J - j
jaap
wan fundu koti.
cut, gash.
jaar
jaa; tuwalufu liba longi.
year.
jaarbeurs
te dee peipei masikapei ta tja dee soni u de ko jabi a wan kamian be lanti ko luku andi de ta du.
industries fair.
jaarboek
wan buku ka de sikifi dee soni dee pasa di jaa dë.
yearbook.
jaargang
1)
di jaa di de mbei di win i bebe.
vintage.
2)
di nömbu u di buku.
volume.
jaargenoot
sëmbë di i ku ën bi ta lei siköu a di wan seei jaa.
classmate.
jaargetij
wan ten a di jaa di di wei ta tooka ko oto fasi, kuma dee tjuba ten, deei wei sö.
season.
jaarring
wan u dee maaka a wan pau di de koti, hiniwan jaa ta mbei wan njunjun maka.
year ring.
jaartal
di jaa di di soni pasa.
date.
jaarwedde
di möni i ta kisi a wan jaa dendu u di wooko i ta du.
salary.
jabroer
wan sëmbë ta piki hibiwan soni i ta taki, taa aai.
yes-man.
2)
wan pei boto di ta waka hesi.
yacht.
2)
buta ku di otowan faa musu biinga.
hurry, rush.
jacketkroon
mbeimbei tanda de tuusi tapa di tanda fii.
crown tooth.
jacquet
wan apaiti jasi de ta bisi te de o mbei gaan piizii.
tails.
jagen
1)
jaka puu dë.
chase away.
2)
höndi.
hunt.
3)
biinga fii kisi.
chase.
jager
1)
höndima.
hunter.
2)
wan pei opolani de ta wooko ku ën a gaan feti.
fighter plane.
jagerslatijn
te i taki wan höndi oto möön gaanfa fa a bi pasa.
hunter's tale.
jaguar
pëndëmbeti; takumbeti.
jaguar.
Jahweh
Isaeli në fu Masa Gaangadu.
Jahweh.
jak
1)
wan pei kau de ta wooko goon ku ën a so köndë.
yak.
2)
wan pei jasi u bisi.
jacket.
jakhals
wan mbeti kuma dagu di ta njan oto mbeti.
jackal.
jakkeren
lëi taanga; biinga hesihesi.
tear along; rush.
jaknikker
pompu ta pompu oli puu a goon basu.
oil derrick.
jaloers
a a' djalusu fasi; a a' haun fasi.
jealous.
2)
soni de ta jabi a fënsë u tapa sonu.
Venetian blind.
jam
soni de mbei ku pau njanjan u de njan ku bëëë, a dë sutisuti namii.
jam.
jambe
wan pei fasi u sikifi soni kuma kanda sö; wan pisi de ta kai saapi, wan pisi de ta kai möön taanga nango ta ko.
iambic.
jamboree
te dee hia mii u di feleniki de kai 'padvinder' tuu hai ko makandi.
jamboree.
jammer
1)
tumisi.
misery, distress, pity.
2)
a tjali baa!
what a pity.
jammeren
ta këë da wan tumisi tjali.
lament.
jampot
wan soni di nëën de ta lai di `jam' u njan ku bëëë.
jampot.
jamsession
te u de sabi de ta pëë sonisoni makandi kuma poku.
improvised, instrumental session.
janboel
wan fanjanfanjan soni.
muddle, mess.
2)
dee föluku u könu.
riffraff.
janhen
wan sëmbë lo' u wooko a boikamba.
one who busies herself/himself in the kitchen.
janken
ta këë saapisaapi; ta bai kowe.
whimper, yelp.
janplezier
wan wagi ta tja hia sëmbë fu piizii.
char-a-banc.
jansalie
wan sëmbë an ta a' peesa u du soni.
spiritless person.
januari
jai liba; di fosu liba u di jaa.
January.
Japan
wan köndë a di së u sineesi köndë.
Japan.
Japannees
sëmbë di ta libi a Japan; sëmbë u Japan; soni u Japan.
Japanese.
Japans
1)
di töngö u Japan.
Japanese.
2)
soni di kumutu a Japan.
japen
koti ku soni; naki koti.
gash; slash.
jargon
di töngö de ta fan a oto fasi te a sa taanga u fusutan.
jargon.
jarig
1)
i dou di daka di de pai i baka; i ta fujai; te i tapa jaa.
have a birthday.
2)
a gaandi wan jaa.
one-year-old.
jarige
di sëmbë di ta fujai.
one who has a birthday.
jarretelle
alasitiki ta hoi köusu nasö buuku fa an kai.
suspender.
jasbeschermer
soni u tapa baisigi futu fu an tuwë doti a i.
bicycle wheel quard.
jasmijn
wan pei sumëë suti folo.
jasmine.
jatten
fufuu piki soni.
pinch.
Java
wan köndë u dee Jampanesi sëmbë.
Java.
jawel
aai joo; tuutuu.
yes indeed.
jeep
wan piki oto, gau wan, u dee sodati.
jeep.
Jehova
Masa Gaangadu.
Jehovah.
jenever
wan pei diingi ta dööngö sëmbë.
gin.
jengelen
te mii ta këë saapisaapi.
whine, whimper.
jeremiëren
te i ta konda soni a buka di an kai ku i.
complain, lament.
jerrycan
soni u lai gasolin ee nasö oto watawata soni nëën fii tja go a kamian.
jerrycan.
jersey
wan pei degi koosu.
jersey.
jet
dee gaan opalani ta waka söndö pada.
jet.
jeugd
njönku sëmbë; di njönku ten fii.
youth.
jeugdherberg
bukopu wakama wosu u njönku sëmbë.
youth hostel.
jeugdsentiment
te i ta tjali fu di ja dë njönku möön.
nostalgia for one's youth.
jeuk
te soni ta kaasi i.
itch.
jeuken
ta kaasi; te i kë wan soni gaanfa.
itch.
jezuiet
wan pei paiti u lomusu keiki.
