H - h

h. juu. hr. Var.: hora.
ha wan fasi u sikifi taa sëmbë lafu; soni sëmbë o bai te wan soni suti dëën. ha!
ha. teni dusu fökanti mëti. 10,000 square meters; 2,471 acres. Var.: hectare.
haag uwii u tapa djai. hedge.
Haag-den Haag wan foto u Holanzi köndë ka de ta tii di köndë. the Hague.
haai wan gaan fisi ta dë a ze, a ta kii sëmbë njan. shark.
haai(e)baai wan mujëë ta wogi da hën manu hiniwanten. brawling wife.
haak huku njanjan; felu soni de ta hëngi koosu. hoek.
haakjes dee disi sö: ( ), i ta sikifi de a baka ku fesi u wan soni di i kë sikifi ma ja kë toobi di mama u di fan. parentheses.
haaks 1) fökanti. square.
2) leti; a kai kpa. precisely.
haal hai; hai langalanga. pull; haul.
haalbaar a sa du. feasible.
haan 1) womi ganian.
2) goni kaki. cock.
haantje-de-voorste di mii di lo' u tei fesi a soni. young ringleader.
haar 1) a dë fu di mujëë dë. her.
2) uwii u hedi; puuma u sëmbë sinkii. hair.
haard ka de ta mbei faja a wosu dendu a dee kötö köndë. hearth, fireplace.
haardos hii i hedi uwii. head of hair.
haardracht di fa i koti di uwii fii seeka. hairdo.
haardstede 1) wosu fii. home.
2) ka i ta sindo a faja bandja a wosu dendu. fireside.
haarkloven ta fia u piki soni hedi. quibble.
haarspeld pina u tuusi a uwii. hairpin.
haarspeldbocht a mbei göndöö kuma pina u tuusi a uwii. hairpin curve.
haarstuk mbeimbei uwii i ta mökisi beei ku di u fii. hair piece.
haarvat fiinu sinkii tatai ta tja buuu. blood vessels.
haas 1) wan pei lape kököni.
2) wan pisi kau. hare.
haasjeover wan pei pëë mii ta pëë kuma kambai domboi. leapfrog.
haast 1) a fika piki sö. almost.
2) biinga. haste.
haasten ta biinga hesihesi. hurry.
haastig 1) hesihesi soni.
2) a ta du soni hesi poi. hasty, hurried.
haat buuse. hatred.
habbekra(t)s wan piki soni; na gaan soni. trifle.
habijt di soni a ta bisi hibijuu. habit.
habitu‚ wan sëmbë nango a di wosu dë hiniwan juu go njan. habitue.
habitus fasi fëën. behavior.
hach‚e mökisimökisi soni. hash.
hachelijk hogi sa miti i nëën. dangerous.
hachje libi fii. life.
hadji te dee Moslem sëmbë nango a di köndë de kai Mecca go begi. hadj pilgrimage.
haf wan wata kamian; godo. lagoon.
hagedis kaluwa. lizard.
hagedoorn wan pei uwii; kuma piki pau sö, a ta a folo. hawthorn.
hagel 1) logologo pisi ëisi di ta kai kuma tjuba.
2) aga. hail, shot.
hagelen 1) te logologo ëisi pisi ta kai kuma tjuba.
2) te soni ta kai djololoo. hail.
hagelwit a weti faan. white as snow.
hagepreek wan keiki de hoi a döö. open-air meeting.
hak 1) hö; pijosi. hoe, pickaxe.
2) bakafutu. heel.
3) koti pisipisi; wan soni de koti pisipisi. chop.
hakblok wan degi paanga pisi fii latja soni nëën liba. chopping block.
haken 1) kisi ku huku. hook.
2) tëmbë a wan fasi kumafa de ta mbei sepu. crochet.
3) kisi gaan hangi da. long for.
hakenkruis di maaka u dee sëmbë u Hitler. swastika.
hakhout goonbasu. scrub brush.
hakkelaar ngakuma. stammerer.
hakkelen ta fan ku ngaku. stammer, stutter.
hakken 1) koti pisipisi. chip, cut up.
2) ta njan sëmbë a baka nöömö. slander.
hakketakken ta njan sëmbë kii. backbite.
hakmes ufangi; gaan faka. machete; cleaver.
hal 1) wan langalanga pasi a wosu dendu.
2) wan gaan kamba.
3) wojowojo. hall.
halen 1) go tei. fetch.
2) go dou. arrive at.
3) kisi. get.
half 1) wan pisi u soni de koti leti mindi. half.
2) hafu u soni. part.
halfbakken an jasa dou, a fika hafu. halfbaked.
halfbloed mökisimökisi sëmbë; dugula. halfbreed.
halfdood 1) a fika piki a dëdë. half dead.
2) a wei te na soni. exhausted.
halfhartig söndö peesa. halfheartedly.
halfrond hafu u di goonliba fa a paati a mindi. hemisphere.
halfslachtig 1) an dë a disi ma an dë a di dë tu. halfhearted.
2) aan peesa u du soni dou. halfhearted.
halfstok de an hopo di faaka te a liba, de hopo ën a wan mindi fu di wan nëbaima dëdë. halfmast.
halfwas wan sëmbë ta lei, a ta ko fesi ma a dou eti. learner.
halleluja wan fasi fa de ta bai ta gafa Masa Gadu. hallelujah.
hallo i weki nö? i dë nö? Hello!
hallucinatie soni i ta si ma na tuu soni. hallucination.
halm ahun pau. stalk, blade of grass.
halo 1) wan soni dë kuma faja sö ta lontu di libawojo.
2) soni de ta sikifi mbei kuma faja sö ta lontu sëmbë hedi fii si taa Gadu sëmbë. halo.
hals 1) gangaa; soni ta djei gangaa u soni; baaku u tuusi hedi a japo nasö hëmpi. neck.
2) sëmbë di aan bunu fusutan. simpleton.
halsband banti u buta a gangaa. collar.
halsmisdaad wan hogi di a du tee de sa tjëën go kii. capital crime.
halsstarrig taangajesi. stubborn.
halster di soni de ta banti hasi a hedi. halter.
halt taampu pii. halt, stop.
halte kamian ka de ta taampu ta tei wagi. stop.
halter wan felu, hebi wan, de ta hopo ta taanga sinkii. dumbbell.
halvarine wan pei botofatu. margarine type.
halve wan u tu pisi u soni, de tu dë pei ku pei. half.
halvemaan te di liba dë leti mindi. halfmoon.
halveren paati a tu. bisect.
halverwege de dou leti mindi u di wooko. halfway.
ham hagu asakpaa. ham.
hamel sikapu womi. wether.
hamer 1) hama.
2) wan soni a sëmbë jesi dendu ta djei hama. hammer.
hameren naki soni ku hama. hammer.
hamerstuk wan soni wan sëmbë taki u fa a mëni u wan soni musu du, nöö hën dee otowan nama ku ën wantewante nëën. enthusiastically accepted proposal.
hamster wan mbeti kuma alatu ta tjubi hii soni nëën buka. hamster.
hamsteraar wan sëmbë ta tjubi soni buta dë. hoarder.
hamsteren tjubi soni buta dë fu te di lö soni dë o pena u feni. hoard.
hand maun. hand.
handarbeider sëmbë di ta wooko ku maun. manual labour.
handbal wan pei bali de ta pëë ku maun. handball.
handboei këti u bui sëmbë maun. handcuffs.
handboek buku u lei i fa fii musu wooko ku wan soni; buku u lei i soni. manual.
handbreed(te) 1) a baai kuma di maun fii.
