|
|
crest"}iguana's comb or crest
|
n.
|
kankan1 (2)
|
|
illegitimate pregnancy
|
|
ganda bee
|
|
ill-mannered
|
adj.
|
poli (3)
|
|
illness
|
n.
|
endii
|
|
·
|
·
|
siki (2)
|
|
imagine
|
vt.
|
pakisei (1)
|
|
immediately
|
adj.
|
wanboo
|
|
·
|
adv.
|
wanten wanten
|
|
·
|
n.
|
wanten (1)
|
|
immovability, ideophone describing
|
ideo.
|
kinkin
|
|
impertinent man, be an
|
|
gaan nengee
|
|
·
|
vi.
|
gaanengee
|
|
impertinent woman, be an
|
vi.
|
gawman
|
|
important, act
|
|
pee ibiman
|
|
important, be
|
vi.
|
bigi (1)
|
|
important person
|
n.
|
bigiman
|
|
·
|
·
|
sani (2)
|
|
impotent male, be a sexually
|
vi.
|
lan (2)
|
|
impotent man, sexually
|
|
go a baka mongo
|
|
impoverished
|
adj.
|
mofina (2)
|
|
impregnate
|
|
gi bee
|
|
imprison
|
vt.
|
sooto (2)
|
|
imprisonment
|
n.
|
dunguu osu
|
|
·
|
·
|
sitaafu osu
|
|
impudently
|
|
gaan mofu
|
|
impudently forward, be
|
|
abi dee ain
|
|
in
|
prep.
|
ini (1)
|
|
·
|
·
|
na2 (3)
|
|
in good time
|
adv.
|
biten
|
|
in place of
|
conj.
|
(pe) fu
|
|
in spite of
|
conj.
|
winsi1
|
|
in that
|
conj.
|
bika (2)
|
|
in the future
|
n.
|
tamaa (2)
|
|
in the manner indicated
|
adv.
|
so
|
|
in the midst of
|
prep.
|
ini (2)
|
|
in the same way
|
conj.
|
soseefi
|
|
in this way
|
adv.
|
letiso
|
|
inanimate object, teeth of an
|
n.
|
tifi (2)
|
|
incarnated, person re-
|
n.
|
nenseki
|
|
inch (approximately)
|
n.
|
doin1 (3)
|
|
inclusivity, ideophone describing
|
ideo.
|
fiya
|
|
income
|
|
dei beele
|
|
incomparably
|
|
pasa peesi
|
|
indefinite singular article
|
art.
|
wan (2)
|
|
independent, be
|
|
de fi enseefi
|
|
indian, Amer-
|
n.
|
Lebiman
|
|
Indian (Amerindian)
|
n.
|
Ingii
|
|
indicate ahead of time
|
vt.
|
pingi (2)
|
|
indicated, in the manner
|
adv.
|
so
|
|
indignation, exclamation of
|
interj.
|
tan2
|
|
Indonesian fried rice
|
n.
|
nasigolen
|
|
Indonesian vegetable dish sp.
|
n.
|
pityeli
|
|
inexpensive, be
|
vi.
|
bunkopu (1)
|
|
infant
|
|
wataa (wataa) pikin
|
|
·
|
n.
|
beibi
|
|
infant food
|
n.
|
papa2 (1)
|
|
infant's soft spot
|
n.
|
buwe buwe
|
|
inflammation of eye
|
n.
|
soo ain
|
|
inform about someone
|
vt.
|
konkuu (1)
|
|
information marker, new
|
conj.
|
ma2 (2)
|
|
information, pass on
|
|
lolo wan bosikopu go moo faawe
|
|
acquire known"}information, seek or acquire known
|
|
fisi wan sama
|
|
informed, be well
|
|
de sabi sabi
|
|
informing
|
n.
|
konkuu (2)
|
|
ingratiate
|
|
switi wan sama ati
|
|
inhale
|
|
ali boo
|
|
·
|
|
ali boo
|
|
injection
|
n.
|
piin
|
|
·
|
·
|
sipoiti (1)
|
|
injection, give an
|
vt.
|
sutu (3)
|
|
injure someone
|
|
gi mankei
|
|
injured, be
|
|
kisi mankei
|
|
injury
|
n.
|
mankei (1)
|
|
injury, receive a
|
|
kisi mankei
|
|
innocent, be
|
vi.
|
mofina (1)
|
|
insane
|
|
siki a ede
|
|
·
|
adj.
|
law1 (1)
|
|
insane asylum
|
n.
