W - w

waadi onoverg. ww. waardig zijn. Zie trefwoord: waiti.
waan 1) onoverg. ww. warm zijn. A wataa di de a faya de waan kaba, bika a wani kuku. ant: koo1. Zie: ati3.
waan waan bnw. Mi o nyan a alisi waan waan.
2) onoverg. ww. warm zijn. A kambaa ini pe wi e wooko ya á waan, ma a koo. syn: banowtu; ant: koo1.
3) znw. warmte; hitte. Fa i si a iti a udu, ne a waan fu a faya puu a sineki dyombo nyanmi en, fasi kinkin ne en ana. (Ap. 28:3b) Van: GE. Etym.: warm .
waan waan bnw. opgewarmd. Zie trefwoord: waan.
waan wataa znw. warm water. Zie trefwoord: wataa.
waati onoverg. ww. waardig zijn. Zie trefwoord: waiti.
waawaa znw. gepantserde vis. Waawaa na fisi di meke enke kwikwi, ma di na den nái tan a ini sombo. Zie: koko udu; kwikwi.
wagi znw. auto; wagen; bussen; trucks. A syafeli lei u anga wagi komoto a Foto kon a osu. syn: oto. Zie: besi; toloki.
doti wagi znw. Na a doti wagi e teke doti a Foto, tyai go towe.
koloi wagi znw. kruiwagen.
opo baka wagi znw. auto met een open laadruimte. Wan opo baka wagi, na wan sowtu wagi, ma a di na en baka opo fu tyai sani. syn: toloki. Zie: paata baka wagi.
paata baka wagi znw. sportwagen. Zie: opo baka wagi.
wagiman znw. chauffeur van een voertuig. A wagiman na a man di e tii a wagi. syn: syafeli. Van: EN. Etym.: wagon .
wagiman znw. Zie trefwoord: wagi.
wai1 1) overg. ww. zwaaien, wuiven ;waaien. Den sama di e pasa anga a boto a mindii wai ana gi wi odi.
2) overg. ww. zeven; wannen. Di u fonmi a alisi te a weti, ne u puu en go wai. Van: DU. Etym.: waaien .
wai2 overg. ww. wieden (met een kapmes). Te a gaasi kon bigi, da wi e wai en anga how. Zie: koti.
wai3 onoverg. ww. aan de kant gaan; vermijden. Di a law man si a wagi e kon, ne a wai komoto a pasi. Zie: diipi.
waiti 1) onoverg. ww. waard zijn, waardig. Mi á waiti fu somen moni so, ma a di a lobi mi meke a gi mi somen moni ya. ant: ganda; soso1; wisiwasi. Zie: dyendee. Var.: waati; waadi.
2) znw. waarde. Van: GE. Etym.: waard .
waka 1) onoverg. ww. lopen; wandelen. Mi waka anga futu dii kilomeiti komoto a Foto kon a osu. syn: koi1.
waka a wan sama ondoo zich onderwerpen aan. Da biibiwan di e lesipeki Masaa Gadu mu waka a ondoo bigiman ne en tapu, anga a moo gaan kownu di abi a taki fu kondee. (2 Peit. 2:13)
waka waka ontucht plegen. A uman de waka waka, bika ai go anga ala man a bedi. syn: motyo. Zie: wei2.
futu waka znw. voetspoor. syn: futu maiki.
2) onoverg. ww. reis. Mi waka anga boto go a Ndyuka. Zie: koi1.
neti waka znw. het reizen in de nacht.
3) znw. reisje.
wakaman znw. reiziger. Van: EN. Etym.: walk .
waka a wan sama ondoo Zie trefwoord: ondoo1. idioom. zich aan iemand onderwerpen.
Waka anga fusutan! Zie trefwoord: fusutan. idioom. gebruik je verstand.
waka bee Zie trefwoord: bee. idioom. diarree.
waka tiki znw. wandelstok; staf. Zie trefwoord: tiki.
waka uman 1) Zie trefwoord: uman. idioom.
2) Zie trefwoord: uman. idioom.
waka waka Zie trefwoord: waka. idioom.
waka waka a i man osu Zie trefwoord: man2. idioom. een vrouw die overspel pleegt.
wakaman znw. Zie trefwoord: waka.
waki 1) overg. ww. bewaken; op wacht staan. Da Amoomi e waki a osu fu a Bakaa a Maseilanti gi en fu den á go fufuu ne en. syn: luku.
wakiman znw.
