K - k
K.
wan gaan hogi siki ta poi sëmbë sinkii dendu.
cancer.
Var.:
kanker.
kaai
lampeesi ka sipi ta nama; booki.
wharf.
kaaien
1)
ta wooko a lampeesi ka sipi ta nama.
to work on a quay.
2)
fufuu piki soni.
to pinch.
3)
vinde soni tuwë go.
to cast.
4)
ta hopo sipi zei ta saka.
trip the sails.
2)
fisi geeja.
gill.
3)
wan pau de o tja i go tai nëën u de mbei i fan u wan wogi i bi du.
pillory.
kaakje
wan pei kuku.
biscuit, cake.
kaakslag
naki sëmbë na agba; papi.
slap in the face.
kaal
1)
söndö uwii; söndö puuma.
bald, bare.
2)
a gaandi te a linzo mëën.
threadbare.
kaaltjes
pena ta kii ën.
poverty-stricken.
kaan
mbeti fatu de jasa te a ko taanga.
cracklings.
kaap
1)
wan tela pisi di kumutu go a di ze.
cape.
2)
tei sipi ko fii seei fii feni dee gudu fëën.
piracy.
Kaapstad
në u wan foto u Afiikan köndë.
Capetown.
kaapvaarder
sëmbë di ta tei sipi ko fëën seei fa a feni dee gudu nëën dendu.
pirate.
kaar
wan baki u hoi fisi.
fishwell.
kaarde
wan felu kuma penti sö de ta kan sikapu puuma ta seeka.
wool comb.
kaarden
ta kan sikapu puuma u de mbei koosu soni ku ën.
card wool.
kaars
kanda de ta sëndë.
candle.
kaarsrecht
a dë seei tololoo.
as straight as an arrow.
kaart
1)
1 pampia ta lei i fa dee kamian a goonliba dë.
map.
2)
kaita u kaita pëë; pampia pisi di dë degidegi wan pikiwan.
card.
kaartje
piki kaita ta da i pasi fii go a wan kamian; kaita.
ticket, card.
kaartleggen
te de ta luku kaita fu de si andi o pasa a bakaten.
card reading.
kaartlegster
wan mujëë ta luku kaita ta konda andi o pasa a bakaten.
card-reader.
kaas
di kasi de ta mbei ku mëiki ta njan ku bëëë.
cheese.
kaasboer
sëmbë di ta mbei kasi ku mëiki ta sei.
cheesemaker.
kaaskop
sö dee België sëmbë ta kai wan pei Holansi sëmbë ta kosi ën.
nickname for Noord Hollanders.
kaasschaaf
wan soni de ta koti fiinu pisi kai.
cheese cutter.
kaatsbaan
wan kamian ka de ta naki wan pei bali ku maun tuwë.
fives-court.
2)
piki bali dee mii ta hiti da de seei u de kisi.
rubber ball.
kaatsen
1)
pëë di pei bali pëë de ta kai kaatsbal.
2)
te di bali ta naki ta djombo.
play at fives.
kabaal
te de ta gidigidi ta kai wolo.
din, row.
kabbelen
te di wata u di ze ta naki saapi; te di kiiki ta kule jëëë saapisaapi.
babble, lap.
kabel
1)
degi sipi tatai.
2)
dee faja tatai ta waka a liba nasö a goonbasu.
3)
degi felu tatai.
cable.
kabelbaan
felu pasi di ta tja di talan a liba.
cabel railway.
kabelbericht
wan buka de manda ku telefön go a wan longi kamian.
cablegram.
kabelbreuk
te di gaan faja tatai koti.
cable-breuk.
kabinet
1)
wan pei kasi u lai soni.
2)
dee gaan lanti dee ta tii di köndë.
cabinet.
kabouter
piki matu sëmbë; wan pei kontuköndë sëmbë; wanlö miii dë a wan feleniki de kai 'padvinders'.
goblin, gnome.
kachel
1)
kuku sitëi; soni u kendi wosu.
stove.
2)
dööngö dööngö.
drunken.
kachelpijp
di pëipi ta puu di sumuku u di kuku sitëi a di wosu.
stove pipe.
kadaster
ka dee pisi kamian u wan köndë sikifi.
land registry.
kadasteren
maaka buta a pampia hii goon ku hii wosu u wan köndë.
land survey.
kadaver
dëdë sinkii u sëmbë nasö mbeti.
dead body, carrion.
kade
lampeesi; booki.
wharf.
kader
1)
lëisi u buta soni; wan soni di abi soni a dendu.
framework.
2)
dee sëmbë dee sabi u lei oto sëmbë di wooko.
cadre.
kadet
kijoo ta lei sodati wooko.
cadet.
kadetje
piki bëëë.
pennyloaf, roll.
kaduuk
a o booko kai; a gaandi.
rickety, decrepit.
kaf
kakisa fu alisi, pinda, dee njanjan sii.
chaff.
kaffer
sëmbë söndö manini; goofuma.
boor, dolt.
kaft
kafiti u tapa buku fu an sundju.
book cover.
kaftan
wan pei hëmpi ku langa maun.
caftan.
kaften
buta kafiti a buku.
cover.
kajak
wan piki boto, so juu de ta mbei ën ku mbeti kakisa.
kayak.
kajuit
wan kamba a sipi dendu.
ship cabin.
2)
sösö fan.
drivel.
kakelbont
a dë ku peipei pëndë ma de an ta kai.
gaudy.
kaken
koti fisi puu tiipa a bëë.
gut.
kaketoe
wan pei papakai, a dë ku azogo a hedi.
cockatoo.
kaki
wan pei degi koosu sö, di wojo fëën dë hafuhafu bëbë, ku hafuhafu wetiweti.
khaki.
kakofonie
te soni ta piki taanga, an suti u jei.
cacophony.
kaleidoskoop
wan soni de ta luku ta si waiti pëndë nëën dendu peipei.
kaleidoscope.
kalender
alumunaki; kalëndë u luku daka ku liba ku jaa.
calendar.
2)
donma.
simpleton.
kalfsleren
a mbei ku kau mii kakisa.
calf leather.
kali
wan pei satu de ta mbei deesi ku ën.
potash, potassium.
kaliber
1)
di fa a bigi; di fa a bunu;.
2)
wan maaka de ta maaka di fa di goni lopu bigi.
caliber.
kalief
hei sëmbë a muslim keiki.
caliph.
kalium
wan pei satu sö.
potassium.
kalk
soni kuma keeti.
lime.
2)
di soni de kai `kalk' dë nëën.
limy.
kalken
1)
te de lobi wan soni kuma keeti nëën.
plaster.
2)
sikifi soni ku keeti.
write with chalk.
kalkoen
wan gaan gindi fou de ta kiija u njan.
turkey.
kalmeren
1)
ta ganjan sëmbë mbei a kabuka.
calm, soothe.
2)
ta ko dë pii.
calm down.
kalmpjes
a du ën pii sö.
quietly, calmly.
kalmte
di fa a dë pii.
calmness, composure.
kalotje
wan piki kaapusa söndö lenti.
skullcap.
kalven
1)
te kau ta pai.
calve.
2)
booko saka kai go dendu.
cave in.
2)
den u ganian.
cock comb.
3)
wan felu de mbei könjöön sö ku tanda.
cogged instrument.
kameel
wan gaan mbeti fu Afiikan köndë ta tja sëmbë.
camel.
kameleon
1)
wan piki kaluwa di ta tooka pëndë nango tako.
2)
wan sëmbë an ta hou a di paatëi.
chameleon.
2)
wan pisi u di hati a sëmbë sinkii.
ventricle.
3)
ka de ta buta di haga a di goni.
gun chamber.
4)
wan gulupu sëmbë ta tii soni makandi.
chamber of ...
kamerheer
wan womi di ta wooko a guduma wosu.
chamberlain.
kamerlid
wan sëmbë u dee tiima u köndë.
member of Parliament.
kamermuziek
wan pei poku de ta pëë a wosu dendu, de an ta pëën taanga.
chamber music.
kamervergadering
kuutu u dee sëmbë dee ta taki u di köndë.
meeting of parliament.
kamfer
wan pei pau wata de ta mbei deesi ku ën; kamfu.
camphor.
kamille
wan pei uwii de ta mbei deesi.
camomile.
kammen
kan uwii ku penti.
comb.
2)
feti.
fight, struggle.
kampeerder
sëmbë di go waka a matu mbei kampu.
camper.
kampement
tan kamian u sodati; kampu.
encampment.
kampen
feti; ta biinga u wini di otowan a soni.
fight, contest.
kamperen
te de mbei kampu a matu go duumi.
camp out.
kamperfoelie
wan pei tatai ta buta sumëë suti folo.
honeysuckle.
kampong
wan piki köndë sö.
small village.
kamrad
di kam u wan masini soni ka dee tanda ta miti ta bia de seei.
cogwheel.
kanaal
1)
gaan ngötö de diki ka di wata sa ta pasa.
2)
kamian ka soni ta waka langalanga.
3)
televisi stasiön.
channel.
kanarie
wan kookokooko fou de ta kiija fu di kanda fëën hedi.
canary.
kandelaar
soni di ta hoi dee kanda fu de sëndë.
candlestick.
kandelaber
wan hanse soni ta dë a wosu, a abi sömëni kanda ta sëndë.
candelabra.
kandidaat
1)
sëmbë de ta mbei popokanda fa a wini.