2) wan pikiwan. handbreadth.
handdoek wasiduku. towel.
handdruk da maun. handshake.
handel 1) soni sëmbë du; di fa sëmbë ta libi. act; behavior.
2) ta bai soni ta toona ta sei baka. trade, business.
handelaar wënkëma; di sëmbë di ta bai soni ta toona ta sei. merchant, dealer.
handelbaar a sa du. manageable.
handelen 1) ta du wan soni. act.
2) ta bei soni ta sei. trade, deal in.
handeling di fa i du wan soni. action.
handelsbetrekkingen fa i ta du fii mbei oto sëmbë lobi di masikapei ka i ta wooko. public relations.
handelsschool wan siköö ka i nango lei wooko. trade school.
handelsstad wan foto ka i sa bai hii soni. trading town.
handelwijze di fa de ta du di soni. proceeding.
handgeld paima i buta a goon. downpayment.
handgemeen feti. come to blows.
handgreep 1) peeta ku maun. grip.
2) wan köni di i abi u du wan soni. knack.
handhaven seeka soni faan poi. maintain, uphold.
handicap 1) wan soni di miti i te ja sa du soni kumafa i kë.
2) wan soni du i te ja dë telutelu. handicap.
handig a sa u du soni; kaaka. handy.
handlanger wooko felu; wan sëmbë ta heepi i a di wooko. tool, accomplice.
handleiding buku u lei fa i musu wooko ku wan soni. manual.
handomdraai pala sö. quickly.
handreiking heepi. assistance.
handschoen soni de ta tuusi a maun ta bisi. glove.
handschrift di fa i ta sikifi ku i maun. handwriting.
handslag naki baai maun. slap with the hand.
handtastelijk 1) a ta naki sëmbë ta du soni. violent.
2) an sa disa u fii soni nasö sëmbë ku maun. pawing.
3) a dë u si; an sa fia. tangible.
handtekening di fa i ta sikifi i në. signature.
handvat maun u valisi; gansë jesi; maun di de ta panjan u hopo wan soni nasö u wooko ku ën. handle.
handvol di fa i maun sa tja soni tjika; wan pikiwan nöö. handful.
handwerk tëmbë wooko; tëmbë de tëmbë ku aguja. craft, handwork.
handwijzer maaka a pasi bandja ta lei i ka i nango. signpost.
handzaam 1) a sa u du soni.
2) a dë bumbuu soni fii abi, i sa du soni ku ën. handy.
hanebalk wosu gben. rafter.
hanekam ganian dën, di bë soni nëën hedi; wan folo ta djei ganian dën. cock's comb.
hanepoot wan soni i sikifi taku te an sa lesi. scrawl.
hang 1) suwa u dëë gbamba. rack for drying fish.
2) dööfutu. hinge.
3) a mbei u ko sö wan soni. inclination.
hangar opolani wosu. hangar.
hangen hëngi. hang.
hangend a dë hëngihëngi. hanging, drooping.
hangende 1) ta hëngi go basu. hanging.
2) te wan soni musu miti i nöömö. impending.
hanger 1) soni i ta tuusi a këti u gangaa.
2) soni u hëngi soni nëën.
3) soni i ta hëngi a soni. pendant.
hangerig a dë pököö sö, aan peesa. drooping, listless.
hangmat amaka. hammock.
hannesen du soni fanjanfanjan; du di wooko ma na ku peesa. make a mess, dawdle.
hansop duumi koosu u mii. child's sleeping suit, nighty.
hansworst sëmbë di ta da sëmbë lafu; sipootuma. buffoon, clown.
hanteren wooko ku wan soni. handle.
hap wan buka njan. bite, morsel.
haperen ta du buujabuuja. falter.
hapje wan piki soni u njan. snack.
happen njan ku tanda. bite.
happig a ta hangi di soni; a ta lösutu di soni. eager for.
happy waiwai. happy.
hard 1) taangataanga.
2) a ta gandji da sëmbë.
3) a ta hati; an suti. hard; harsh.
hardboard palafon paanga. plywood.
harddraven te hasi ta waka hesihesi ma na kule a ta kule. trot.
harden 1) ta ko taangataanga.
2) ko guwenti. harden.
hardgroen guun piii. very green.
hardhandig fasi fëën an saapi, a ta du soni taangataanga gbagbala gbagala. rough.
hardhoofdig taangajesi. obstinate.
hardhorig an ta jei soni bunu. hard of hearing.
hardleers a don; an sa lei. dull, dense.
hardlopen kule taanga. run fast.
hardnekkig a a' taangajesi. obstinate.
hardop te de ta du ën fu de jei; te a piki taanga. aloud, loud.
hardvochtig söndö tjali. harsh, callous.
hardware kömputë masini ku dee pisipisi ta dë nëën bëë dendu. computer hardware.
harem kamian ka a ta hoi dee hia mujëë fëën. harem.
haren de mbei ën ku hedi uwii nasö mbeti puuma. made of hair.
harig an dë linzolinzo, a dë ku puuma a sinkii. hairy.
haring 1) di ze fisi de kai hëlën. herring.
2) piki pau de ta finga u hoi tenti. tent peg.
hark 1) wan goofu fasi sëmbë, an sa u tja sinkii.
2) haliki de ta hai kamian. rake.
harken hai kamian ku haliki. rake.
harkerig a a' goofu fasi, an sa u tja sinkii, aan manini. uncouth.
harlekijn wan pei mbeikalapuma. harlequin.
harmonie 1) di fa a ta piki te de ta kanda makandi.
2) te sëmbë ta du soni ku piizii mankandi. harmony.
harmoniëren te de ta kai ku deseei makandi. harmonize.
harmonika amönika. accordion.
harmonisch 1) a suti u jei. harmonious.
2) de ta kai ku de seei. harmonious.
harmonium wan soni de ta pëë ku futu ku maun nöö a ta piki. harmonium.
harnas felu bisi u sodati. armour.
harp wan pei bakaa benta ku tatai, de ta pëë ën ku finga. harp.
harpij 1) wan kontu köndë soni u fëëë.
2) wan wogi mujëë. harpy.
harpist di sëmbë ta pëë di 'harp'. harpist.
harpoen soni u vinde kii gaan fisi. harpoon.
harpoenier wan sëmbë ta vinde di lanza de kai 'harpoen'. harpooner.
harpspeelster mujëë ta pëë di soni de kai `harp'. woman harpist.
harrewarren ta buuja; kisi takitaki; te de ta fan ma fan u de an ta kai. squabble, bicker.
hars pau wata. resin.
harsachtig a dë naminami sö kuma pau wata. resinous.
hart hati; hati böö. heart.
hartaanval te hati siki kisi i vaao. heart attack.
hartedief wan sëmbë mbei u lobi. darling.
harteleed hebi hati; tjali; fuka u hati. grief, distress.
hartelijk gaanfa; i ta fii ën a i hati. hearty, cordial.
harteloos söndö fii, söndö tjalihati. heartless, callous.
hartelust wan soni di kai ku i, a ta suti da i seei. pleasure, joy.
harten pada ahala u kaita pëë. hearts.
hartepijn hebihati. heartache.
hartewens di soni di i hati kë möön hii soni. heart's desire.
hartgrondig ku hii i hati. heartfelt, cordial.
hartig 1) satu kisi ën bunu. salty.