Jesuit.
Jezus
Masa Jesusi, di mii u Gaangadu, de ta kai ën 'Jezus Christus' tu, hën da Jesosi Keesitu'.
Jesus.
jicht
gaandi sëmbë siki, mindi kamian fii sinkii ta hati i.
gout.
Jiddisch
wan pei Isaeli/Dju töngö de ta taki.
Yiddish.
jo
sö de ta kai piki mii.
kid, urchin.
job
wooko i ta du fii feni möni.
job.
jockey
di sëmbë ta fia kule ku hasi.
jockey.
jodelen
wan pei fasi u kanda.
yodel.
jodenbuurt
kamian ka dee dju bakaa ta libi.
Jew ghetto.
jodendom
hii dee dju sëmbë makandi.
Jewry.
jodenvervolging
te de kë kii hii dee dju sëmbë puu a di köndë.
persecution of Jews.
jodin
mujëë dju bakaa.
Jewess.
jodium
jodion; wan pei deesi.
iodine.
joehoe
sö i ta bai kuma odi fu de sabi taa i dë.
Hey there!
joelen
ta bai ta kai wolo ku piizii.
rejoice.
jokken
mindi soni; mbei sipootu.
fib.
jol
piki boto de ta puu ku pada.
dinghy.
jolig
a dë waiwai.
jolly.
jonassen
te de hiti (wan mii) go a liba toona kisi.
toss.
jong
1)
njönku; njunjun.
young.
2)
njönku wan; miii.
young one; cub.
jongedochter
wan mujëë mii tjika u tööu.
unmarried young woman.
jongelui
dee njönku sëmbë.
young people.
2)
mbeti mii.
litter, pup, kitten.
3)
siköö mii; wan sëmbë ta lei soni a otowan.
student.
jongleren
wan pei pëë de ta vinde sömëni soni a liba ta kisi.
juggle.
jongleur
wan köni sëmbë ta tuwë sömëni soni a liba ta kisi söndö de kai.
juggler.
jongmaatje
wan sëmbë ta lei wan wooko a di basi.
apprentice.
jongs
njönku ten.
youth time.
jonk
wan pei boto u dee sineisi.
junk.
jonker
womi mii u wan guduma.
young nobelman.
jonkheer
soni de ta kai wan pei hebi womi, ma an hebi te poi.
a nobelman's title.
jonkvrouw
soni de ta kai wan pei hebi mujëë ma an hebi te poi.
a nobelwoman's title.
Jood
Dju; Isaeli bakaa.
Jew, Hebrew.
Joods
Dju/Isaeli töngö; Dju/Isaeli soni.
Jewish.
jool
te de ta piizii.
fun.
jota
wan lëtë a Giiki töngö; wan piki wan.
iota.
journaal
1)
wan pampia i ta kisi ku juu.
2)
te de konda soni a televisi di bi pasa.
3)
buku i ta sikifi nëën hiniwan daka u dee soni ta pasa.
journal.
journalist
sëmbë di ta sikifi soni buta a dee pampia i ta kisi ku juu.
journalist.
journalistiek
di wooko u sikifi soni fu de buta a kolanti.
journalism.
jouwen
bai delegi sëmbë.
hoot, boo.
joviaal
a lobi sëmbë.
genial, jovial.
jovialiteit
an ta hoi ën seei apaiti, a lo' sëmbë.
geniality.
jubel
de ta wai ta du soni.
jubilation.
jubileum
te lanti ta hoi gaan piizii u wan soni.
jubilee.
juchtleer
wan pei mbeti kakisa de ta mbei soni ku ën.
Russian leather.
judo
di lei i dee Japanësi sëmbë u fa u feti.
judo.
juffer
njönku mujëë di na a' manu jeti.
miss.
juffrouw
mujëë di ta lei mii a siköö; njönku mujëë.
lady, miss.
juichen
ta wai ta du soni.
rejoice.
2)
leti kumafa a musu dë.
right, exactly.
jujube
pëliki u te i ta mbei katau.
jujube; cough drop.
juk
soni di kau ta bisi fa a hai soni; soni u buta a awha maun fu heepi i tja hebi soni.
yoke.
jukebox
masini ta pëë poku a kukutjapu.
jukebox.
jullie
unu; fu unu.
you, your.
jumbo
gaan gindi soni.
jumbo.
jumper
wan pei japo de ta bisi hëmpi ku ën.
jumper.
2)
wan gaan soni ja ta si lusu fëën.
entanglement.
junk,junkie
wan sëmbë di an sa disa dee malawana sö u sumuku.
junkie.
Jupiter
1)
di möön hei gadu u dee Lomë sëmbë u fesiten.
2)
di möön gaan wan u de 'planeet' dee ta lontu di sonu.
Jupiter.
2)
lanti butëën sö.
legal.
jurisdictie
te i a' taki a kamian öfu sëmbë liba.
jurisdiction.
jurist
sëmbë di lei kuutu bakaa wooko.
jurist, lawyer.
jury
kuutuma dee ta wegi taki soni.
jury.
justitie
1)
hii dee kuutu bakaa makandi.
court of justice.
2)
dee wëti de buta.
law.
jute
wan pei uwii u di köndë de kai Indië, de ta mbei tatai ku ën.
jute.
juweel
dee gaan dii soni, djamati sitonu wan, de ta bisi soni ku de.
jewel, gem.
juwelen
de bisi ën ku djamati sitonu.
jeweled.
juwelier
sëmbë di ta sei djamanti sitonu soni, ku oloisi u bisi a sinkii.
juweler.
Copyright © 2002