2)
di sëmbë di ta mbei moiti fa a kisi wan hei a siköö.
candidate.
kaneel
wan sumëë suti soni de ta tuwë a kuku.
cinnamon.
kangoeroe
wan gaan mbeti fu Australië, a ta tja dee miii fëën a saku kuma awali.
kangaroe.
kanjer
gaan gindi wan u di soni.
whopper.
kanker
wan gaan hogi siki ta poi sëmbë sinkii dendu.
cancer.
kankeraar
wan sëmbë soni an ta kai ku ën; guunjanma.
grouser.
kankerachtig
a djei di siki de kai `kanker' di fa a ta paaja ta poi soni.
cancerous.
kankeren
1)
te wan pei siki ta poi sëmbë sinkii dendu.
have cancer.
2)
ta guunjan.
complain.
kankergezwel
wan soni ta soopu a i sinkii ta poi dendu fii.
cancerous tumour.
kannibaal
sëmbë ta kii oto sëmbë ta njan.
cannibal.
kanoën
waka ku paliboto.
canoe.
kanonnade
te de ta suti kanu hia.
cannon fire.
kanonnier
di sodati di ta suti di kanu.
cannonier.
kanonskogel
di lontulontu aga di dee kanu ta suti.
cannonball.
kans
1)
kansi; pasi u du soni.
chance.
2)
wan soni i o-du, ja sabi ee a o-ko kumafa i kë.
kansel
wan hei tafa sö de ta taampu u de ta konda Gaduwöutu a keiki.
pulpit.
kanselier
keiki hedima; wan minisiti u köndë.
chancelor.
kant
1)
bandja së; lenti; wan soni buka.
side, edge.
2)
së u soni.
side.
3)
maaun de mbei hanse fii nai a wan soni buka bisi.
lace.
4)
kaba këëë.
completely ready.
kantate
wanlö sëmbë ta kanda makandi.
cantate.
kanteel
sitonu de seeka mbei wan fasi a di sitonu peni liba u de sa tjubi suti sëmbë te de ko dë.
battlement.
kantelen
kandi soni; bia wan soni buta ku di woto së; bia buka tapa.
turn, turn over.
kanten
1)
mbei moiti u tapa wan soni.
oppose.
2)
kpei puu.
square off.
3)
kandi soni.
put on its side.
4)
ta tëmbë ta mbei di soni de kai 'kant'; a mbei ku di soni de kai 'kant'.
make lace, made with lace.
kantig
a mbei tjönitjöni.
angular, sharpedged.
kantine
wan piki wënkë u go bai soni u njan.
canteen.
kantje
wan së u di pampia.
page, side.
kantlijn
wan maaka dë a bandja buka u wan pampia, ja musu sikifi pasëën.
marginal line.
kanton
wan pisiwata u di köndë.
canton.
kanttekening
wan soni de sikifi a di bandja buka u di pampia.
marginal note.
kantwerk
maaun de mbei hanse u de nai a wan soni buka.
lacework.
kantwever
di sëmbë ta mbei di hanse maaun de kai 'kant'.
lace weaver.
2)
wan pei koosu kaapusa kuma musu sö.
hood, wimple.
3)
soni ta tapa soni kuma musu.
hood.
kapel
piki keikiwosu ka de ta begi.
chapel.
2)
adömitö.
butterfly.
3)
sëmbë ta pëë poku.
band.
kapelaan
sëmbë de buta u heepi dee otowan a di së u Gadu soni.
chaplain.
kapelmeester
di sëmbë di ta lei de unfa u de musu pëë di poku.
bandmaster.
kapen
gaan fufuu.
capture, steal.
kaper
1)
sëmbë go fufuu gaan fufuu.
raider, privateer.
2)
wan hia möni di i abi; wan hia möni di musu paka wante da wan soni.
3)
gaan soni.
capital.
kapitalisme
te dee masikapei ku dee fabiliki u di köndë an dë a dee tiima u di köndë maun, hiniwan sëmbë sa wooko fa a kë faa feni wini dëën seei.
capitalism.
kapiteel
di hedi u wan sitonu posu.
capital.
2)
sipi hedima.
captain.
kapittelen
ta bai sëmbë taanga a wan soni.
lecture.
kapmantel
djakiti ku musu u tapa hedi.
jacket with hood.
kapok
wan pau ta a' sii kuma maaun, de ta mbei kunsu ku dee sii fëën; di maaun u di lö pau aki.
kapok.
kapot
1)
booko; poi; booko saka.
broken, out of order.
2)
wei te na soni.
exhausted.
2)
koti uwii seeka.
dress hair.
3)
koti latja.
chop.
kapper
1)
sëmbë di ta faa pau.
feller.
2)
sëmbë di ta koti uwii ta seeka.
hairdresser.
kapsel
di fa de seeka wan sëmbë uwii u hedi.
hairstyle.
kapstok
pau u hëngi kaapusa ku djakiti.
hat rack.
kapverbod
wëti de buta taa ja musu faa pau a di kamian dë.
timberfelling prohibition.
kar
1)
buliki wagi; wagi ku tu futu.
2)
di fa wan wagi sa tja.
cart; barrow.
karaat
wan piki maaka de ta maaka goutu ku djamanti sitonu fa a bigi.
carat.
karaf
wan pei win bata, dendu fëën bigi.
decanter.
2)
wan sikifi maaka.
3)
di sëmbë di a o pëë a di kinö.
character.
karakterfout
di soni nëën libi di anbunu.
defect of character.
karakteriseren
te i si di dë, i ta mëni sö nasö sö wan sëmbë; sö hën fasi dë.
characterize.
2)
an sa dë fëën seei.
characterless.
karamel
wan pei suti sii; suki de jö te a fika biti a tjuma.
caramel.
karavaan
wanlö hia wagi nasö sëmbë ta lëi makandi nango a oto kamian.
caravan.
karbonade
wan mbeti pisi de koti, a dë ku bandja bonu.
chop; cutlet.
karbonkel
bë sitonu de ta koti seeka u buta na andelu nasö këti.
carbuncle.
karbouw
wan pei mbeti ta djei kau ma a bigi möön kau, de ta wooko ku ën a gaan akuli köndë.
buffalo.
2)
di mama u di soni.
cardinal.
kardoes
1)
wan pei dagu ku lolulolu puuma.
poodle.
2)
katoisi.
cartridge.
karekiet
wan pei fou ta kanda.
reed warbler.
karig
1)
soiniki.
parsimonious.
2)
wan biiti wan; biti.
meagre.
karikatuur
wan fasi de teekëën wan soni buta a pampia u te i si ën nöö i lafu di soni.
caricature.
karkas
sëmbë nasö mbeti bonu di fika; dëdë sinkii.
carcass, skeleton.
karmeliet
wan pei lomusu keiki mazo.
Carmelite.
karn
masini ta bia di meiki ta mbei botofatu.
churn.
karnemelk
di watawata soni di fika te i ta bia di meiki mbei botofatu.
buttermilk.
karnen
te i ta bia di meiki fii mbei botofatu.
churn.
karos
wan wagi de ta tja könu ku oto hei sëmbë.
state carriage.
karpet
putjuu soni de ta jabi a wosu goon.
carpet.
karren
1)
ta tja soni a wan tufutu wagi.
cart.
2)
lëi baisigi.
cycle.
kartelen
te i koti wan soni ku sansan a buka; te i koti wan soni tjën sö.
notch; nick.
kart‚l
1)
wan biifi i mbei fii sa feni ën feti.
letter of defiance.
2)
wan buka wanlö feleniki nasö wanlö köndë nasö wanlö masikapei mbei makandi.
cartel.
karton
kaaton; bökusu.
carton.
karwats
lelibuba wipi.
riding crop.
karwei
wan gaan wooko; wan taanga wooko, an suti u du.
task.
kas
1)
gaasi wosu u kiija folo nasö uwii.
greenhouse.
2)
möni kasi.
cash box.
kasbeambte
sëmbë di ta wooko a di möni kasi.
cashier.
kasbedrag
möni di fika a di möni kasi.
cash balance.
kasboek
buku ka de ta sikifi hii soni di i bai ku di i sei.
cashbook.
kashouder
sëmbë di ta wooko a di möni kasi.
cashier.
kasplant
1)
folo nasö uwii di de kiija a gaasi wosu.
2)
sëmbë di i musu ta köni ku ën hibi juu fu an suwaki.
hothouse plant.
kasregister
masini di de ta konda möni a wan wënkë.
cash register.
kassa
kamian ka i musu go paka u di soni di i bai.
pay desk.
kassabon
di pampia pisi di de o dai te i paka u soni.
receipt.
kassaldo
di mëni möni di fika.
cash balance.
kassier
di sëmbë di ta sabi soni u di möni kasi.
cashier.
kast
kasi ka de ta lai soni.
cupboard; cabinet.
kaste
wan paati de paati sëmbë a sömëni pei, nöö ja musu nama ku wan sëmbë an dë a di fii pei.
caste.
kasteel
1)
wan fesiten sitonu wosu, gaan wan, de mbei ën a wan kamian ka sëmbë an sa dou nëën hesihesi.
castle.