2) a ta da kaakiti. hearty.
3) de an tjubi soni a di fan. heart-to-heart.
hartroerend a ta tjali da i. touching.
hartstocht gaan taanga fii. passion.
hartstochtelijk te di soni di i ta fii a i hati ko a döö gaanfa. passionate.
hartstreek hati kamian fii sinkii; hatimindi. region of the heart.
hartsvriend lobi mati. bosom friend.
hartvormig a mbei kuma pada ahala. heartshaped.
hartzeer hebi hati; tjalihati. heartache.
hasj/hasjisch soni kuma maluwana de ta hai a gaan akuli köndë. hashish.
haspel 1) këkë. haspel.
2) wan soni ta hai tatai nasö maun ta lolu. reel.
haspelaar sëmbë ta mbei föutu nöömö. bungler.
haspelen 1) ta lulu di tatai. reel.
2) ta du di wooko fanjanfanjan. bungle.
3) te de ta fan ma di fan an ta kai. bicker.
hatelijk takuhati fasi. spiteful, nasty.
haten buuse. hate.
hater buusesëmbëma. hater.
hatsjie/hatsjoe hekisi e! achoo!
hausse te de ta hopo möni u hii soni. inflation.
hautain a a' gaanfasi. haughty.
haute-couture dee sëmbë dee ta buta fa di mödö dë. high fashioners.
have soni di i abi. property, stock.
haveloos a dë makisamakisa, an ta seeka möönsö. shabby.
haven 1) sipi booki.
2) tjubi kamian. harbour, port.
havenstad köndë ka dee sipi ta nama. port.
haver soni de ta paandi, de ta mbei kpakiloosu ku ën. oats.
havermout kwakiloosu. oatmeal.
havik gabijan. hawk.
haviksneus nusu u wan sëmbë di bendi kuma gabijan buka. hooknose.
havo/h.a.v.o. wan u dee siköö i nango bifö i go a di möön hei wan. a type of high school. Var.: hoger algemeen voorgezet onderwijs.
hazardspel wan pëë i ta pëë, ja sabi ee i o wini ee i o lasi. game of hazard.
hazehart fëëësonima. coward.
hazelaar wan pei pau. hazel tree.
hazelip buka kakisa fëën latja a liba. harelip.
hazelnoot di njanjan u wan pau de kai 'hazelaar, de ta njan mën ma a taanga u puu kakisa. hazelnut.
hazeslaap te i duumi ma ja ta duumi bunu. doze.
hazewind wan pei dagu ta kule taanga. greyhound.
hebbeding te de an sa kisi di në u di soni sö nöö de o kai ën. thingamajig.
hebbelijkheid guwenti; wan fasi fëën di anbunu. habit, way.
hebben abi. have.
hebberig langahati. greedy, covetous.
Hebreeër sëmbë u Isaeli köndë; dju bakaa. Hebrew.
Hebreeuws a dë u dee Isaeli sëmbë; a dë u dee Dju bakaa. Jewish.
Hebriden wanlö paati a di ze ka sëmbë ta libi. the Hebrides.
hebzucht langahati. greed.
hebzuchtig a a' langahati. greedy.
hecht 1) faka pau; felu pau. handle.
2) a mbei gingi sö; a mbei bunu. firm, strong.
hechtdraad maaun de ta nai koti kamian fii a hatiwosi. suture.
hechten 1) nama gingi. attach, fasten.
2) nai makandi. sew together.
hechtenis te siköutu söötö i a dungu wosu. custody, detention.
hectare fö kanti mëti de ta maaka fa wan kamian bigi. hectare.
hectisch(e) te de ta biinga hesihesi ta du soni fanjanfanjan. hectic.
hectogram wan maaka de ta maaka soni: a dë 100 gram. hectogram.
heden tide. today.
hee di sëmbë ala e! hey there!
heel 1) hii ën tuu. whole, entire.
2) gaanfa. very.
heelal dee teeja, sonu. goonliba, hii dee soni Gaangadu mbei; mundu. universe.
heelhuids söndö makei. without injury.
heelkracht kaakiti u kula sëmbë. healing power.
heelkunde di lei u data wooko. medicine.
heelmeester data ta opolasi sëmbë. surgeon.
heem djai. yard.
heemkunde te de ta lei fa dee sëmbë u di pisi wata dë ta fan ku fa de ta libi. regional history and geography.
heemraad dee hedima ta seeka wata soni fu di köndë an singi. öpolder boardö.
heen na aki; a wan kamian. away, somewhere.
heen en weer nango ta ko. coming and going.
heen-en-terugreis go ku ko. round trip.
Heer Masa Gaangadu; Masa Jesosi. Lord.
heer 1) womi sëmbë. man.
2) di basi nasö di sëmbë di abi di kamian. lord.
3) womi ku manini. gentleman.
heerlijk 1) a suti te na sipootu. delicious.
2) a dë u wan hei sëmbë. manorial.
heerschaar somëni sëmbë hia wan makandi. host.
heerschappij te hën ta a' taki a i liba. mastery, dominion.
heersen tii. rule, reign.
heerser tiima u köndë. ruler.
heerszucht a kë a' hei; a ke dë a di tii. lust of power.
heertje a ta lo' bisi tumisi. dandy.
hees tutu fëën dë tapatapa sö. hoarse.
heester uwii ta djei piki pau. shrub.
heet kendi. hot.
heetgebakerd hati fëën ta boonu taanga. hottempered.
heethoofd boonuhati sëmbë. hothead.
hefboom felu de ta hopo soni. lever.
heffen 1) hopo soni.
2) buta sëmbë u de paka sö wan möni. raise, lift.
hef,heffe na bumbuu soni. scum.
hefschroefvliegtuig köpitë. helicopter.
heft maun u gansë, falisi. handle.
heftig taangahati fii; an ta hoi baka te a kë du soni. vehement.
heg peni. hedge, fence.
hegemonie te wan u dee pisi u di köndë hebi möön dee oto. hegemony; dominance.
hei 1) sö joo kai te i kë wan sëmbë musu jei. hey!
2) wan pei ahun ta dë a sabana kamian. heather.
heibei wan piki mbeti kuma musimusi sö ma a ta wogi seei. shrew.
heibel hia fan; takitaki; olo de ta kai. row, racket.
heiblok hama u booko sitonu. rammer.
heide sabana kamian ku wanlö sati pei ahun. heath, heather.
heiden sëmbë an ta dini Gaangadu; sëmbë ta dini oto pei gadu möön leki Masa Gaangadu. heathen.
heidin mujëë `heiden'. female of heathen.
heien ta mökö ën go a goon; ta naki ku hama taangataanga fa a musu go a goon. ram, drive.
heiig a dë ku bundji te ja sa si bunu. hazy.
heil bunu i ta feni. welfare, good, salvation.