|
kolela
|
|
insane person
|
|
opo ede
|
|
insecticide, spray
|
n.
|
sipoiti (3)
|
|
insekt
|
n.
|
feefee
|
|
inside
|
n.
|
inise
|
|
·
|
prep.
|
ini (1)
|
|
inside, bring
|
|
puu a doo
|
|
instances
|
n.
|
boo3
|
|
·
|
·
|
leisi2 (1)
|
|
·
|
·
|
pasi2
|
|
·
|
·
|
toon2 (1)
|
|
instead of
|
conj.
|
(pe) fu
|
|
instigate
|
vt.
|
sokoo (2)
|
|
instrument, musical
|
n.
|
saka3
|
|
instrument, player of a stringed
|
n.
|
gitaliman
|
|
instrument sp., percussion
|
n.
|
seke seke
|
|
instrument, stringed
|
n.
|
gitali
|
|
insult
|
|
I gaan nosu olo enke abeni!
|
|
·
|
|
I gaan ain enke awaa koko!
|
|
·
|
|
I gaan ain enke kuguu!
|
|
·
|
|
I gaan ain enke patawa (sii)!
|
|
·
|
|
I lontu ain enke yowka!
|
|
·
|
|
I langa futu enke akami!
|
|
·
|
|
I gaan ain enke awaa koko!
|
|
·
|
|
I gaan futu enke Awayaikule!
|
|
·
|
|
I baaka fesi enke koofaya!
|
|
·
|
|
I baala fesi enke kwaka pan!
|
|
·
|
|
I gaan baala fesi enke bubu!
|
|
·
|
|
I gaan golingo enke babun!
|
|
·
|
|
I gaan tongo enke domii babun!
|
|
·
|
|
I doti boi!
|
|
·
|
|
I gaan baala fesi enke bubu!
|
|
·
|
|
I takuu fesi enke bubu!
|
|
·
|
|
I gaan yesi enke buku!
|
|
·
|
|
I tingi mofu enke dagu!
|
|
·
|
|
I tingi mofu enke dagu!
|
|
·
|
|
I deki ede enke siiba kumalu!
|
|
·
|
|
I pasii futu enke dokisi!
|
|
·
|
|
I don enke kaw baka futu!
|
|
·
|
|
I doti boi!
|
|
·
|
|
I deki ede enke siiba kumalu!
|
|
·
|
|
I gaan ede enke gobo!
|
|
·
|
|
I gaan ede enke kokoonto (nyanyan)!
|
|
·
|
|
I lontu ede enke kokoonto!
|
|
·
|
|
I fanyaa fesi enke osu foo!
|
|
·
|
|
I baaka fesi enke koofaya!
|
|
·
|
|
I baala fesi enke kwaka pan!
|
|
·
|
|
I bam bam bam fesi enke mun!
|
|
·
|
|
I bam bam bam fesi enke nati kwaka!
|
|
·
|
|
I fanyaa fesi enke osu foo!
|
|
·
|
|
I gaan baala fesi enke bubu!
|
|
·
|
|
I weti fesi enke pemba!
|
|
·
|
|
I langa tifi enke foluku!
|
|
·
|
|
I fanyaa fesi enke osu foo!
|
|
·
|
|
I gaan futu enke Awayaikule!
|
|
·
|
|
I langa futu enke akami!
|
|
·
|
|
I pasii futu enke dokisi!
|
|
·
|
|
I don enke kaw baka futu!
|
|
·
|
|
I gaan ain enke awaa koko!
|
|
·
|
|
I gaan ain enke kuguu!
|
|
·
|
|
I gaan ain enke patawa (sii)!
|
|
·
|
|
I gaan ede enke gobo!
|
|
·
|
|
I gaan golingo enke babun!
|
|
·
|
|
I lontu ede enke kokoonto!
|
|
·
|
|
I gaan ede enke kokoonto (nyanyan)!
|
|
·
|
|
I gaan yesi enke Bakaa (Kondee) konkoni!
|
|
·
|
|
I gaan ain enke kuguu!
|
|
·
|
|
I bam bam bam fesi enke nati kwaka!
|
|
·
|
|
I baala fesi enke kwaka pan!
|
|
·
|
|
I langa tifi enke foluku!
|
|
·
|
|
I lontu ain enke yowka!
|
|
·
|
|
A mangii enke yooka!
|
|
·
|
|
I tingi mofu enke dagu!
|
|
·
|
|
I bam bam bam fesi enke mun!