2)
wan pei siloifi sö u di pëë de kai 'schaak'.
chess piece.
kastegeest
ja kë nama ku sëmbë di an dë a di fii lö.
caste feeling.
kastekort
di möni di makei a di möni kasi.
deficit.
kastelein
di sëmbë di ta hoi di wakama wosu.
innkeeper, landlord.
kastenmaker
sëmbë di ta mbei kasi, sutuu, tafa ta sei.
cabinet maker.
kastpapier
pampia u jabi a dee paanga u wan kasi.
shelf paper.
kasuaris
wan pei fou, gaan wan, u Australië köndë.
cassowary.
kasvruchten
fuuta di de kiija a wan wosu dendu di ta dë kendikendi hiniwanten.
hothouse fruit.
kat
1)
pusipusi; mbeti ta djei pusipusi, kuma takumbeti, leu.
cat.
2)
wan takuhatima, mujëë wan.
a mean, spiteful woman.
katalysator
wan soni de o tuwë a soni dendu u tooka di soni, ma hën seei an ta tooka; wan sëmbë sa heepi a di taki dendu.
catalyst.
2)
wan soni ta suti soni fa a go; wan soni a sipi ta suti opolani fa a go.
catapault.
kater
1)
womi pusipusi.
tomcat.
2)
di fa i ta fii fu di i bi dööngö.
hangover.
katheder
wan sutuu ka lomusu keiki hedima ta sindo; heima sutuu.
bishop's chair.
kathode
wan së u di batilëi fatu.
cathode.
katholiek
lomusu keiki soni; lomusu keiki sëmbë.
Catholic.
katje
1)
pusipusi mii.
kitten.
2)
wan pei folo mbei degidegi kuma pusipusi labu.
catkin.
katrol
wan masini u hai soni go a liba.
pulley.
kattebak
baki ku sandu ka di pusipusi ta kaka.
cat box.
kattebelletje
wan piki biifi de sikifi hesihesi u de manda da sëmbë.
hastily written message.
kattig
a ta saanti sëmbë.
catty.
katvis
piki fisi.
small fish; minnow.
katzwijn
te i mbei kuma i ta faau, ma na tuu.
throw a faint.
kauw
wan pei baaka fou.
jackdaw.
kauwen
njan soni fii guli.
chew.
kauwgom
kaugom; wan pei suti sii de ta njan nöömö, an ta kaba a i buka möönsö.
chewing gum.
kavalje
bookobooko wosu nasö sipi.
dilapidated house or ship; old barrack.
kavel
wan pisi u wan soni; wan pisi goon.
parcel; lot.
kavelen
paati pisipisi.
parcel out.
kaviaar
di obo u wan pei fisi de ta seeka ku satu u njan.
caviar.
kazerne
tan kamian u sodati.
barracks.
kazuifel
wan bisi u dee lomusu keiki paiti.
chasuble.
keel
di tutu u sëmbë sinkii.
throat.
keelstem
a ta fan tapatapa tutu.
gutteral voice.
keep
ka wan soni puu mbalu; ka wan pisi fëën koti.
notch, nick.
keeper
di sëmbë ta tapa di bali fu an lai.
goalkeeper.
keer
1)
ten fii kisi fii du wan soni.
turn.
2)
bia.
change.
keerdam
ka de tapa lio mbei dan kuma Afobaka.
dam.
keerkring
kamian u goonliba ka di sonu ta kai möön taanga.
tropic.
keerzang
di pisi u di kanda di de ta toona ta kanda; di piki u di kanda.
refrain.
keeshond
wan pei dagu ku hia puuma.
Pomeranian.
keet
1)
piki wosu; lai wosu.
shed, shanty.
2)
takitaki; fan hia.
noise, uproar.
keffen
te dagu ta bai nöömö.
yap, yelp.
keffer
wan dagu ta wogi ta bai nöömö.
yapper.
keg
wam pisi u soni, a dë tjönitjöni a wan së, baaibaai a wan së.
wedge.
kegel
1)
wan soni mbei lontulontu pikipiki a wan së baaibaai a di oto së.
cone.
2)
wan u dee soni de ta biinga u naki a di pëë de kai 'kegelspel'.
bowling pin.
kegelaar
sëmbë di ta pëë di pëë de kai 'kegelspel'.
bowler.
kegelbaan
ka de ta pëë di pëë de kai 'kegelspel'.
bowling alley.
kegelspel
wan pëë de ta pëë ku bali ta lola di bali naki wanlö soni, ee i lola di bali bunu, nöö hii dee soni tuu ta kai.
bowling.
kei
1)
gaan sitonu.
boulder.
2)
wan söutu sitonu de ta mbei sitaati.
pavingstone.
3)
a köni tee pasa.
brilliant.
keihard
taanga gagagaa.
hard as stone.
keiweg
pasi de mbei ku sitonu.
cobblestone street.
keizer
wan könu di ta tii sömëni köndë.
emperor.
keizerrijk
hii dee köndëköndë di di könu de kai keizer ta tii.
empire.
keizersnede
te de opolasi i puu miii a i bëë.
caesarian section.
kelder
wosu kamian a goonbasu ka de ta tjubi soni.
cellar.
kelderen
1)
ta tjubi soni a goonbasu kamian.
store in cellar.
2)
te wan soni ta saka.
sink.
3)
te möni u wan soni ta saka.
lessen in value.
kelen
koti tutu.
cut the throat of.
kelk
1)
wan pei kan ku langa gangaa.
cup, chalice.
2)
kakisa u di folo.
calyx.
kelkblad
wan u dee uwii u wan folo.
sepal.
kelner
di sëmbë di ta tja njanjan ko da i te i go njan a kukutjapu.
waiter.
kelnerin
mujëë di ta tja njanjan ko da i a kukutjapu.
waitress.
kemel
wan pei gaan mbeti fu Afiikan köndë ta tja sëmbë.
camel.
kemphaan
1)
wan pei womi ganian de ta kiija u feti ku otowan.
fightingcock.
2)
wan sëmbë lobi u feti.
fighter.
kenau
wan mujëë di lobi u pëë basi a sëmbë liba.
bossy woman.
kenbaar
i sa si ën taa hën di dë; a a' nëbai.
recognizable.
kenmerk
wan maaka i ta si nëën, nöö i sabi taa hën di dë.
feature, characteristic.
kennel
1)
wosu ka de ta hoi dagu.
2)
kamian ka de ta kiija dagu.
kennel.
kennelijk
1)
i ta si ën taa hën di dë.
recognizable.
2)
i musu u si ën.
obvious, apparent.
kennen
sabi wan sëmbë nasö wan soni.
know.
kenner
sëmbë di sabi u wan soni bunu.
connoisseur.
kennis
wan sëmbë di i sabi; soni di i sabi.
acquaintance, knowledge.
kennisgeving
te de mbei i sabi taa sö wan soni; böö tjasi u wan soni.
notice, announcement.
kenteken
wan soni di i ta si a di sëmbë taa hën di dë.
characteristic.
kentekenbewijs
wan pampia ta lei taa di wagi nasö di bölömu dë fii tuu.
vehicle papers.
2)
tooka.
change.
kepen
koti wan piki pisi puu a wan soni.
notch, nick.
keper
wan pei degi koosu sö, de ndjaka dee maaun fëën tjönitjöni sö kuma fisi nëti.
twill.
keramiek
komitji ku dee oto soni de ta mbei ku weti doti ta feifi ta jasa.
ceramics.
kerel
womi; kijoo.
fellow, chap.
2)
bia buka.
turn over.
3)
te i ta-biinga u tapa soni.
check.
kerf
wan piki pisi di de koti puu a soni.
notch, nick.
kerk
keiki; keikiwosu.
service, church.
kerkelijk
a nama a keiki soni.
ecclesiastical; having to do with church.
kerkhof
beepe; geebi kamian a wan keiki djai.
church yard.
kerklid
wan sëmbë u di keiki.
church member.
kerks
a lo' u keiki.
churchy.
kermen
djeme; guunjan.
moan, groan.
kern
1)
kalu sii; pau njanjan sii.
kernel.
2)
di möön dendu pisi u wan soni.
nucleus.
kernachtig
a dë wan bumbuu oto, a dë u mëni.
pithy.
kernbewapening
te de ta mbei dee bömu sö fu te feti ko nöö i sa poi wan hii köndë ku hii sëmbë dee ta libi a di köndë dendu kaba a sösö.
nuclear armament.
kernfisica
te de ta wooko ku dee soni de ta kai `atoom' ta lei fa u de mbei bömu ku fa de sa heepi di köndë.
nuclear physics.
kers
wan pei pau ku ën fuuta, pikiwan lontulontu.
cherry.
kerstboom
pau de ta buta peipei faja te bëdaki ko zuntu.
christmas tree.
kerstdagen
di u 25 daka ku 26 daka fu tuwalufumu (december).
December 25 and 26.
kerstenen
tja keiki soni ko a wan kamian.
christianize.
kerstman
wan kontu köndë tata de ta mëni a bëdaki ten a ta paka dee mii ku soni u di fa de ta libi.