Heiland di Heepima. Saviour.
heilbot wan paatapaata fisi, gaan wan. halibut.
heilgymnastiek te de ta buta i ta du soni fu di kamian fii ko bëtë. physiotherapy.
heilig a dë ku wëti; a dë u Masa Gadu; a dë söndö sönu. holy, sacred.
heiligdom wan apaiti kamian ka de nango ta begi Gadu. sanctuary.
heilige wan sëmbë di Lomusu keiki buta taa a bi dë u Gadu apaiti. saint.
heiligschennis ta dë ta sösö soni u Gadu. sacrilege.
heilloos an sa ko bunu möönsö, a o dëdë. fatal.
heilsoldaat sëmbë u wan kulupu ta wooko da Gaangadu ta heepi pootima. Salvation Army member.
heilstaat wan kamian ka hii soni nango bunu; wan köndë i ta mëni a i hedi dendu ka hii soni dë bunu. Utopia.
heilwens da maun u di bumbuu di a du dë. congratulations.
heilzaam a ta heepi. beneficial.
heimelijk 1) a dë tjubitjubi.
2) ta du kuma an kë sëmbë sabi. secret, furtive.
heimwee te i ta hangi i wosu nasö köndë fii. homesickness, nostalgia.
heinde zuntu. near.
heining peni. fence, enclosure.
heipaal sitonu posu. pile.
heir sodati lö. army.
hek peni u paati kamian. fence.
hekel ja lobi ën; ja sa si ën seei; buuse. dislike.
hekelen pii kosi. criticize.
hekkesluiter lasiti sëmbë u wan kulupu. lastcomer.
heks wan mujëë ta tofuma nöö a ta wisisëmbë. witch.
heksen du tofu; wisi. do magic.
hekserij ta wisi; ta tofu. sorcery, witchcraft.
hel 1) a ta sëndë taanga. bright (colour).
2) kamian ka di didibi ku dee sëmbë fëën o kisi sitaafu. hell.
helaas wolo! alas.
held sëmbë di bi du wan gaan bunu ku degi hati. hero.
helden a dë degihati soni. heroic.
heldendicht soni kuma kanda sö de mindi u di soni di wan nëbai sëmbë bi du. epic poem.
helder limbolimbo faan. clear.
heldhaftig degihati soni. heroic.
heldin mujëë sëmbë di bi du bumbuu soni ku degihati. heroine.
heleboel a hia teee. a lot.
helemaal hii ën tuu. entirely.
helen ta bëtë. heal.
heler 1) wan sëmbë ta sei soni a wan fasi ambunu. black-market dealer.
2) wan sëmbë bai soni a wan sëmbë ta fufuu. receiver of stolen goods.
helft wan pisi u wan soni de paati leti mindi. half.
helikopter köpitë. helicopter.
heling kula; ko bunu. healing.
heliocentrisch a nama a fa di sonu dë a mindi nöö sömëni soni ta lontu ën. heliocentric.
heliotroop wan pei folo de ta paandi ta bisi kamian. heliotrope.
helium wan pei ventu de ta fuu baasi ku ën faa fukë go a liba. helium.
Hellas fesiten në u Giiki köndë. ancient Greece.
hellen ta hei nango liba; ta kai ko basu; ta kandi a wan së. slope; slant; list.
helleveeg wan mujëë ta hogi hibiwanten. shrew.
helling 1) kuun; kununu.
2) wan soni ta hei nango liba ta kai ko a basu. hill, slope.
helm 1) di taanga kaapusa kuma sodati kaapusa. helmet.
2) wan pei uwii ta nasi a sandu kamian. dune grass.
helmdraad dee finufinu soni ta hoi dee sii u di folo. filament.
helmstok di pau di ta tii di sipi. helm.
helpen heepi. help, aid.
helper di sëmbë ta heepi wan sëmbë a soni. assistant.
hels hati fëën boonu teee; a wogi teee. furious.
hem ën. him.
hemd hëmpi. shirt.
hemel 1) gaangadu; liba.
2) Masa Gadu köndë. heaven, sky.
hemelbestormer wan sëmbë ta pakisei peipei njunjun soni u du wantewante. go-getter.
hemelboog/hemelgewelf di mundu a liba ala. firmament.
hemellichaam dee soni ta dë a gaangadu: dee teeja, liba wojo, sonu sö. heavenly body.
hemels gaangadu soni. heavenly.
hemelsbreed gaanfa. enormous.
hemelsbreedte wan maaka de ta maaka di goonliba ta paati. lattitude.
hemelstreek 1) wan u dee fö kamian u mundu. point of the compass.
2) di fa di ventu dë a di köndë dë. climate.
hemeltergend a wogi te an sa taki. scandalous.
hemelvaart 1) go a gadu. ascension into heaven.
2) di daka di de ta mëni fa Masa Jesusi subi go a Gadu. Ascension Day.
hemisfeer wan u dee pisi u goonliba fa de ta paati ën a tu pisi. hemisphere.
hemoglobine di soni a i buuu di mbei a dë bë. hemoglobin.
hemophilie wan siki ta dë a sëmbë buuu, te soni koti i an ta disa u kule möönsö. hemophilia.
hen 1) mujëë ganian. hen.
2) de. them.
henen na aki. away.
hengel huku pau. fishingrod.
hengelaar hukuma; sëmbë di ta huku. angler.
hengelen 1) ta huku.
2) ta naki tëtë. fish for.
hengsel maun u soni; dööfutu. handle, hinge.
hengst 1) womi hasi. stallion.
2) gaan gindi womi, malëngë wan. lout.
hengsten naki soni taanga. swot.
hennep wan pei uwii de ta mbei tatai ku ën, de ta mbei wan deesi ku ën tu ta poi i fusutan kuma malawana. hemp.
her 1) aki. here.
2) gaanduwe. ago.
her- möön; wan pasi möön. re-.
heraut womi ta bai basia. herald.
herbarium ka de tja peipei uwii de dëë go seeka buta. herbarium.
herberg wakama wosu. inn, tavern.
herbergen da sëmbë kamian u duumi; hoi wakama. lodge.
herbergier sëmbë di ta abi di wakama wosu. innkeeper.
herbergzaam de ta hoi i te i go ala. hospitable.
herbouwen toona mbei. rebuild.
Hercules di taanga sëmbë u kontu köndë. Hercules.
herculisch a abi sitai gaanfa. Herculean.
herdenken 1) ta mëni di daka wan soni bi pasa. commemorate.
2) toona mëni wan soni bi pasa. recall.
herder wan sëmbë ta sölugu kau ku sikafu ku kaabita sö. shepherd, herder.
hereboer wan guduma ta abi goon ku mbeti ma hën seei an ta wooko de. gentleman farmer.
hereditair a tei ën a di sëmbë di pai ën. hereditary.
herediteit soni i tei a di sëmbë di pai i. heredity.
heremiet wan sëmbë kumutu a sëmbë dendu go ta libi hën wanwan a wan kamian. hermit.
herenigen te wanlö sabima toona ko miti ku de seei a wan kamian. reunite.
herexamen te de toona ee i pasa; te i toona mbei exam baka. reexamination.
herfst di ten u di jaa di dee pau ta tooka uwii a bakaa köndë: wajamaka liba te kisi elufumu liba (september - november). autumn, fall.
herfstdraad adjaansi wosu ta mbei langalanga. gossamer.
herfstmaand wajamaka liba; september. September.
herhaaldelijk te i toona du wan soni a bakafutu nöömö. repeatedly.
herhalen toona taki wan soni. repeat.
herinneren (zich--) toona mëni wan soni bi pasa; toona mëni wan soni i bi jei. remember.
herkennen 1) si wan sëmbë hen i sabi ën wante.