2) overg. ww. beloeren. Di Da Afuuye si Ma Simba e wasi soso sikin, ne a kibii na a tutu baka e waki en. Zie: didon wataa; lulu1.
wakiman znw. wachter. Zie trefwoord: waki.
wakiti onoverg. ww. wachten. Mi wakiti te, di mi si a nái kon, ne mi gwe. syn: luku; ant: gwe.
koti wakiti bewaken. Luku lontu, fu koti wakiti anga a biibi. (1 Peit. 5:8b)
wakitiman znw. wachter. Van: GE. Etym.: wachten .
wakitiman znw. wachter; bewaker. Zie trefwoord: wakiti.
wan 1) telw. telwoord 1. Te i e bigin teli, da na wan yu e bigin, da i kisi tu. Zie: Zie tabel onder: nombuu.
wan yuu ten znw. een uur. Zie: Zie tabel onder: yuu1.
2) art. onbepaald vnw. een. Wan sama di á lobi taa sama, taa sama nái lobi en tu. Zie: a2; den2.
3) bnw. een zekere. Mi e sende a buku ya gi wan sama a Diitabiki.
4) vnw. een. Di den paati beele, ne a man bali taki: “A á sai mi, mi wani wan moo”.
wanse bnw. ant: taase.
5) vnw. Pe gaanwan e nyan a nái wani si pikinwan.
6) bnw. verenigd; als een. Efi ala libisama be sa de wan, didibii á be o fende pasi fu kii libisama so. ant: paati fasi.
7) bnw. hetzelfde. Zie trefwoord: awan.
wan koo uman Zie trefwoord: koo1. idioom. sexueel frigide vrouw.
wan lepi sama Zie trefwoord: lepi. idioom. iemand bedreven in hekserij.
wan sama ati sidon Zie trefwoord: sidon. idioom. iemand die uitrust.
wan sama dii Zie trefwoord: dii1. idioom. gebruikt voor iemand die je niet veel ziet.
wan sama du nái kai anga wan sama Zie trefwoord: kai1. idioom. iemands gedrag valt niet zo in de smaak.
wan sama mofu e booko wataa Zie trefwoord: mofu. idioom. iemand loopt het water uit de mond.
wan sama neki e lon Zie trefwoord: neki. idioom. iemand loopt het water uit de mond.
wan sama nen e bali Zie trefwoord: bali1. idioom. een berucht iemand zijn.
wan sama tongo ati Zie trefwoord: tongo. idioom. een schelle stem hebben.
wan sama wan ain kalu Zie trefwoord: ain3. idioom. hij is mijn oogappel.
wan taa(wan) znw. een andere. Zie trefwoord: taa1.
wan uman doo koti Zie trefwoord: doo1. idioom. menopauze.
wana znw. soort voedsel. Wana na wan udu di bun fu meke boto. Zie: kopi. Van: AI. Etym.: wana .
wanboo bnw. onmiddelijk. Ma wanboo wanboo so, te fu den denki, ne Jesesi kengi tan wan hii taa fasi. En fesi e beenki enke a san. (Mt. 17:2a)
wani 1) overg. ww. willen, wensen, lusten, verlangen, wil, lust, verlangens. Mi wani go luku sitee boto.
2) bw. bijna. Baka twalufu yuu a san e ati te, ai wani boon yu. Den Matawai sama anga den Saamaka sama e wani taki gei. Van: GE. Etym.: want .
wankodo bnw. uniek; er is er maar een van. Na a wankodo Manpikin fi en, di de wan anga a Tata makandii, ne en meke u kon sabi en nownow, enke fa u de. (Jn. 1:18b)
wanlo bnw. verscheidene. Namo a seefi yuu de, ne den sama tyai wanlo pikinengee kon a Masaa Jesesi, fu a poti ana a den tapu begi gi den. (Mt. 19:13a) Van: GE. Etym.: one row .
wanse bnw. een kant. Zie trefwoord: wan.
wansi vw. alhoewel; ondanks; zelfs; wat er ook gebeurt. Zie trefwoord: winsi1.
wanten 1) znw. direkt; meteen. Di mi sende kai mi dda, ne a kon a mi wanten. ant: daai daai.
wanten wanten bw. Go wanten wanten a pe yu mma sende yu fu go! syn: dileki dileki.