Santa Claus; St. Nick.
kerstnacht
di ndeti u 24 daka u tuwalufumu.
Christmas Eve.
kersvers
an gaandi; a dë njunjun tjentjen.
very fresh.
kervel
wan pei uwii de ta tuwë a soni u njan.
chervil.
kerven
koti wan pisi u di soni puu.
carve, notch.
ketchup
wan watawata soni degidegi u tuwë a gbamba.
ketchup.
ketel
këtë; gansë.
kettle, cauldron, boiler.
ketelsteen
di soni di fika a dendu së u di këtë te i boi wata nëën.
residue lift from boiled water in a kettle.
ketsen
1)
te wan goni an kë suti.
misfire.
2)
kpei pasa.
glance off.
ketter
wan keikima di ta tei wan oto lei di an ta kai ku Masa Gadu Buku nasö an ta kai ku di keiki dë.
heretic.
ketteren
du soni ku gaan hatiboonu.
rage, storm.
ketterij
wan lei de ta lei ma an ta kai ku Gadu buku, nasö an ta kai ku di lei u di keiki dë.
heresy.
kettingbotsing
te wan soni naki di otowan, nöö di dë naki di otowan nöö sö de ta naki nango.
chain reaction.
kettingbrug
booki de mbei ta hopo ta saka ku këti.
suspension bridge.
kettingreaction
te wan soni pasa nöö di dë mbei wan oto soni pasa nöö sö a ta waka nango.
chain reaction.
keu
di pau de ta naki bali te de ta pëë di pëë de kai 'biljartspel'.
billiard cue.
keukengerei
paabi, gansë, kujëë soni, dee soni ta dë a boikamba.
kitchen utensils.
keur
1)
di de puu a dee oto wan dendu tei.
choice.
2)
dee möön bunu wan.
choicest.
3)
wan maaka de da i te de si taa di soni bunu tjika.
mark of approval.
keuren
wegi luku ee a bunu.
examine, test.
keurig
a bunu tumisi; a mbei u lobi.
charming.
keurkorps
wanlö bumbuu sodati.
crack regiment.
keurs(lijf)
1)
wan soni de ta bisi ta peeta sinkii.
corset.
2)
këti de ta buta a sëmbë tai.
shackles.
keus
soni nasö sëmbë de pii a dee otowan tei.
choice, selection.
keutelaar
wan sëmbë di ta du pikipiki soni hafuhafu.
piddler.
keuterboer
wan sëmbë di ta wooko goon ta kiija mbeti ma na gaanfa.
small farmer.
keuze
soni nasö sëmbë de pii a dee otowan tei.
choice, selection.
kever
1)
dee libilibi soni kuma sombimama, vunta.
2)
di piki VW wagi.
beetle.
kibbelaar
sëmbë di ta pii toobi; bujama.
troublemaker.
kibbelen
ta buja; ta mbei toobi.
squabble, bicker.
2)
puu footoo.
snap a picture.
kiel
1)
wooko hëmpi.
workhouse.
2)
basu u wan sipi.
keel of ship.
kielen
te de kandi di sipi a wan së u de toona lapu ën.
repair ship.
kielhalen
wan fesiten sitaafu u sipima, de bi ta doki di sëmbë pasa di sipi go a di oto së.
keelhaul.
kielzog
di seki wata di fika te sipi nasö mötë bi pasa dë.
wake.
kiem
wojo u wan böngö ka a ta bigi u nasi.
germ.
kiemen
te wan soni seti nasi.
germinate.
2)
a këën gaanfa.
keen on.
kienspel
wan pei pëë de ta pëë ku piki kaita, hibiwan ku ën nöbu.
play at lotto.
kier
wan pisi di booko puu a wan soni.
chink.
kies
1)
mama gogo tanda.
molar.
2)
a a' sen; sen soni.
delicate.
3)
a a' manini.
considerate.
kieskauwen
i ta njan pikipiki ma di njanjan an ta suti da i.
pick at one's food.
kieskeurig
1)
hii soni a ta du a ta du ën a pasi gbelen.
2)
a taanga fii du soni dëën te a kai ku ën.
fastidious.
kiesrecht
te i a' leti u sitëmi buta tiima.
suffrage.
kiesstelsel
di fa de ta tja dee sitëmi pampia ko konda ambë wini.
electoral system.
kiet
te i pëë wan soni nöö na wan sëmbë ja wini.
a tie.
kietelig
ja sa mbei ën abotjitji nöö an lafu.
ticklish.
kiezen
puu a dee otowan dendu tei; sitëmi tei.
choose.
kiezer
sëmbë di ta sitëmi.
voter.
kiften
pii toobi; buja.
quarrel.
kijk
fa i ta si soni; dee soni i ta si te i dë a wan kamian.
view.
kijken
luku soni.
look, have a look.
kijker
1)
di sëmbë ta sindo ta luku soni.
spectator.
2)
haiko.
binoculars.
kijkje
luku pala.
look, glimpse.
kik
fan tapatapa tutu; fan saapi.
make a sound.
kikker
ambulu; piki tödö.
frog.
kil
1)
kamian ka wata ta pasa, an baai ma a fundu.
channel.
2)
a dë kötökötö sö.
chilly.
3)
de an dë waiwai ku i.
cool.
kilometer
kilomëti; wan dusu mëti; wan maaka de ta maaka fa wan kamian longi tjika.
kilometer.
kilowat
wan dusu wati u faja peili.
kilowatt.
kim
ka i sa si dou, wojo fii an sa go möön.
horizon.
kimono
di bisi u dee mujëë a Japan.
kimono.
kina
malalia fëbë deesi.
quinine.
kind
piki miii; mii.
child.
kinds
a gaandi te a ta libi kuma wan mii baka.
senile.
kinine
wan pei malalia fëbë deesi.
quinine.
kink
ka di silangi nasö di tatai bendi, ee wata silangi, a o mbei di wata an sa pasa.
kink.
kinkel
sëmbë söndö manini; goofuma.
boor, lout.
kiosk
wan piki wosu jabijabi sö ka de ta sei soni, nasö ka de ta pëë poku.
kiosk.
kippenren
ka dee ganian da feni pasi u waka.
chicken pen.
kippevel
te sinkii fii ta göö maka.
gooseflesh.
kippig
an ta si soni bunu.
shortsighted.
kist
1)
kesi; këdë.
coffin, chest, box.
2)
opolani.
airplane.
kisten
1)
buta dëdë a kesi.
put in coffin.
2)
mbei kesi.
make a coffin.
kit
1)
wan pei watawata lëmi kuma sima sö de ta tapa baaku.
caulk.
2)
bebewosu.
pub.
3)
tjubitjubi kamian ka de ta miti ta du soni na fiti.
den.
kittig
köniköni, gaagaa, wajawaja.
spirited; sharp.
klaaglied
kanda i ta kanda ta këë pena.
lamentation.
klaar
1)
limbolimbo.
clear, limpid.
2)
a kaba.
ready, finished.
klacht
kaagi; konda fuka.
complaint.
klad
1)
mandja.
blot, stain.
2)
pampia i ta sikifi wan soni luku, bakaten i sa sikifi ën möön bunu.
rough draught.
kladblok
pampia u sikifi soni ma na bumbuu pampia.
scratch pad.
kladden
1)
mandja; nama feifi nëën pikipiki.
stain.
2)
dëë ënkiwata ku wan soni.
blot.
3)
sikifi soni hesihesi fanjanfanjan.
scrawl, scribble.
4)
ta sei soni möön bunkopu möön dee otowan.
undersell, undercut.
kladwerk
soni i sikifi a pampia ta wooko ku ën fii toona sikifi ën möön bunu a bakaten.
rough copy.
klagen
konda wan soni di an kai ku i.
complain.
klager
sëmbë di ta konda soni di an kai ku ën.
complainer.
klak
1)
di fa di naki ku baai maun ta piki.
slap.
2)
te a gandji da i.
rebuke.
3)
ka wan soni fika mandja.
blot.
klakken
bati.
make a slapping sound.
klam
a dë munjanmunjan sö.
damp, moist.
klamboe
bedi gaide ta tapa maku fu de an ko a dendu.
mosquito net.
klamp
felu fii hai soni peeta.
clamp.
klandizie
dee sëmbë dee guwenti u ko bai soni a i.
customers, clientele.
klank
di bai u soni; di fa wan soni ta piki.
sound.
klankfilm
wan fëlön i ta luku ta jei de ta fan.
sound film.
klankleer
wan pei lei u fa sëmbë ta fan peipei soni ku buka, ku fa di fan musu piki.
phonetics.
klant
di sëmbë di ta bai soni a wan wënkë.
customer.
klap
1)
naki; naki ku baai maun.
smack; slap.
2)
gboo!
whack.
3)
wan hogi soni di pasa.
blow.
klapbankje
bangi di de ta mbei ta tapa.
foldingseat.
klapdeur
döö di ta tapa hën seei.
self-closing door.
klaplopen
te i ta njan soni u di otowan nöömö söndö paka.
sponge off a person.
klappen
1)
ta bati; ta bati töngö.
smack, click.
2)
ta naki gboo; ta naki maun.
clap, slap.
3)
ta pii soni ta lëgëdë.
gossip.
2)
lëgëdëma.
gossip.