2) toona ko mëni wan soni i bi jei wan daka. recognize.
herkomst di ka di soni kumutu. origin, source.
herleven ta kisi i seei hafu baka. revive.
herlezen ta lesi baka. re-read.
hermelijn wan mbeti a sa bigi kuma awali sö, de ta mbei soni ku di kakisa fëën. ermine.
hermetisch ventu an sa pasa go nëën. airtight.
hermiet wan sëmbë kumutu a sëmbë dendu go ta libi hën wanwan a wan kamian. hermit.
hernemen 1) toona tei baka. retake.
2) toona seti baka. resume.
Hernhutter dee fesiten Aniiti keiki sëmbë. Moravian.
hernia te wan kamian fii sinkii dendu fula ko a döö. hernia.
hero‹ek a du ku degi hati, womi hati. heroic.
hero‹ne wan pei maluwana. heroin.
hero‹sch a du ku degihati; a sa dëën nëbai. heroic.
herrie takitaki; hia fan; olo de ta bai ta kai. racket, row.
herroepen 1) toona puu buka. revoke.
2) toona kai ën baka. repeal.
herscheppen toona mbei baka. recreate.
hersenbloeding te buuu ta kule a di töönzö fii, i ko lan, nasö hedi fii poi. stroke.
hersenen, hersens hedi dendu töönsön, hedi dendu pakisei. brain.
hersenschim wan soni i ta mëni a i hedi dendu, ma ja sa feni ën. chimera.
hersenschudding te i kai naki i hedi taanga, te ja sabi i seei möön. concussion.
herstel ko bëtë; toona ko kumafa a bi dë. recovery.
herstellen ta mindi baka; seeka ko bunu. mend, repair.
hersteller wan sëmbë ta mindi soni baka ta seekëën buta kumafa a bi dë. repairer.
herstellingensoord apaiti kamian ka de ta hoi sikima fu te de ko bunu baka. sanatorium.
hert wan u dee mbeti kuma dee mbata, adjike sö. deer.
hertellen toona konda baka. recount.
hertog wan pei hedima u köndë. duke.
hertrouwen toona toou baka. remarry.
hertshoorn 1) tutu u dee gaan djangafutu.
2) wam uwii ta djei dee lö tutu dë. staghorn.
hervatten toona seti baka. resume.
hervormd 1) a disa di awoo libi toona tei njunjun libi.
2) wan pei keiki. reformed.
herwaarts a di së aki. this way.
herzien toona seekëën mbei möön bunu. revise.
hes(je) wan pei hëmpi bököö sö; wan pei sati jasi sö. smock.
het di. the.
heten 1) kendi. heat up.
2) kai sö wan soni. name, call.
heterdaad de kisi ën nëën. caught in the act.
heterogeen de an dë di wan; de tooka. heterogeneous.
heterosexueel di lobi u manu ku mujëë. heterosexual.
hetgeen di. which.
hetzelfde di wan seepi soni. the same.
hetzij disi naa di dë. either... or.
heug kë. desire.
heugen a fika a i hedi i ta mëni. remember.
heugenis wan soni fika a i hedi i ta mëni. memory.
heuglijk a ta da i wai te i mëni ën. memorable.
heul 1) booki. bridge.
2) wan pei folo. poppy.
3) kamian ka i ta tjubi da soni. comfort, refuge.
heulen nama ku otowan fii du wan wogi. in league with.
heup djönku. hip.
heus 1) a a' manini. courteous, polite.
2) tuutuu. really, indeed.
heuvel 1) kuun; kununu. hill.
2) wan pisi tela dë a wata mindi. island.
heuvelachtig a de ku hia kuun. hilly.
hevel silangi; di soni de ta hai amëëkan oli puu a bidon. siphon.
hevig a ta du soni taanga. violent, intense.
hiaat soni di i djombo pasa; baaku ka di soni an dou. gap.
hiel bakafutu. heel.
hiep, hiep, hoera! ke baaa! hurrah!
hier aki. there.
hiërarch di fa de ta dë oto a oto liba: basia, kabiten, gaama sö. hierarchy.
hiernamaals di libi di o ko baka u di dëdë. hereafter.
hiëroglief wan fesiten sikifi u Egypt köndë, a bi dë kuma teeken sö. hieroglyphics.
hierom 1) a lontu di soni aki. around this.
2) fu di soni aki hedi. because of this.
hij a. he.
hijgen 1) ta böö fafafa. pant.
2) panta. gasp.
hijs 1) masini u hai wan hebi soni ku maisini go a liba. hoist.
2) gaan wooko. big job.
hijsbalk kantoli masini ta hai soni go a liba. crane.
hijsen hai wan hebi soni. hoist, pull up.
hik tekuteku. hiccup.
hikken mbei tekuteku. hiccup.
hilariteit ta lafu taanga ta bai wooo sö. hilarity.
hinde mujëë wan u dee djangafutu, mbata sö. hind, doe.
hinder soni ta hai di wooko baka fa an go a fesi hesi. hindrance.
hinderen toobi; poi di wooko; hoi di wooko a baka. hinder.
hinderlaag ka i ta tjubi ta watji di sëmbë fii du ku ën. ambush.
hinderlijk a toobi. bothersome.
hindernis soni ta toobi di wooko. obstacle.
hinderpaal wan soni ta tapa i, nöö i musu pasëën ufö i sa feni di soni di i kë awaa. obstacle.
Hindoe wan sëmbë ta piki wan pei biibi u dee akuli. Hindu.
hinkelen 1) ta djombo atengutengu. hop.
2) wan pëë dee mii ta pëë ta tuwë soni ta djombo. play hopscotch.
hinken ta waka tengutengu. limp.
hinkepink wan sëmbë ta waka tengutengu. hobbler.
hinniken te hasi ta bai. neigh, whinny.
hint soni joo taki fu heepi ën kisi di soni. hint.
hip a dë a di modo. trendy.
hippie wan sëmbë u dee jaa kuma 1960-1970, an bi kë libi ku dee guwenti fu dee sëmbë fëën hën a go libi a wan hii oto fasi makandi ku oto sëmbë kuma hën. hippie.
hippopotamus wan gaan gindi mbeti u wata fu Afiikan köndë ku Akuli köndë. hippopotamus.
histologie di lei u dee fiinu kakisa u libi soni de kai 'weefsel'. histology.
historicus wan sëmbë sabi fesiten soni. historian.
historie dee woto bi pasa a fesiten. history.
historisch fesiten soni. historical.
hit 1) wan pei piki hasi. pony.
2) a ko nëbai soni a di mindi. hit.
Hitler wan hogihati sëmbë bi dë hedima fu Aluma köndë. Hitler.
hitsen fon faja a sëmbë dëën taanga u du wogi. incite.
hitsig a ta kendi kuma önfu; hii fasi a ta fii a ta fii ën gaanfa. hotblooded.
hitte di fa wan soni kendi. heat.
hl wan höndö liti. hectolitre. Var.: hectoliter.
hm wan höndö mëti. hectometre. Var.: hectometer.
ho na ko! stop!
hobbel wan lontulontu soni ta kumutu a di sinkii u soni. knob.
hobbelen ta tjëkë djëkudjëku nango ta ko. rock, jolt.
hobbelig an dë linzolinzo, a dë bulubulubulu. rough, bumpy.
hobbelpaard pëë lai u mii, a djei hasi nöö i sa sindo nëën ta doodo nango ta ko. rocking horse.
hobbezak fanjanfanjan bisi, an kai ku i sinkii seei. sloppy dress.
hobby 1) wan soni i ta du fu di i lobi ën. hobby.