|
|
·
|
|
I gaan nosu (olo) enke kopoo pipa!
|
|
·
|
|
I gaan nosu olo enke abeni!
|
|
·
|
|
I gaan nosu tiki enke switi kasaba!
|
|
·
|
|
I gaan ain enke patawa (sii)!
|
|
·
|
|
I weti fesi enke pemba!
|
|
·
|
|
I gaan nosu (olo) enke kopoo pipa!
|
|
·
|
|
I mofu saapu!
|
|
·
|
|
I tyobo tifi enke tabaka!
|
|
·
|
|
I langa tifi enke foluku!
|
|
·
|
|
I tyobo tifi enke tabaka!
|
|
·
|
|
I tingi mofu enke dagu!
|
|
·
|
|
I gaan tongo enke domii babun!
|
|
·
|
|
I tyobo tyaka tyaka ede uwii enke foo kapata diko!
|
|
·
|
|
I tyobo fesi enke foo!
|
|
·
|
|
I tyobo mofu enke dagu!
|
|
·
|
|
I tyobo tifi enke tabaka!
|
|
·
|
|
I weti fesi enke pemba!
|
|
·
|
|
I gaan yesi enke Bakaa (Kondee) konkoni!
|
|
·
|
|
I gaan yesi enke buku!
|
|
·
|
|
A mangii enke yooka!
|
|
·
|
|
I weti fesi enke yooka!
|
|
·
|
|
I lontu ain enke yowka!
|
|
·
|
vt.
|
kosi
|
|
·
|
·
|
ligei (2)
|
|
·
|
·
|
saanti1
|
|
insult someone
|
|
gi wan sama gaan taki
|
|
insult towards a dog
|
|
belekisi ontu
|
|
·
|
|
belekisi ontu
|
|
insulting term for Hindustani people
|
n.
|
Kuli
|
|
insulting term used against Maroons
|
n.
|
dyuka
|
|
intelligent
|
|
abi ede
|
|
intensified
|
adv.
|
faya (4)
|
|
intensifier
|
adv.
|
bun (4)
|
|
·
|
·
|
namo namo
|
|
Interior Blacks
|
n.
|
Busi (Kondee) Nengee
|
|
Interior Blacks, Boni
|
n.
|
Boni Nengee
|
|
Interior of Suriname
|
n.
|
Busi Kondee
|
|
interior, part of the
|
n.
|
liba (2)
|
|
interjection
|
interj.
|
we
|
|
comprehension"}interjection for surprise or comprehension
|
interj.
|
soo4
|
|
interlocutor at meetings
|
n.
|
pikiman
|
|
interlocutor, serve as an interlocutor
|
vi.
|
piki1 (2)
|
|
interpersonally, be difficult
|
vi.
|
fokopu
|
|
interrogate someone closely
|
|
fini wan sama
|
|
interrupt someone speaking
|
|
koti sama mofu
|
|
intersect
|
vi.
|
koti (4)
|
|
intestines
|
n.
|
kaka bee
|
|
intestines, large
|
n.
|
gaan bee
|
|
intuit
|
vt.
|
sintin
|
|
investigate
|
vt.
|
wegi1 (3)
|
|
investigate through sorcery
|
vt.
|
luku (5)
|
|
invite
|
vt.
|
kai2 (2)
|
|
iron
|
n.
|
ayee
|
|
·
|
·
|
insii
|
|
·
|
vt.
|
tiiki1
|
|
iron against iron
|
|
ayee anga ayee
|
|
iron, clothes
|
n.
|
(tiiki) insii
|
|
iron, strong as
|
|
taanga enke insii
|
|
irrealis marker
|
aux. v.
|
sa2
|
|
irritate
|
vt.
|
fuufeli
|
|
irritation, skin
|
n.
|
kaabu yasi
|
|
island
|
n.
|
tabiki
|
|
it
|
pn.
|
a1
|
|
·
|
·
|
en (2)
|
|
it (emphatic)
|
pn.
|
en (1)
|
|
itch
|
vt.
|
biti (2)
|
|
·
|
·
|
kaasi1 (1)
|
|
itching worm
|
n.
|
kaasi woon
|
|
item, bigger
|
n.
|
gaanwan (2)
|
|
item, smaller
|
n.
|
pikinwan (2)
|
|
its
|
pn.
|
en (3)
|
|
It's out of my hands!
|
|
Mi ná abi en koni!
|
|
ivory
|
n.
|
olifanti tifi
|