3)
wan pei sinipei.
firecracker.
2)
ta wai hanza.
flap.
3)
ta pii soni ta lëgëdë.
gossip.
klappertanden
te tanda fii ta naki fu di i kötö nasö fu di i dë fëëëfëëë.
teeth chatter.
klaren
mbei wan soni ko limbo.
clarify, clear.
klarinet
wan pei tutu de ta böö.
clarinet.
klaring
te i mbei wan soni ko limbo.
clarification, clearance.
klaroen
wan pei tutu de ta böö.
clarion.
klasse
di kulupu de buta i.
class.
klassegenoot
sëmbë di i ku ën ta sindo a di wan siköö kamba.
classmate.
klassiek
wan soni de mbei a fesiten nöö de ta kai ën gaan soni eti.
classic, classical.
klateren
a ta mbei kpëikpëikpëi.
clatter.
klatergoud
soni ta djei gaan dii soni kuma goutu ma an dë bumbuu soni möönsö.
tinsel.
klauteraar
sëmbë di ta subi ku maun ku futu.
clamberer.
klauw
hunjan u dee gabian sö; hunjan u pusipusi, taku mbeti, dee mbeti ku fou ta kii otowan.
talon, claw.
klavecimbaal
wan pei gaandi ten soni u pëë kuma gaan benta.
harpsichord.
klaver
wan pei uwii.
clover, shamrock.
klaveraas
wan u dee kaita u kaita pëë.
ace of clubs.
klavier
1)
könöpu u benta, nasö dee oto de ta pëë kuma benta, dee 'piano', 'klavecimbaal' sö.
keyboard.
2)
dee soni de ta naki ta pëë kuma gaan benta.
piano.
kleden
bisi; bisi koosu.
dress, clothe.
klederdracht
dee bisi u di kamian dë nasö di ten dë.
dress; costune.
kleed
1)
wan soni de ta bisi.
article of clothing.
2)
langa koosu; tafa koosu; goon koosu.
tablecover, carpet.
kleedje
koosu u tapa tafa; degi koosu pisi u jabi a goon.
small tablecloth or rug.
klef
a dë diaan sö kuma goma; a dë namii sö.
clammy, sticky.
klei
bë nasö weti doti.
clay.
klein
a piki; na gaan soni.
little, small.
2)
na gaan soni.
small child ot thing.
kleingeestig
ja kë tei di fan u di otowan, ku di fii nöö i dë; ja sa tei njunjun soni.
narrowminded.
2)
wan piki wan.
trifle.
kleinkrijgen
booko ën saka; lei ën fa faa musu libi.
break in; break down.
kleinood
dii soni u bisi; wan piki soni ma a dii.
jewel, trinket.
kleinsteeds
an kë tooka, a kë fika kumafa a dë nöö.
narrowminded.
kleintje
piki wan; piki mii.
little one.
klem
1)
soni di ta hoi soni fa an buli.
clamp.
2)
wan pei taapu.
trap.
3)
soni tapëën gingi, an sa buli.
jammed.
klemmen
1)
pindja; peeta; hoi gingi.
pinch; clench.
2)
an sa bia.
jam.
klemmend
1)
i musu u piki fa i si de taki ën dë.
conclusive.
2)
a ta da gaan pakisei.
weighty.
klemtoon
di pisi u di wöutu di ta kisi di möön taanga fan.
stress.
klep
1)
masini töngö ta jabi ta tapa; wan piki soni ta jabi ta tapa.
valve.
2)
fesi pisi u kaapusa ta tapa sonu da i.
visor.
klepel
di soni di ta dë a gaan oloisi ta doodo nango ta ko; oloisi bingo.
clapper.
2)
wan pei pëë lai u mii ta tjaka.
rattle.
3)
wan pei hasi.
steed.
klepperen
ta naki nango; ta tjakatjaka nango; ta naki kpaikpai; ta tjakatjaka.
rattle, clatter.
kleptomaan
sëmbë di an sa disa fufuu.
kleptomaniac.
klerk
sëmbë ta sikifi a kantoo.
clerk.
klets
1)
naki baai maun.
smack, slap.
2)
wisiwasi fan.
twaddle.
kletsen
1)
ta naki kpaikpai.
clatter.
2)
ta fan wisiwasi; ta fan nango nöömö.
chatter.
3)
ta njan sëmbë a baka; ta lëgëdë.
gossip.
kletser
fanhiama; lëgëdëma.
chatterer, gossip.
kletskous
wan sëmbë di lo' u fan, an ta disa möönsö.
chatterbox.
kletteren
ta mbei kpeinkpeinkpein.
clang, clatter.
kleumen
i ta kötö te i ta tëëmë.
shiver.
kleur
di pei wojo di wan soni dë, ee bë, ee kooko, ee andi.
colour.
kleuren
1)
fesi kamian fii ko bëëë.
blush.
2)
ta pëndë soni.
colour.
kleurenbeeld
hii dee tookatooka pëndë kuma mutjama.
spectrum.
kleurig
a dë ku sömëni pëndë.
colourful.
kleuter
piki mii, a sa waka ma an tjika u go a siköö.
tot, toddler.
kleven
nama gingi.
stick, cling, adhere.
kliederen
mbei soni ko fanjanfanjan.
make a mess.
kliek
1)
wanlö sëmbë ta du soni de wanwan, de an kë otowan a dendu.
clique.
2)
soni de njan fika.
scrape.
klier
1)
dee soni a sëmbë sinkii dendu, de ta paaja dee 'hormonen' a i sinkii fii sa dë bumbuu ta du soni.
gland.
2)
kaakeima.
pest.
klieren
ta toobi; ta kaakei.
bother.
klif
ka wan hei kamian kai holom.
cliff.
2)
te fasi u de kai ku de seei.
click with each other.
3)
tja di otowan fii go sei.
tell tales.
klikspaan
wan miii di lo' u tja di otowan fëën go sei.
telltale.
klim
subi go a liba.
climb.
klimboon
alibi, soni kuma pesi sö ta subi go a liba.
runner.
klimmen
ta subi go a liba.
climb, mount.
klimmer
wan soni ta subi; wan sëmbë di ta subi.
climber.
klimop
wan pei hanse uwii ta subi go a liba de ta bisi döö u wosu ku ën.
ivy.
klingelen
te wan soni ta bai kpelinkpelin ma an ta piki taanga.
tinkle.
klink
felu ta tapa döö nasö fënsë.
latch.
klinkbout
wan soni kuma peegu ta peka felu soni.
rivet.
klinkdicht
wan pei soni de ta mindi ta sikifi u wan soni dë a de hati.
sonnet.
2)
naki gaasi kpai makandi da wan soni.
toast.
3)
ta peka ku peegu.
nail, rivet.
klinkend
a ta piki.
sounding, resounding.
klinker
1)
wanlö lëtë: a, e, i, o, u.
vowel.
2)
dee sitonu de ta mbei wosu.
brick.
klinkerweg
sitaati de mbei ku bë sitonu.
brickpaved road.
klinkhamer
wan pei hama u naki dee soni de ta kai 'klinknagel'.
reveting hammer.
klinknagel
wan pei soni kuma peegu ta peka felu soni.
rivet.
klip
dee sitonu dee dë a ze.
reef, crag.
klipper
wan pei zeiboto ta waka hesi.
clipper.
klipzout
sati di de an seeka bumbuu fa eti.
rocksalt.
klis
dee piti uwii ta peka a koosu.
bur, tangle.
kliskruid
dee piti uwii sö ta peka a koosu.
burdock.
klissen
i peka gingi, ja saafa fii du.
be tangled.
klit
1)
dee piti uwii sö ta peka a koosu.
2)
wan domboli soni, ja sa' fa fii lusu ën.
burr, tangle.
klodder
wan degidegi wata soni kitii sö kuma a dë duumiduumi.
clot, blob.
klodderen
1)
ta nama di soni a hii di kamian.
daub about.
2)
du soni fanjanfanjan ku dee watawata soni kuma feifi, ënki.
mess about; slosh.
kloek
1)
ganian mama ku hën miii.
mother hen.
2)
a a' degihati u du soni.
bold.
klok
1)
gaan oloisi.
clock.
2)
oloisi genge.
bell.
3)
(guli) giloou.
gulp.
klokhuis
dendu u di fuuta de ta kai apa ka dee sii ta dë.
core.
klokken
1)
te ganian mama ta kai dee mii fëën.
cluck.
2)
guli giloou.
gurgle.
klokketoren
hei wosu ku oloisi di ta naki di juu dë.
belltower.
klomp
1)
degi pisi u soni.
lump, slug.
2)
susu de mbei ku pau.
wooden shoe, clog.
klonen
te de mbei wan otowan (sëmbë, mbeti, uwii) ma na a di awoo fasi.
clone.
klont
wan degi pisi u soni.
lump, clod.
klonter
wan watawata soni duumiduumi kitii.
clot.
klontje
wan piki pisi u soni; wan piki wan.
lump, pat.
kloof
latja u wan soni.
cleft, split.
klooien
ta toobi; ta kaakei.
bother.
klooster
apaiti kamian ka dee mazo nasö dee paiti ta libi.
cloister.
kloosterling
paiti nasö mazo di ta libi a wan apaiti kamian.
monk, nun.
kloot
1)
wan lontulontu soni.
ball, globe.