2) pëë lai u piki mii, a mbei ku hasi hedi a pau. hobby horse.
hobo wan pei tutu soni de ta böö. oboe.
hockey bali pëë de ta pëë ku pau. hockey.
hoe unfa. how.
hoed kaapusa; wan soni ta djei kaapusa. hat, bonnet.
hoedanigheid di fa a waiti; di fa a bunu. quality.
hoede tjubi soni da sëmbë; sölugu; hoi wakiti. guard, care.
hoeden ta watji fu soni an du ën. watch over.
hoeder 1) di sëmbë ta hoi soni da sëmbë.
2) sëmbë di ta luku mbeti. guardian.
hoef mbeti susu; mbeti saapatu. hoof.
hoefbeslag felu susu de ta buta da hasi. horseshoes.
hoefijzer felu susu de ta buta da hasi. horseshoe.
hoegenaamd seei. absolutely.
hoek 1) kankutu; benga; djönku (u di wosu). corner.
2) tjönitjöni buka u wan soni. angle.
3) huku njanjan. fishhook.
hoekhuis wosu di dë ka tu sitaati ko miti. corner house.
hoekig a dë tjönitjöni. angular.
hoeksteen gaan sitonu a wan huku u di wosu, ku ën de bi ta maaka di wosu fa a dë tololoo; wan sitonu a wan huku u di wosu ka de sikifi di jaa de mbei di wosu. cornerstone.
hoen mujëë ganian; gaan foo. hen, fowl.
hoenderhok ganian wosu. chickenhouse.
hoentje ganian. chicken.
hoepel hupu. hoop.
hoer puta mujëë; mötjö mujëë. whore, harlot.
hoera ke baaa! hurrah.
hoerenkast puta wosu. brothel.
hoereren ta pëë mötjö. whore.
hoes gaan koosu u tapa kamian fa an poi. cover, dustsheet.
hoest köököö. cough.
hoestbui mbei katau tee böö fii an sa kisi goon. coughingfit.
hoesten mbei köököö; mbei katau. cough.
hoeve goon pisi ka de ta kiija mbeti ta paandi soni. farm.
hoeveel un mëni sö. how, much, how many.
hoeveelheid di mëni u wan soni. quantity, amount.
hoeveelste un mëni u di liba. which day of the month.
hoeven musu. must.
hoewel aluwasi. though.
hoezee ke baaa! hurrah.
hof 1) djai. yard.
2) könu djai. court.
3) u könu. courtly.
4) dee kuutuma. court of justice.
hoffelijk a a' gaan manini. courteous.
hogepriester di möön hei begima. high priest.
hogeschool di möön hei siköö. university.
hok 1) wan piki kamba.
2) lai kamba.
3) mbeti wosu; fou wosu. kennel; shed; pen.
hokken 1) ta hai ko makandi. huddle.
2) fika bendibendi. crouch.
3) di taki ko bösö ufö. (conversation) flag.
hol 1) baaku. hole.
2) gaan baaku ta dë a wan kuun. hollow cave.
3) an ta taki soni. empty.
holbewoner fesiten sëmbë ta libi a baaku dendu a kuun bandja. cave dweller.
holderdebolder kambai domboli; jabi faan nango. head over heels.
hole 1) piki baaku ka di bali musu kai nëën dendu te de ta pëë `kolf'.
2) te di bali kai go a di baaku dendu nöö de o taa i kisi wan `hole'. (golf) hole.
holheid di fa a dë hooo söndö soni a dendu. hollowness, emptiness.
Holland holanzi köndë; bakaa köndë. Holland.
Hollander holanzi bakaa. Hollander.
Hollandse holanzi mujëë. Dutchwoman.
hollen kule taanga. run, scamper.
hologig wojo fëën dë kuma a baaku dendu; wojo fëën fundu. hollow-eyed.
holster pisitola saku. holster.
holte baaku; hooo kamian. cavity.
home a wosu. home.
homeopathie wan pei fasi de ta kula sëmbë. homeopathy.
homerun a kule lontu hii di kamian. homerun.
hommage gaan lesipeki. homoge.
hommel wan gaan höni kuma zege sö. bumblebee.
homogeen de dë di wan fa. homogeneous.
homo/homofilie te womi ku womi kë de seei, mujëë ku mujëë kë de seei. homosexuality.
homoseksualiteit te womi ku womi kë de seei, mujëë ku mujëë kë de seei. homosexuality.
homp wan degi pisi u soni. lump, chunk.
hond dagu. dog.
hondeleven libi fëën makisa. dog's life.
honderd wan höndö. a hundred.
hondetrouw a o lobi nöömö kumafa wan dagu ta lobi hën masa. faithful as a dog.
honds a a' taku fasi; kuma dagu. churlish.
honen mbei fa. gibe at, jeer.
Hongaar wan sëmbë di ta libi a Hongarije. Hungarian.
Hongarije wan köndë fu Europa. Hungary.
honger hangi. hunger.
hongeren hangi wan sëmbë; hangi kisi i. hunger.
hongerloon wan möni de ta paka i ma an tjika fii libi ku ën. starvation wages.
hongersnood hangi ten; gaan hangi. famine.
honing honiwata. honey.
honingbij höni. bee.
honingraat di soni di nëën di höni ta mbei höniwata, a djei kandafatu. honeycomb.
honingzoet 1) a suti nëminëmi kuma höniwata. honey.
2) a ta naki ën tëtë poi. flattery.
honk 1) tan kamian. home.
2) wan huku a di balipëë de kai 'honkbal'. base.
honkbal wan pei bali de ta naki ku pau ta kule nëën baka. baseball.
honneur hei. honour.
honorabel gaan lesipeki soni. honorable.
honorarium wan möni de da i fu wan soni di i du. honorarium.
hoofd hedi; tiima; di möön gaan wan. head; main one.
hoofdambtenaar di möön hei tiima. high offical.
hoofdbestuur dee gaan tiima. general committee.
hoofdbezwaar di möön gaan soni di ta toobi. main objection.
hoofdbreken ta booko hedi a soni. worry.
hoofdeind(e) hedi së u di bedi. head of bed.
hoofdelijk hiniwan sëmbë. individual.
hoofdfiguur di sëmbë di ta fan möön hia a di fan. head figure.
hoofdkas hagu mbeti de seeka ku azin wata. brawn, pork pickled in vinegar.
hoofdkleur wan u dee sëbën pëndë u mutjama. basic color.
hoofdkwartier ka dee hedima ta dë. headquarters.
hoofdletter wan u dee gaan lëtë kuma A, B, C... capital letter.
hoofdpijn hedinjan. headache.
hoofdstad di köndë ka de ta tii di pisiwata dë; di möön gaan köndë. capital; chief; town.
hoofdstuk wan pisi u wan buku di de paati pisipisi fu an dë fii musu lesi hia poi di wan pasi. chapter.
hoofdweg di möön gaan pasi. main road.
hoofs a a' gaan manini. courtly.
hoog hei. lofty.
hoogachten ta si ën kuma bumbuu sëmbë. esteem.
hoogbejaard a gaandi te. very old.
hoogdravend a ta fan kuma a sa' soni. pompous.