2) bw. ooit. Noiti mi be si Saanan pina so wanten. Van: EN. Etym.: one time .
wanten wanten bw. onmiddelijk; direkt. Zie trefwoord: wanten.
wantu znw. een paar; verschillende. Di mi go a onti, mi á kisi ipi fisi, ma mi kisi wantu. ant: somen; tyaipi. Van: EN. Etym.: one two .
wanwan 1) bnw. alleen. Di ala sama gwe a Foto, ne a dda wanwan fika na a kondee. Zie: soso2. Var.: wawan.
2) bnw. een paar (verspreid). Fu ala den onmen ondoo kalu di mi paandi, na wanwan namo kon.
wapu znw. wapen. Na lanti mu sitaafu sama, meke den ana bigi sai, anga wapu di den e tyai. Na Masaa Gadu wooko den de. Van: GE. Etym.: wapen .
wasi1 1) overg. ww. baden, wassen. Na ini liba den sama fu Ndyuka e wasi den sikin.
2) overg. ww. de vaat wassen. Te u kaba nyan, da mi e wasi den beenki di u nyan.
3) onoverg. ww. vermengen in het water. Bumbi na wan sani di den sama e fon den lutu fi en, da den wasi a ini liba fu duungu fisi. Van: EN. Etym.: wash .
wasi2 znw. vernis. Na wasi mi lobi gi a bedi fu mi meke ai beenki so.
wasi duku znw. baddoek; handdoek. Zie trefwoord: duku1.
wasi faya wataa overg. ww. zich met warm water wassen. Zie trefwoord: wataa.
wasi koo wataa idioom. periode na de geboorte. Zie trefwoord: koo wataa.
wasi mofu Zie trefwoord: mofu. idioom. iets vooraf eten.
wasi uman Zie trefwoord: uman. idioom. wasbord.
wasi wan sama baka ana idioom. slag in het gezicht met de buitenkant van de hand; klap tegen iemands gezicht met de rug van de hand. Zie trefwoord: baka ana.
wasi wasi znw. wesp van de Vespoidae familie. Wasi wasi na sani di meke enke feefee, ma moo gaanse fu den e nyan sama. Zie: mutika; ontiman.
wasikoi overg. ww. waarschuwen. Te wan sama e du wan ogii, da i mu wasikoi en fu a á du en. syn: bali1. Var.: wasikoli; wasikow. Van: DU. Etym.: waarschuwen .
wasikoli overg. ww. waarschuwen. Zie trefwoord: wasikoi.
wasikow overg. ww. waarschuwen. Zie trefwoord: wasikoi.
wataa 1) znw. water. Mi go kisi wataa a liba fu go wasi. ant: faya.
alasi a wataa heldere glazen plaat. Alasi a wataa na gaasi beenki di te den de a ondoo wataa yu nái si den. A pikin losi a a wataa fi en mma towe na a siton tapu booko.
didon wataa iemand die ligt te wachten. A fufuuman didon wataa e luku san a sa fende fu fufuu. Zie: waki.
kofu wataa een aantal stompen geven.
lebi wataa eufemisme voor bloed. syn: buulu.
naki baka wataa te laat komen.
pisi wataa gebied; district. Masaa Jesesi be du somen wonduu na a pisi wataa fu Galilea.
puu wataa a boto urineren. Te wan sama e puu wataa a boto, da na a seefi enke te ai pisi puu wataa a ini en bee. syn: keleni; pisi2. Var.: towe wataa a boto.
sani wataa zaadcellen van een man. Te wan man go a bedi anga wan uman, da a man sani wataa e kon.
towe wataa een plengoffer brengen.
towe wataa de boot leegscheppen.
abaa wataa znw.
alen wataa znw. Alen wataa gusontu moo enke liba wataa.
alisi anga wataa znw. Alisi anga wataa, a ná switi moo!
eisi wataa znw. ijs water. syn: koo wataa.
faa wataa znw. Te faa wataa, da a wataa e saka, da te fuudu, da ai fuu baka. ant: fuudu. Zie: deeten.