2)
wisiwasima.
lout.
2)
wisiwasima.
lout.
klop
(naki) kökökö.
knock, tap, beat.
2)
naki.
rap.
3)
ta leleti soni ta bia.
with eggbeater.
klossen
1)
waka ta naki futu a goon.
stump.
2)
lolu a këkë.
wind on spool.
klotsen
ta naki nöömö.
beat against.
klover
wan felu u latja soni; wan sëmbë ta latja soni.
cleaver, chopper.
kluif
1)
bonu ku tjukutjuku.
bone.
2)
te de ta latja soni.
cleaving.
3)
wan taanga wooko.
hard job.
kluis
1)
wan wosu ka wan sëmbë ta libi hën wanwan a wan kamian.
hermitage.
2)
wan kamian a banku ka faja an sa kisi dë.
strongroom.
2)
tai ku këti buta dë.
fetter.
kluit
1)
degi pisi u soni.
lump.
2)
doti pisi.
clod.
kluiven
njan gbamba tjakitjaki puu a bonu.
chew on a bone.
kluizenaar
sëmbë di ta libi fëën hën wanwan a kamian.
hermit.
klungel
poisonima; wan soni nasö sëmbë di na a du.
bungler, clod.
2)
ta poi soni.
bungle.
klussen
ta wooko pikipiki wooko.
do add jobs; mess around.
klutsen
ta leleti soni ta bia.
whip.
kluwen
1)
lolulolu maaun.
ball of yarn.
2)
domboli domboli soni.
tangled mess.
knaagdier
dee mbeti dee ta san soni ku tanda; dee dokuföutu, awali sö.
rodent.
knaap
1)
kijoo.
lad, boy.
2)
soni di i ta hëngi hëmpi nasö japo.
coathanger.
3)
gaan gindi wan u soni.
whopper.
knabbeler
njan soni puu pikipiki pisi.
nibble.
knagen
1)
ta san soni ku tanda ta puu pikipiki pisi.
2)
ta da booko hedi nöömö.
gnaw, eat at.
knal
mbei gboo!
crack, pop.
knaldemper
soni di ta tapa di bai u wan soni be ja jei ën.
muffler.
knallen
piki gboo!
crack, bang, pop.
knalpot
soni di ta tapa di bai u wan mötë be an bai taanga sö: mötë kapu.
muffler.
knap
1)
a köni; a hanse; sëmbë lobi ën.
clever, handsome, personable.
2)
kpai; kpëin (gboo).
snap.
knappen
te wan soni piki söndö i mëni.
crackle, snap.
knapperd
sëmbë di ta fusutan wan soni hesi; könima.
clever fellow.
knar
wan gaandi sëmbë ta gandji da sëmbë.
old fogey.
knarsen
1)
gili tanda.
grind teeth.
2)
ta bai kpëëën.
creak.
2)
ka mbeti bi njanmën.
bite.
knecht
köki; futuboi.
servant.
knechten
mbei wan sëmbë ko i saafu.
enslave.
kneep
pindja; kpindji.
pinch.
knekelhuis
wosu de ta buta dëdë bonu.
charnelhouse.
knellen
pindja; kpindji; peeta.
pinch, squeeze.
knellend
peetapeeta; hebi (wooko).
oppressive, irksome.
knerpen
fa so soni ta bai kuma dee pau u matu basu, obo kakisa te i booko ën.
crunch.
knetteren
fa faja ta bai; fa liba ta bai.
crackle, crash.
kneus
kamian fii sinkii di naki te a ko baau.
bruse.
kneusje
na telutelu soni.
faulty thing or person.
kneuzen
naki ën baaau; zin; naki moi.
bruise.
knevel
1)
bia fii nusubuka.
moustache.
2)
sakaa soni de tuusi a sëmbë buka fa an sa bai möön.
gag.
knevelaar
sëmbë di ta du soni ku i teefa i musu du kumafa a kë.
extortioner.
knevelen
1)
tai; tai fa an buli.
pinion.
2)
musu sëmbë fa a du kumafa i kë.
extort.
knibbelen
1)
buja u laulau soni.
split hairs.
2)
biinga ku wan sëmbë fa a saka di möni da i.
haggle.
knickerbockers
wan pei buuku u bisi, an dë langafutu buuku, an dë satifutu buuku tu.
knickerbockers.
kniebroek
sati futu buuku te a kini.
knickerbockers.
kniekous
köusu de ta bisi te kisi kini.
sport stockings.
kniesoor
guunjanma; sëmbë di soni an ta bunu da möönsö.
moper.
kniezen
booko hedi a soni.
fret worry.
knijper
1)
pindjapindja u pindja koosu a tatai.
clothespin.
2)
soni ta pindja soni; kaabu maun ta pindja soni.
pincer.
3)
giiima.
miser.
2)
latja kamian u wan soni.
crack.
knikken
piki ku hedi; fon hedi.
nod.
2)
sëmbë hedi.
head.
2)
taapu.
trap.
3)
koti ku sesei nasö oto felu.
cut.
4)
wan pei mönimö sö de naki ku tu finga kpai sö.
snap fingers.
5)
fa sesei ta piki te i wooko ku ën.
snip.
knippen
1)
koti ku sesei; koti soni nango.
cut, cut out.
2)
fula baaku ku wan pei felu.
punch.
3)
kisi ku taapu; kisi.
trap.
4)
ta naki wan pei mönimö ku tu finga fii.
snap.
knipperbol
faja ka sëmbë musu aba, a ta sëndë ta tapa.
traffic beacon.
knipperen
te wan faja ta mbei njaabui njaabui.
flicker.
knipsel
dee sonisoni i ta koti a wan soni puu.
cuttings, clippings.
knisperen
te wan soni ta piki saapi nango.
rustle.
knobbel
logoo soni ta kumutu a i sinkii.
bump.
knobelig
an dë linzo, a dë ku hia ago.
knotty, gnarled.
knock-out
naki wan sëmbë tuwë be a lasi di feti.
knockout.
knoedel
uwii de kisi lolu a bakahedi kuma Jampanësi mujëë.
hair bun.
knoeien
du wan soni poipoi fanjanfanjan.
make a mess.
knoest
ago u pau.
knot in a tree.
knoet
1)
hebi wipi.
cat-of-nine-tails.
2)
uwii de kisi lolu a bakahedi kuma Jampanësi mujëë.
knot; bun.
knok
ka dee finga fii mindi.
knuckle.
knokig
a dë ku bonu hia poi.
knuckly, bony.
knokkel
ka dee finga fii mindi.
knuckle.
knol
1)
dee lutu kuma dee goon basu njanjan; njamisi, kasaba.
tuber.
2)
gaandi hasi.
old horse.
3)
köusu baaku.
hole in stocking.
2)
ago.
knot.
knop
1)
könöpu.
switch, button.
2)
azöjënjën a ta puu.
bud.
3)
wan piki soni mbei logoo sö.
knob.
knopen
ta könöpu soni; tai na ago.
button; knot.
knorren
1)
fa pingo ta giita.
grunt.
2)
ta guunjan ta konda soni a buka.
grumble.
knorrepot
guunjanma; sëmbë di soni an ta bunu da möönsö.
grumbler.
knorrig
soni an ta kai ku ën möönsö.
peevish.
knot
lolulolu soni; dömbö.
skein, bunch.
knotje
uwii de kisi lolu a baka hedi kuma Jampanësi mujëë.
bun.
knotten
koti di tjönitjöni u wan soni puu;koti di hedi u wan soni puu.
clip of the top.
knul
1)
kijoo mii.
fellow.
2)
wisiwasima.
oaf.
2)
wisiwasima.
lout.
knusjes
a lö u hulu sëmbë sinkii.
snuggley.
knutselaar
sëmbë di ta du pikipiki soni fu piizii hedi nöö.
putterer.
knutselen
ta du pikipiki soni u puu fuufei.
putter.
k.o.
de naki i te ja dë fii seei möön i faau.
knock-out.
Var.:
knock-out.
kobalt
wan pei felu bëbë sö.
cobalt.
kobra
wan pei wogi sindeki fu Afiikan köndë.
cobra.
koddebeier
wakitima u wan kamian u de an suti dee mbeti kii.
gamekeeper.
koddig
a ta mbei i lafu ën.
droll.
2)
donma.
idiot.
koeioneren
ta duwengi sëmbë nöömö; ta toobi sëmbë.
bully.
koekenbakker
1)
sëmbë di ta jasa kuku; sëmbë di sabi di wooko bunu di a ta du.
pastrycook\sn 2; connoisseur.
koekoeksklok
wan oloisi ta pëë kuma te pomba ta bai.
cuckoo clock.
koel
1)
a kötö wan pikiwan.
2)
an wai ku ën gaanfa.
3)
soni an ta toobi ën.
cool.
koelbloedig
soni an ta toobi ën.
imperturbable, coldblooded.
koelen
1)
buta be a kötö.
cool.
2)
hati ta kötö.
cool down.
koelhuis
kamian ka de ta hoi soni kötökötö.
cold storage.
koelie
wookoma a gaan Akuli köndë; sëmbë ta tja lai da sëmbë.
coolie.
koeliewerk
wooko i ta du ma na ku peesa.
drudgery.