hoogfreguentie a nama a ladio soni. high frequency.
hooghartig gaan fasi. haughty.
hoogheid sö de ta kai di gaan könu ku ën famii. highness.
hooghouden ta seeka fu an poi. maintain.
hoogleraar mësitë u hei siköu. professeur.
hoogmoed gaan fasi. haughtiness.
hoogmoedig a' a gaan fasi. proud; haughty.
hoognodig a dë gaan fanöudu soni. very necessary.
hoogoven gaan önfu nëën de jö felu. blast furnoce.
hoogschatten ta luku ën kuma bumbuu sëmbë. esteem.
hoogspanning dee hebi faja tatai te a liba ala. electric cable.
hoogspringen djombo hei luku ee i sa pasa di pau söndö i nama nëën. high jump.
hoogst di möön wan; di möön hei wan. highest.
hoogstaand hei; bumbuu. high.
hoogstens an sa möön hia. at the most.
hoogte di fa a hei. height.
hoogtepunt di möön hei kamian; di möön suti pisi. high point.
hoogtevrees gaan fëëë u subi go a hei kamian. fear of high places.
hoogtij soni an ta tapëën fa a du fa a kë. rampant.
hoogwaardig a bumbuu tee. high quality.
hooi wanlö dëëdëë gaasi de ta da hasi fu de njan. hay.
hooiberg wan hii kuun u di dëëdëë gaasi de hai ko makandi. haystack.
hooien ta koti gaasi ta seeka da dee kau. make hay.
hooikoorts te i ta mbei hekise gaanfa, wojo fii ta kule wata fu di di ventu ta toobi i. hay fever.
hooimaand juli; baimatuliba. july.
hooimijt öhooiö kununu. haystack.
hoon mbei tjön; naki tjön. scorn.
hoongelach lafu mbei fa. jeer.
hoop 1) i kë fa a pasa. hope of.
2) domunu; wan hipi. heap.
hoopvol i si kuma a o pasa nöö i kë. hopeful.
hoor haika. listen; hear.
hoorapparaat soni i ta tuusi a jesi fu heepi i jei soni. hearing aid.
hoorbaar a sa jei. audible.
hoorn/horen 1) afeema tutu. bugle.
2) telefon maun. earpiece of telephone.
hoornist wan sëmbë ta böö tutu.
hoornvlies fiinu kakisa kuma gaasi ta dë a i wojo sii. cornea.
hoorspel wan oto de ta taki wan pikiwan fëën hiniwan daka a ladio. soap opera.
hoos 1) buka u wan soni kuma këtë. spout.
2) gaan ventu ta bia ta lontu. whirlwind.
hop 1) wan pei maka uwii. a type of thorn bush.
2) wan soni joo ba da dee mii fu de musu biinga. hurry up!
hopelijk sö mi kë. hopefully.
hopeloos 1) ja si kuma a sa pasa möönsö.
2) heepi fëën an dë. hopeless.
hopen i si kuma a o pasa nöö i kë. hope.
hopje wan pei suti sii. type of candy.
hopman wan pei hedima u wan mii masikapei ta du soni makandi fu piizii. scoutmaster.
hoppen ta djombo a wan futu; ta djombo tengutengu. hop.
hor maani fënsë. screen.
horen 1) a dë fëën soni. belongs to.
2) jei. hear.
3) tutu de ta böö. horn.
horige wan sëmbë di an dë fëën seei, a ta libi a wan sëmbë goon ta wooko ën dëën. serf.
horizon 1) te ka i sa si dou.
2) ka goonliba ku gaangadu paati. horizon.
horloge oloisi u maun; baka maun mötu. watch.
hormonen dee soni di dee 'klier' ta paaja a i sinkii fii sa dë bumbuu ta du soni. hormones.
horoscoop teeja soni ku ën so sëmbë ta tii libi. horoscope.
horrelvoet gadu a futu, wan së futu dë bendibendi. clubfoot.
horror soni u fëëë, a wogi te aan pisi. horror.
hors d'oeuvre wanlö pikipiki soni de o da i fii njan a fesi u dee oto soni di i o njan. hors-d¢euvre.
horst hei goon. high ground.
hort ta seki nango ta ko; tötö. jerk ahead.
hortensia wan pei uwii ku folo. hydrangea.
hortus kamian ka de ta lei soni ta wooko ku dee peipei uwii. horticultural garden.
horzel gaan wasiwasi. hornet.
hosanna wan bai fu taki öGadu dë ku i! ö. hosanna.
hospes di sëmbë abi di juu wosu. landlord.
hospita wan mujëë abi wosu ta juu. landlady.
hospitaal hatiwosu. hospital.
hospitant(e) wan sëmbë nango ta haika wan lei. listener.
hospiteren nango ta haika wan lei. attend classes as a listener.
hossen ta djombo nango ta ko ; ta baja ta du soni. jig, jolt.
hostess di mujëë di kisi i a di wosu. hostess.
hostie di sëmbë abi di wosu. host.
hotdog bëëë ku wan pei öworstö nëën. hotdog.
hotel hoteli; wakama wosu. hotel.
hotsen ta seki nango ta ko. jerk, bump, joggle, jolt.
houdbaar 1) an o poi sö wante.
2) de ta taki ën fii musu piki. tenable.
houden panjan; hoi. hold, keep.
houder di sëmbë ta hoi soni. keeper.
houding di fa i ta taampu ku di fa i sabi i seei. bearing; carriage; posture.
hout pau; udu. wood, timber.
houten a mbei ku pau. wooden.
houterig an ta buli, a dë gingi kuma pau. stiff; wooden.
houtgewas piki pau ku dee oto soni de ta doti te de koti goon basu. bushes.
houtmijt wan hipi udu. wood pile.
houtskool koofaja. charcool.
houtsnijder pau tëmbëma. woodcarver.
houvast soni u panjan hoi; kamian u panjan hoi. hold, foothold.
houw kotikoti kamian; latjalatja kamian. cut, gash.
houwdegen a lo' feti. contentious person.
houweel pijosi; wan tjönibuka felu ta naki sitonu ta booko. pickaxe.
houwen 1) ta naki ku soni faa booko. hew.
2) ta koti ta latja. cut.
houwer 1) sëmbë di ta koti soni nasö kamian. hew, slash.
2) ufangi. machete.
houwitser wan pei kanu. howitzer.
hovaardig gaanfasi. proud, haughty.
hovaardij gaan fasi; dëë wojo. presumption.
hoveling sëmbë di ta wooko a könu wosu. courtier.
hovenier wan sëmbë ta seeka djai buta limbo. gardener.
hozen 1) tuwë wata a boto. bail.
2) te tjuba ta kai djololo. rain hard.
hugenoot fesiten keikima u gaan Faansi ma na u Lomusu keiki. Huguenot.
huichelaar wan sëmbë ta mbei taa a dë a wan soni ma an dë nëën möönsö; wan sëmbë ta mbei taa a dë bumbuu ma a abi takuhati. hypocrite.
huichelarij te i mbei taa i dë a wan soni ma ja dë nëën möönsö. hypocrisy.
huichelen te i ta mbei taa i dë a wan soni ma ja dë nëën möönsö. pretend.
huid kakisa u mbeti nasö sëmbë. skin.
huidig tide ten. present day.
huif koosu soni de mbei u tapa hedi. hood.
huifkar wan fesiten hasi wagi ku pela a liba. covered wagon.
huig di soni ta hëngi a sëmbë tutu mindi. uvula.
huik langa jasi ku ën kaapusa. hooded cape.
huilbui te a ta këë taanga. crying fit.
huilebalk wan mii ta këë hibiwan juu. crybaby.
huilen ta bai ta këë. cry, howl.
huilerig i kë këë; a djei kuma a bi ta këë. tearful.
huis 1) wosu.