faya wataa znw. Ala den sani enke te anga sukaati anga kofi, na faya wataa den sama e kai den. Zie: kofi2; sukaati; te3.
diingi faya wataa Da Kowanten be lobi dopu en beele go a ini en te, te a be e diingi faya wataa.
gaan wataa znw. seizoen wanneer de rivier opgezwollen is. ant: deeten. Zie: alenten; fuudu.
gotoo wataa znw. gootwater. Gotoo wataa á bun fu diingi, a tyobo, da a abi siki a ini.
ken wataa znw. het sap van de suikerriet. Ken wataa na a wataa fu a ken, te den mii a ken.
koo wataa znw. lauw water. A wataa fu liba efu a wataa di de a ini i boketi efu bali, na koo wataa. ant: waan wataa.
kai a koo wataa baden met gewoon water (nadat de vrouw met warm water heeft gebaad voor 3 maanden). Te wan uman kaba fu wasi faya wataa, da wi e taki a kai a koo wataa. syn: wasi koo wataa; ant: wasi faya wataa.
wasi koo wataa wassen met koud water. syn: kai a koo wataa; ant: wasi faya wataa.
koo wataa znw. koud of ijswater. Te i go a wan sama di abi eisi kasi osu, da i sa fende koo wataa fu diingi. syn: eisi wataa.
kuku wataa znw. gekookt water.
mofu wataa znw. speeksel in de mond tijdens slaap. syn: baba.
ondoo wataa znw. onder water. Te i iti wan siton go a ini liba, da a sungu go a ondoo wataa. ant: tapu wataa.
pepee wataa znw. waterige dunne soep. Pepee wataa na wan baafun di boli anga tyaipi wataa. Zie: baafun; supu.
sawtu wataa znw. oceaan; zee. syn: ze. Zie: liba.
seke wataa znw. sterke watervloed.
tapu wataa znw. bovenop het water. Te yu de a ini wan boto, da a boto e de a tapu wataa, bika a á sungu go a ondoo wataa. ant: ondoo wataa.
waan wataa znw. warm water.
wasi faya wataa overg. ww. Ala Ndyuka uman di meke pikin e wasi faya wataa. ant: wasi koo wataa.
2) znw. rivier oever; rivieroever. Mi e go a wataa a pe den boto tei. syn: liba; ant: soo2.
mofu wataa znw. Mofu wataa na a paati fu liba anga soo. Na pe a liba anga soo e miti wi e kai “mofu wataa”. syn: wataa mofu. Van: GE. Etym.: water .
wataa ain znw. tranen. Zie trefwoord: ain1.
wataa dagu znw. Zie trefwoord: dagu.
wataa koo znw. Zie trefwoord: koo2.
Wataa Mama znw. Zie trefwoord: mama1.
wataa mofu 1) znw. Zie trefwoord: mofu.
2) znw. Zie trefwoord: mofu.
wataa sei boi znw. jongens van de waterkant(die worden beschouwd als gevaarlijke dieven). Zie trefwoord: boi.
wataa sineki znw. Zie trefwoord: sineki.
wataa (wataa) pikin Zie trefwoord: pikin. idioom. pasgeboren kind.
wataamun znw. watermeloen. Pampun meke enke wataamun, ma a di i mu boli en fosi i nyanmi en. Zie: pampun. Van: GE. Etym.: watermeloen .
wawai znw. hand waaier. Anga wan wawai den sama e wai faya fu a sa leti. Van: DU. Etym.: waaien .
wawan bnw. alleen. Zie trefwoord: wanwan.
waya znw. draad. Wan waya na wan insii tetei, di i sa tei ali boto. syn: dalati; insii tetei. Zie: tetei. Van: EN. Etym.: wire .
we tw. wel. We, da somen sani de di sa meke sama kisi diyalei. Van: GE. Etym.: well .
weeno tw. zo zie je maar; natuurlijk. Weeno! Na so a man ya tan! Van: IB. Etym.: bueno .
wegi1 1) overg. ww. wegen (om gewicht te bepalen). Mi wegi a baana luku fu si on ebi a de.
2) znw. weegschaal. Den sama poti a baana na a wegi tapu fu luku on ebi a de.