2)
kötö kamian.
cool place.
koeltje
wan piki ventu.
gentle breeze.
koen
a a' degihati, an ta fëëë.
bold.
koepel
lontulontu wosu liba.
dome.
koepok
wan pei kau siki.
cowpock.
koerier
1)
wan sëmbë ta tja buka.
courier.
2)
sö de ta kai kolanti so juu.
koers
1)
di së ka wan sipi ta waka.
course.
2)
di mëni u di möni fa a dë.
price, rate.
3)
fia kule.
race.
2)
hoi a hati.
cherish, nurse a grievance.
koets
wan pei wagi de ta lëi, hasi ta hai ën.
coach, carriage.
koetsier
sëmbë di ta lëi di wagi de kai 'koets'.
coachman, driver.
koevoet
wan pei felu u köndö soni.
crowbar.
kogel
katoisi; kugu.
bullet, canonball.
kogelvrij
ja sa suti go nëën dendu.
bulletproof.
kohier
dee në në u dee sëmbë de ta paka lanti möni.
assessment list, registry.
koken
1)
boi; fëëbë.
cook, boil.
2)
hati fii ta boonu gaanfa ma na u sëmbë si.
seethe, fume.
koker
1)
lontulontu dosu langalanga.
cylinder.
2)
dosu u soni.
case, sheathe.
kokette
wan mujëë (mii) di ta du soni u di womi (mii) musu mëni ën.
flirt, coquette.
koketteren
te wan mujëë (mii) ta du soni u di womi (mii) musu mëni ën.
flirt.
kokker
gaan gindi soni.
whopper.
kokosmelk
di wata u di kökönötö njanjan.
coconut milk.
kokosvlees
di wetiweti u di kökönötö njanjan.
coconut meat.
kol
1)
wetiweti kamian a di hasi mindi hedi.
blaze.
2)
wogi mujëë.
witch.
kolder
1)
wan pei hasi siki.
staggers.
2)
wisiwasi.
nonsense.
kolderiek
wisiwasi soni; soni u lafu.
nonsensical.
kolen
koofaja.
coal, coals.
kolenbekken
kamian ka de ta diki koofaja a goonbasu.
coalfield.
kolendamp
wan pei taku ventu ta kumutu a dee masini dee ta tjuma oli, di ventu dë sa kii sëmbë.
carbon monoxide.
kolenmijn
gaan baaku a goon basu ka de ta diki di `kolen'.
coal mine.
2)
di pau de ta naki bali a wan pëë de kai 'golf'.
golfclub.
koliek
te katanga kisi i a basu bëë.
colic.
kolk
peti, funda, biawata.
pool, eddy, pocket.
kolom
lontulontu posu.
pillar, column.
kolonel
di möön hei sodati tiima.
colonel.
koloniaal
1)
a nama a dee köndë dee ta dë a wan oto köndë basu.
colonial.
2)
sodati ta wooko a wan oto köndë basu.
colonial soldier.
kolonie
1)
köndë di dë a wan oto köndë basu.
2)
wan kulupu u di wan pei sëmbë nasö di wan pei mbeti ta libi makandi.
colony.
koloniseren
te i kumutu go mbei köndë a wan njunjun kamian, nöö i buta dee sëmbë u di kamian a di köndë fii basu.
colonize.
kolonist
sëmbë di go mbei wan njunjun köndë.
colonist.
kolos
gaan gindi soni; gaan gindi pindi.
colossus.
kom
1)
paabi; komitji.
basin, bowl.
2)
di mama pisi u wan soni.
center.
3)
ko!
come.
komaan
boo libi nöö!
cheer up!
komaf
ka i kumutu; dee gaan sëmbë fii.
descent, origin.
kombuis
boi kamian u sipi.
ship's kitchen.
komediant
wan sëmbë ta pëë wan pëë fii lafu.
comedian.
komedie
1)
wan pëë de ta pëë fii lafu; lafulafu soni.
comedy.
2)
ta mbei kuma i dë sö wan soni.
affectation.
komediespel
te i ta djeesi soni; te i ta mbei taa sö wan soni.
pretension.
komeet
wan pei teeja ta waka.
comet.
komfoor
gasifaja u boi soni; faja u kendi kamian.
brazier.
komiek
a ta mbei i lafu ën.
comic.
komma
di maaka aki sö: , de ta sikifi a wöutu dendu fii sabi ka fii böö.
comma.
kommapunt
wan maaka ku sö: ; de ta sikifi a tu fan dendu (mindi).
semicolon.
kommer
pena; nöutu; fuka.
distress, trouble.
kommervol
i a' booko hedi; soni ta fuka i.
distressed.
kompas
wan soni di dee opolanima ku dee sipima ta tja fu de an lasi, a ta lei naasë di së u sonugo dë, ku hii dee oto së.
compass.
komplot
buka de fiti saapisaapi u du wan soni; dee sëmbë dee fiti buka makandi u du di soni.
plot, intrigue.
komplotteren
ta fiti buka saapi u du wan soni.
plot, intrique.
kompres
1)
munjanmunjan soni i ta fon sinkii.
2)
te i zin soni fu kamian musu dë fii toona lai möön.
compress.
komst
di ko dou.
coming, arrival.
kongsi
te wanlö sëmbë ta du soni de wanwan, de an kë otowan a dendu.
clique.
konijnehok
piki wosu ka de ta kiija lapë kököni.
rabbit hutch.
2)
di möön hebi wan.
3)
wan kaita u kaita pëë.
king.
2)
könu mujëë.
3)
wan kaita u kaita pëë.
4)
di höni di hii dee oto höni ta wooko da.
queen.
koninklijk
a nama a könu soni; a djei könu soni.
royal, kingly.
koninkrijk
köndë di abi wan könu kuma tiima.
kingdom.
konkelen
ta naki politiki; ta pëë köni fii feni wan soni di i kë.
plot, scheme.
kont
gogo; kamian fii di i ta sindo.
rear; posterior.
konvooi
sömëni sipi ta waka makandi a bakaa feti.
convoy.
kooi
wosu nasö tapatapa kamian u buta fou nasö mbeti.
cage; fold.
kooieend
wan mbeimbei soni ta ganjan patupatu fii feni ën suti.
decoy.
kooien
tapa soni a wan koi.
cage.
kooiker
sëmbë di ta mbei dee soni ta ganjan patupatu fii feni de suti.
decoy maker.
kookboek
buku u lei fa fii boi peipei soni.
cookbook.
kookplaat
wan soni ta kendi ku sitolomu fii sa boi soni nëën.
hot plate.
kookpunt
fa wan soni musu kendi tjika ufö a ta bigi fëëbë.
boiling point.
2)
kolo.
cabbage.
3)
wan baakabaaka soni ta fika te soni tjuma.
carbon.
koolakker
goon ka de ta paandi kolo.
cabbage field.
koon
1)
bandjajesi.
cheek.
2)
fisi geeja.
gill.
koop
soni di i bai; te i o bai soni.
purchase.
koopakte
pampia de da i fu di i bai wan soni.
title deed.
koopdag
daka di de buta u de sei soni.
day of the sale.
koopje
bunkopu soni di i bai.
bargain.
koopman
sëmbë di ta bai soni toona sei.
merchant, hawker.
koopprijs
di möni di i paka u di soni.
purchase price.
koopstad
foto ka de ta sei soni.
commercial town.
koopwaar
dee soni de ta sei a wënkë.
merchandise.
koor
wanlö hia sëmbë ta kanda wanlö kanda da sëmbë be de jei.
choir, chorus.
koord
tatai.
cord, string.
koorddansen
ta waka a tatai liba be sëmbë si fa i köni.
ropewalking.
koordirigent
di sëmbë di ta tii dee sëmbë u de kanda di soni bunu.
choir director.
koorknaap
wan kijoo ta kanda ku wanlö hia otowan makandi.
choirboy.
2)
te i kë wan soni taanga.
fever.
koortsuitslag
te buka kakisa fii booko kasikaasi.
fever blisters.
koorzanger
sëmbë di ta kanda keiki kanda makandi ku wanlö oto sëmbë.
chorister.
koot
baka futu bonu; finga bonu.
heel bone, knucklebone.
kop
1)
mbeti hedi, fou hedi.
head of animal or bird.
2)
hedi u opolani nasö sipi.
nose of airplane, head of ship or canoe.
3)
sikotiiki.
cup.
4)
di möön liba pisi u soni; hedi u soni.
crest.
kopbal
bali i naki ku hedi.
ball hit with the head.
kopek
möni pisi u Rusland.
kopek.
kopen
bai soni.
buy, purchase.
koper
1)
sëmbë di ta bai soni.
buyer.
2)
köpö; soni de mbei ku köpö.
copper, brass.
koperblazer
sëmbë di ta böö wan tutu de mbei ku köpö.
brass instrument player.
koperen
a mbei ku di bë felu; a mbei ku köpö.
copper, brass.
kopererts
sitonu ka de ta puu di soni de ta mbei köpö.
copper ore.
koperslager
sëmbë di ta mbei soni ku köpö.
coppersmith, brazier.
kopgroep
wanlö sëmbë dee dë a fesi u hii dee otowan.
leading group.
kopie
wan otowan fëën de mbei leti kuma di fosuwan.
copy, duplicate.
kopiëren
puu soni tei mbei otowan fëën.
copy.
kopij
1)
dee pampia de ta mbei seeka u de mbei kolanti.
copy.