2) famii fii. house.
huisarrest dee siköutu tapëën nëën wosu. house arrest.
huisarts wosu data. home doctor.
huisbaas di sëmbë di abi di juuwosu. house owner.
huisbakken 1) de jasëën a wosu, na bai de bai ën. homebaked.
2) na njunjun soni, hibiwan daka soni. ordinary.
huisdier dee mbeti de ta kiija a wosu, kuma dagu ku pusipusi. pet.
huiselijk 1) wosu soni.
2) a lo' u wooko a wosu. domestic.
huisgenoot wan sëmbë ku i ta dë a di wan wosu. house mate.
huishouden 1) ta seeka soni u di wosu fii. household management.
2) ta seeka wosu. housekeeping.
3) dee sëmbë u di famii ta dë a wan wosu. household.
huishuur wosu di de ta juu. hired house.
huisjesmelker wan sëmbë ta juu bookobooko wosu da sëmbë ee nasö a ta hakisi möni hia poi da di lö wosu dë. rack-renter.
huisjesslak wan kola ta abi hën wosu nëën baka ta tja. snail.
huiskamer wosu kamba ka i ta sindo ta da woto; sakasa. sittingroom.
huisman wan sëmbë ta juu wosu da sëmbë. landlord.
huismus 1) wan pei piki fou.
2) wan sëmbë an ta kumutu a wosu. sparrow.
huisraad dee sonisoni ta dë a wosu; dee tafa, bedi, sutuu sö. furniture.
huisvesten te i da sëmbë kamian faa libi. accommodate, lodge.
huisvlijt te i lo' u ta du soni a i wosu. home industry.
huisvriend wan mati u di famii di guwenti u ta ko a de. family friend.
huiswaarts a wosu. home.
huiswerk siköu soni di i musu du a wosu. homework.
huiveren ta tëëmë. shiver, shudder.
huiverig 1) i kötö. chilly.
2) i dë pantapanta. wary.
3) i ta tëëmë. shivering.
hulde wan soni i du u hopo di sëmbë dë. tribute, homage.
huldeblijk wan soni de du da i fii si taa de ta tei i u bumbuu sëmbë. tribute.
huldigen ta lësipëki; ta hei. pay homage to.
hullen lolu a soni. wrap up.
hulp heepi. aid.
hulpbron wan soni sa tja heepi ko. source of help.
hulpeloos ja a' heepi fii seei. helpless.
hulpmotor baisigi mötë. bicycle motor.
hulpvaardig a lo' u heepi sëmbë. helpful.
hulpwerkwoord wan fan pisi ta nama ku di 'werkwoord'. auxiliary verb.
huls kakisa u pau njanjan; kokoo. pod.
hulst wan pei uwii u bakaa köndë ta dë ku pikipiki njanjan bëbë wan. holly.
hum fa a abi bumbuu fasi a di mindi. humour, temperament.
humaan a abi tjalihati u libilibi soni. humane.
humanisme te de an ta mëni Gadu a soni, de taa libisëmbë abi heepi a de seei nöö. humanism.
humaniteit libisëmbë. humanity.
humbug wan sëmbë ta mbei taa sö a dë ma na tuu. fraud; humbug.
humeur di fa i ta fii a di juu dë. temperament, humour.
humeurig hiniwanten gudjuu nöö a ta dë. humeurig.
hummel(tje) piki mii. tot, mite.
humor lafu; sipoutu; opuulu. humor.
humoristisch a ta da i lafu. humourous.
humus wan doti di bunu, fu di uwii soni lulu mökisi nëën. humus.
hun di u de; de. their, them.
hunebed fesiten geebi kamian de maaka ku gaan gindi sitonu. megalithic tomb.
hunkeren te i hangi soni; te i a' langahati u soni. hanker after.
hup biinga hesihesi. hurry.
huppelen ta djombo ta pëë nango ta ko. skip, frisk.
hups a dë a di modo. hip.
huren juu wan soni a sëmbë; juu soni. hire, rent.
hurken djökötö. squat.
hut 1) piki wosu.
2) wan makisa wosu. cottage, hut.
hutselen mökisi tu soni ko di wan. mix.
hutspot soni u njan, de boi guluntu, gbamba, ku pomtë mökisi. boiled dinner.
huur juu. rent, lease.
huurauto oto di de ta juu. hired car.
huurkoop te i ta juu wan soni te wan pisi nöö a ko fii fu di i paka tjika. hire-purchase.
huurleger sëmbë de ta juu a oto köndë u de feti da di köndë fii kuma sodati. mercenaries.
huurling 1) sëmbë di ta feti da wan oto köndë fu möni hedi. mercerary.
2) sëmbë di ta wooko da sëmbë. hireling.
huwbaar a gaandi tjika u tööu. marriageable.
huwelijk di tööu u manu ku mujëë. marriage, wedding.
huwen tööu ku sëmbë. marry.
huzaar wan pei sodati ta dë a hasi liba. hussar.
hyacint wan pei folo u bakaa köndë. hyacinth.
hybride mökisimökisi soni. hybrid.
hydra 1) kontuköndë soni kuma sindeki sö ma a a' sömëni hedi, te i koti wan u de hedi nöö a o nasi tu nëën kamian. Hydra.
2) wan libi soni ta dë a wata ma an abi bonu. polyp.
hydraulisch de ta wooko ën ku watawata soni. hydraulic.
hydrometer wan soni u maaka fa wata soni dë hia tjika nasö fa a hebi tjika. hydrometer.
hyena wan soutu mbeti ta de na Afiikan ta njan tingitingi soni. hyena.
hygiëne di lei u sölugu fii sinkii. hygiene.
hymn kanda de ta kanda ta gafa soni nasö Gaangadu. hymn.
hyperbool te de taki ën gaanfa poi möön fa a dë. hyperbole.
hypergevoelig a ta tei soni u wogi hesi poi. hypersensitive.
hypnose te i dë kuma duumiduumi sö ma i dë a wan sëmbë duwengi ta du hiniwan soni di a buta i fii du. hypnosis.
hypochondrie te i ta mbei i seei taa i dë suwakisuwaki hibiwan juu. hypochondria.
hypocriet wan sëmbë ta butëën seei taa a dë bumbuu ma a a' takuhati. hypocrite.
hypotenusa di kandi së u wan diikanti soni te tu së fëën dë tololoo. hypotenuse.
hypotheek wosu nasö oto soni fii di i ta paka, ee ja paka dou, nöö de o tei di soni baka. mortgage.
hypothese-onderstelling wan soni i ta fii taa tuu ma ja dë seiki fëën eti i ta poobëën luku eti. hypothesis.
hypothetisch te i ta si kuma sö wan soni sa dë sö tuu ma ja dë seiki fëën eti. hypothetical.
hysterie te ja sa hoi ën a i hati möön, i ta këë ee nasö ta lafu gaanfa ta du soni. hysteria.
Copyright © 2002