3) overg. ww. nauw in de gaten houden; uitproberen. Mi wegi a man go, mi wegi en kon, mi si taki a abi bigi fasi tuu. Van: EN. Etym.: weigh .
wegi2 bw. misschien; wellicht. Wegi a man gwe, fa mi nái si en moo. Zie: kande.
wei1 overg. ww. zich aankleden; kleren dragen. Mi wei mi koosi fu go a sitaati. Mi weli wan moi yapon a mi sikin. Wan dyoki na wan pikin buuku di man sama e wei fosi den wei den tuutuu buuku. ant: puu. Var.: weli3. Van: EN. Etym.: wear .
wei2 onoverg. ww. als een hoer; overspelig zijn. A uman de wei, ai go anga ala man a bedi. Zie: ganda; lasaa; motyo; yayo.
wei3 znw. weide. Den kaw de a ini wei e nyan gaasi. Van: DU. Etym.: wei .
wei4 znw. het weer. Zie trefwoord: weli2.
wei kamisa Zie trefwoord: kamisa. idioom. een volwassen man worden.
wei koosi overg. ww. zich aankleden. Zie trefwoord: koosi.
wei kwei Zie trefwoord: kwei. idioom.
wei osu Zie trefwoord: osu. idioom.
wei pangi Zie trefwoord: pangi. idioom. een volwassen vrouw worden.
wei uman znw. wellustige vrouw. Zie trefwoord: uman.
weima znw. soort wingerd die gebruikt wordt bij het maken van manden. Anga weima den sama e meke bakisi fu tyai sani. Zie: bakisi. Van: AI. Etym.: wame or wemy .
weisei onoverg. ww. afgaan; zich ontlasten. Zie trefwoord: wensei.
weiti znw. wet; norm. Lanti poti weiti taki, ná wan sama mu waka a sitaati baka sigisi yuu. Var.: weti2.
lanti weiti znw. Van: DU. Etym.: wet .
weki onoverg. ww. wakker worden. Mi weki mamanten sigisi yuu, opo komoto a bedi. syn: de anga ain; ant: dyonko; siibi. Var.: wiki2.
U weki oo! Goede morgen. ant: A tapu wi oo!. Van: EN. Etym.: wake .
weko znw. soort vrucht. Weko na wan bon di e meke wan switi sii. Van: AI. Etym.: wako .
weli1 1) onoverg. ww. vermoeid zijn. Baa Kodyo lon a Sa Lomina baka te a weli, a á poi kisi en.
2) overg. ww. vervelen; frustreren. Meke mi gwe komoto ya, bika yu e weli mi ede. Van: EN. Etym.: weary .
weli2 znw. het weer. Te a wei á bun, da alen e kai. Var.: wei.
dee weli znw. ant: alenten. Van: DU. Etym.: weer .
weli3 overg. ww. Zie trefwoord: wei1.
weli ede Zie trefwoord: ede1. idioom. lastpost.
wen znw. wijn. Zie trefwoord: win.
wen wen znw. soort kleine vlieg. Wen wen na wan pikin fini sani di e nyan sama enke makisita. syn: taanga baka. Zie: makisita.
wenkii 1) znw. winkel. Mi bai wan masini na a wenkii fu Kesitin. Var.: winkii.
wenkiiman znw. A ini magisin den wenkiiman e kibii ala den sani, di den mu poti a ini wenkii seli, fosi den poti den a ini a wenkii. Zie: Omu (Sineisi); Misi Amoi.
2) znw. kleine buurtwinkel. Moo gaanse fu den wenkii fu Saanan, a Sineisi abi den. Van: DU. Etym.: winkel .
wenkiiman znw. winkel eigenaar. Zie trefwoord: wenkii.
wensei 1) onoverg. ww. Te wan sama bee e lon, da ai wensei ipi. syn: kaka3; kuma. Var.: weisei.
2) znw. WC; toilet. Wan wensei (osu) na wan peesi pe den sama e go a peesi. syn: kaka osu. Van: DU. Etym.: W.C. .
wenti znw. boze geest. Na den didibii di e bali a den sama tapu den e kai: “wenti”. Zie: didibii; kunu; obiya; saatan. Var.: winti.
feti wenti znw. oorlogs geest. Kumanti na wan fu den feti wenti di den Ndyuka sama e teke wooko. Zie: feti; Kumanti. Van: GE. Etym.: wind .
weti1 1) onoverg. ww. wit zijn. A woluku a tapu weti fann. ant: baaka.
I weti fesi enke pemba! Belediging: Jij met je witte kop, als krijt!
weti weti onoverg. ww. witachtig zijn. Te wan sani á kaba weti, da wi e taki a tan weti weti.
2) onoverg. ww. witachtige kleur heben. Di u fonmi a alisi te a weti, ne u puu en go wai. Zie: fini.
3) overg. ww. wit maken; witten. Mi weti mi fesi anga pemba, te a de fann. Van: GE. Etym.: white .
weti2 znw. wet; regel; norm. Zie trefwoord: weiti.
Weti Bakaa znw. iemand uit Nederland; Nederlander. Zie trefwoord: Bakaa.
weti weti onoverg. ww. Zie trefwoord: weti1.
wi vnw. wij; we. Wi komoto sigisi yuu a Maseilanti, ne te fu sigisi yuu, ne u doo Foto ya. Wi fu Saanan ya, e libi taa fasi enke den Ameekan. Wi Ndyuka sama, á gwenti feti anga makandaa. Saanan Kondee na fu wi alafiya. Var.: u; un. Van: GE. Etym.: we .
wiki1 znw. week. Wan wiki abi seibin dei. Zie: dei.
taa wiki znw. volgende week. Van: EN. Etym.: week .

TABEL: De dagen van de week

Den dei fu a wiki De dag van de week
sonde zondag
monde maandag
tudewooko dinsdag
diidewooko woensdag
fodewooko donderdag
feeda vrijdag
sataa zaterdag

TABEL: Rituele Namen

Dag van geborte Dag van de week Vrouwelijk Mannelijk
zondag sonde Kwasiba Kwasi
maandag monde Adyuba Kodyo
dinsdag tudewooko Abeni Kwamina
woensdag diidewooko Akuba Kwaku
donderdag> fodewooko Yaba Yaw
vrijdag feeda Afiba Kofi
zaterdag sataa Amba Kwami

wiki2 onoverg. ww. wakker worden. Zie trefwoord: weki.
win znw. wijn. Win na wan sowtu diingi, ma a á taanga enke sopi. Zie: bii; diingi; sopi. Var.: wen. Van: GE. Etym.: wine .
wini 1) overg. ww. een gevecht winnen; competitie winnen. Te yu anga wan sama e feti, ne i fonmi en, da i wini a feti. Baa Kodyo wini a sitee lon, bika a doo fosi. ant: lasi1.
winiman znw.
2) znw. voordeel; winst. Yu ná o fende wini na a wooko di yu e du de. ant: lasi1.
a ná abi wini het heeft geen voordelen.
tyai wini gi yu je hebt er baat bij. Van: GE. Etym.: win .
winiman znw. winnaar. Zie trefwoord: wini.
winkii znw. winkel. Zie trefwoord: wenkii.
winsi1 Var.: wansi. vw. al, wat er ook gebeurt, waar ook; hoewel; ofschoon. Winsi yu bali mi, toku mi ná o yee. Mi o fonmi en naamo, winsi pe fu goontapu a go. Var.: awansi; awinsi. Van: DU. Etym.: wens .
winsi2 overg. ww. wensen. Mi e winsi taki, yu sa libi langa. Van: GE. Etym.: wensen .
winta znw. wind. Winta wai booko a busi towe den bon.
daai winta znw. Daai winta na winta di e wai e daai lontu. Van: GE. Etym.: wind .
winta mii znw. windmolen. Zie trefwoord: mii.
winti znw. Zie trefwoord: wenti.
wipi1 1) overg. ww. zwepen; slaan. Mi mma wipi mi pikin sisa te, ala en sikin e buulu. Zie: fon.
2) znw. zweep; stokje gebr. als zweep. Di mi pikin sisa si taki mi mma booko wan wipi fu fonmi en, ne a lon gwe a busi.
3) onoverg. ww. zwaaien. Ala dagu abi tee di e wipi a baka. Van: EN. Etym.: whip .
wipi2 znw. kleine groene slang. Wipi na wan pikin sineki, di e wipi sama anga en tee. Zie: sineki. Van: GE. Etym.: whip .
wiseefi vnw. Zie trefwoord: seefi2.
wisi 1) overg. ww. beheksen; betoveren. Te wan sama wisi yu, da yu o siki. Zie: bonu; didibii; koloi; obiya.
2) znw. hekserij; waarzeggerij.
wisiman znw. waarzegger; heks. Wan wisiman na wan sama, di e meke wisi fu kii sama. Zie: bonuman; obiyaman. Van: GE. Etym.: witch .
wisiman znw. Zie trefwoord: wisi.
wisiwasi onoverg. ww. verachtelijk, nietswaardig zijn. Baa Dyaki wisiwasi te, a fika a bun bun lanti wooko fi en, de a ganda, e muliki pikin uman. syn: soso1. Zie: don; law1.
wisiwasi wan sama iemand te schande maken. Van: EN. Etym.: wishy washy .
wisiwasi enke dagu Zie trefwoord: dagu. idioom. zo verachtelijk als een hond.
wisiwasi wan sama Zie trefwoord: wisiwasi. idioom. iemand te schande maken.
wolufu znw. wolk. Zie trefwoord: woluku.
woluku znw. wolk. A woluku a tapu weti faan. Zie: mun; san1; sitali; tapu1. Var.: wolufu. Van: DU. Etym.: wolk .
wondoo znw. wonder. Zie trefwoord: wonduu.
wonduu znw. wonder. Te wan dede sama weki baka, da na wan wonduu pasa de. Zie: foondoo; maiki. Var.: wondoo. Van: GE. Etym.: wonder .
wooko 1) onoverg. ww. werken. Mi e wooko fu mi mu fende moni bai sani.
booko wooko het einde van een klus.
2) znw. werk; baan; taak. A wooko di mi de nái pai moni ipi, mi o suku wan taa wooko.
naki wan wooko een klus doen. Mi naki wan wooko fu feifi ondoo kolu puu eside.
basi fu wan wooko znw. werkbaas; voorman. A man de e taki fu a wooko, ne en na a basi fu a wooko.
wookoman znw. Den wookoman fu Bilinton e wooko taanga.
4) overg. ww. behandelen. Da gaantangi wooko lesipeki anga den dii man ya. Soi den lobi, te den kon de. (2 Kol. 8:24a) Van: EN. Etym.: work .
wooko peesi znw. werkplaats; plaats van het werk. Zie trefwoord: peesi.
wooko sani znw. Zie trefwoord: sani.
wooko yuu znw. werk uren. Zie trefwoord: yuu1.
wookoman znw. werknemers. Zie trefwoord: wooko.
woon znw. worm. Woon meke enke sineki, ma a moo nyoni. Zie: sineki.
koti bubu fu pikin woon mofu besnijdenis.
pikin woon eufemisme voor penis van een kleine jongen.
kaasi woon znw. worm die de huid irriteert. Kaasi woon e tan a tapu doti, da te a kisi yu sikin, da ai kaasi yu.
sipeki woon znw. soort worm. Van: GE. Etym.: worm .
wowoyo znw. markt. Wowoyo na wan peesi, pe den e seli sani anga pe sama e bai sani.
baka wowoyo verlopen deel van de markt. Baka wowoyo na baka fu a wowoyo, pe den ogiiman e sidon e pee kaita fu moni. Zie: bakabini.
baka wowoyoman straatschender;. A man de na baka wowoyoman, bika ai pee kaita, da a lobi sutu sama anga nefi. syn: wataa sei boi. Van: AF. Etym.: wowoyo or w'woyo .
wowoyo tasi znw. winkeltas. Zie trefwoord: tasi1.
wowtu znw. woord. Disi na wan wowtu buku fi i leli Ingiisi efu Ndyuka tongo. Zie: letel.
Gadu Wowtu znw. bijbel; het woord van God. Gadu Wowtu ná abi kengi, san a taki musu pasa. Zie: Beibel.
Gadu Wowtu de sekte van de Jehovah's getuigen. Zie: Jehowfa Kotoigi.
Gadu Wowtuman znw. aanhanger van de Jehovah's getuigen. syn: Baaka Bukuman. Van: GE. Etym.: woord .
wowtu buku znw. woordenboek. Zie trefwoord: buku1.
© Copyright SIL 2003