2)
otowan de mbei u wan soni.
copy.
kopijrecht
leti de da i fii wanwan ta mbei wan soni ta sei.
copyright.
2)
sikötiiki; soni u bebe ten nasö kofi.
cup.
koplastig
te de lai tumisi hebi soni a wan sipi hedi nasö opolani hedi.
noseheavy.
kopman
di sëmbë di dë a fesi a di fia kule.
leader in the race.
koppel
1)
lelibuba; nama.
belt.
2)
manu ku mujëë, nasö womi ku mujëë.
3)
tu soni makandi.
couple.
koppelaar(ster)
wan sëmbë di lo' u tja mujëë ku womi ko miti be de toou.
matchmaker.
koppelbaas
wan sëmbë ta tei sëmbë a wooko faa manda de go wooko a oto masikapei.
hiring agent.
koppelen
nama; tja go miti.
couple, join.
koppeling
te tu soni ko miti ku de seei.
coupling, joining.
koppelteken
wan maaka de ta sikifi a pampia ta tja tu wöutu pisi ko miti, hën da disi: -.
hyphen.
koppen
1)
naki bali ku hedi.
hit with the head.
2)
koti hedi puu.
behead.
koppensnellen
1)
te de ta koti hedi u dee felantima u de.
headhunting.
2)
te wan sëmbë ta suku sëmbë a oto masikapei u puu tja ko a di fëën.
lure away; recruit.
3)
te i ta lesi dee gaan sikifi u di kolanti nöö.
read headlines.
koppig
1)
taangajesi.
obstinate.
2)
a ta mbei hedi fii ta bia.
heady.
kopploeg
wan kulupu di dë fesima a di soni.
head team.
kopstation
kamian ka hii talan wagi ta miti.
terminus.
kopstem
di möön finu töngö te de ta kanda.
falsetto voice.
kopstuk
di basi; di sëmbë di dë a fesi.
boss; headman.
kopuleren
hai ko miti; mbei libi.
copulation.
kopzorg
te soni ta fuka i, i a' booko hedi fëën.
worry.
koraal
1)
wanlö pikipiki libilibi soni a di ze, te de dëdë dee kokoo u de ta fika ta mbei kuun langalanga a di ze; dee kokoo u dee soni, de ta mbei konda ku ën u de bisi.
2)
wan pei bë.
coral.
3)
keiki kanda.
chorale.
4)
wan u dee sëmbë ta kanda makandi a di keiki.
chorister.
koraalrif
kamian u di ze ka wan sipi sa naki singi, a mbei ku wanlö hia soni kuma kola wosu.
coral reef.
koran
gadu buku u dee Mohamedaan sëmbë.
Koran.
kordaat
i a' degihati u go dou.
resolute, firm.
2)
te dee siköutu lontu i buta a tjangaa.
cordon.
Korea
wan köndë zuntu ku gaan japanësi köndë.
Korea.
2)
de peipei soni de ta a' siisii kuma kalu ku alisi.
grain.
2)
höni wosu.
hive.
korfbal
wan bali pëë; de ta biinga u hiti di bali go a wan soni kuma manda dendu.
type of basketball.
korist
wan sëmbë di ta kanda ku wanlö hia otowan makandi.
chorus singer.
kornet
wan gömböö tutu de ta böö.
cornet.
korps
wanlö sodati nasö oto sëmbë ta wooko makandi.
corps.
korrel
sii u soni.
grain, pellet, bead.
korrelig
a mbei siisii; an dë linzolinzo.
granular.
korset
bakaa sinta; wan soni de ta bisi ta peeta sinkii.
corset.
korst
di taango döösë u soni.
crust.
korstig
döösë fëën dë taangataanga.
crusty.
korten
sati wan soni; koti hafu puu.
shorten.
korting
koti hafu puu u di mëni i musu paka.
discount.
kortom
fuu taki ën kölö sö.
in short.
kortsluiting
te di sitölömu koti fu di wanlö tatai nama ku de seei ma de an bi musu nama.
short circuiting.
kortweg
de taki ën kölö sö.
in short.
kosmografic
di lei u dee teeja ku dee oto soni ta dë a mundu.
cosmology.
kosmonaut
sëmbë ta waka a dee soni dee de ta suti nango a mundu.
cosmonaut.
kosmopolitisch
na soni u wan köndë nöö, a dë u hii köndë goonliba.
cosmopolitan.
kost
1)
di fa i musu paka u soni.
cost.
2)
dee soni i ta njan fii libi.
food, fare.
3)
dee sölugu.
living.
kostbaarheden
dee dii soni dee i abi: ladio, oloisi, goutu soni.
valuables.
kostelijk
1)
a sa kösutu puu hia möni.
costly.
2)
gaan bumbuu soni; gaan waiti soni.
exquisite, splendid, glorious.
kosten
1)
di mëni möni a dë.
cost.
2)
andi ku andi i abi u paka.
expenses.
koster
sëmbë di ta luku wan keiki.
sexton.
kostganger
sëmbë di ta dë a wan sëmbë ta paka.
boarder.
kostgeld
di mëni joo paka fii libi dë.
board.
kosthuis
wosu ka i ta dë ta paka.
boardinghouse.
kostjuffrouw
mujëë di abi di wosu ka i ta dë ta paka.
landlady.
kostschool
ka siköö mii ta libi ta paka nango a siköö.
boarding school.
kostwinner
sëmbë di ta wooko möni da dee otowan.
breadwinner.
kostwinning
di wooko di i ta wooko fii libi.
livelihood.
kotelet
hagu bandja papai bonu.
cutlet, chop.
kotter
wan pei zeiboto ta waka hesi.
fast sailboat.
2)
katau kisi i.
cold.
2)
kötö jööö.
frigid.
3)
ja a' bisi ku ën.
indifferent.
koudbloedig
buuu fëën an ta fika di wan seei fasi kendikendi, a ta tooka ku di kamian ka a dë.
coldblooded.
koudvuur
te kamian fii sinkii ta dëdë, nöö a musu koti puu.
gangrene.
koukleum
wan sëmbë an sa tja kötö.
person sensitive to cold.
kouseband
banti di ta hoi köusu fa an kai; wan guluntu di de ta njan, koosubanti.
garter.
kousje
lampu maaun.
wick, mantle.
kozak
wanlö pei sëmbë u Rusland.
Cossack.
kozijn
fënsë buka ka i o buta di gaasi.
window frame.
kraag
1)
hëmpi gangaa.
collar.
2)
tutu fii.
throat.
3)
lontulontu soni.
ring.
kraai
wanlö pei baaka fou kuma wëno sö.
crow.
2)
kamian u sipi ka i sa subi fii go si soni bunu.
crow's nest.
kraaipootjes
te i gaandi fesi fii hai ko dë pötjipöti (wutjiwutji).
wrinkles around corners of eyes.
kraak
di bai u wan soni te a booko.
crack, crash.
kraakbeen
wan soni ta dë a mbeti ku fisi kuma bonu, ma na bonu, a dë siönsiön sö.
cartilage, gristle.
kraakstem
fan ku tëëmëtëëmë töngö kuma gaandi sëmbë.
creaky voice.
kraam
1)
di kamian di de da i ka i ta sei soni.
booth, stall.
2)
te wan mujëë pai.
childbirth.
kraambed
bedi ka mujëë ta pai.
childbirth bed.
kraamheer
tata u wan miii di de pai njunjun.
father of the new baby.
kraan
1)
kalan.
water tap.
2)
wan langa gangaa fou.
crane.
3)
wan masini ta hopo hebi soni go a liba.
4)
wan sëmbë di sabi soni ta a ko basi fëën.
ace.
kraanwagen
wagi di abi wan masini nëën baka ta hai bookobooko oto nasö oto hebihebi soni.
breakdown truck.
krab
1)
kaabu; agasamëku.
crab.
2)
ka wan soni kaabu i.
scratch.
krabbel
1)
ka wan soni kaabu i.
scratch.
2)
fanjanfanjan sikifi.
scrawl.
3)
sikifi wan soni ma na finifini.
sketch.
krabbelaar
1)
wan sëmbë ta sikifi fanjanfanjan.
scrawler.
2)
wan sëmbë di an sabi u waka bunu ku dee soni de kai 'schaatsen' nëën futu.
bad skater.
krabbeltje
wan sati biifi de mbei hesihesi.
hasty note.
krabben
kaabu soni; hunjan soni.
scratch.
krabbetje
hagu mbeti pisi ku bonu a dendu.
pork meat.
krach
te wan wooko kaba a soso; bankulutu.
crash, collapse.
kracht
kaakiti; di fa a taanga.
strength, power.
krachtbron
soni di ta da kaakiti.
source of power.
krachtdadig
a ta wooko taanga; a ta du soni ku kaakiti.
energetic.
krachtens
te i luku sö wan soni.
in virtue of.
krachtig
a a' kaakiti; a taanga.
strong, powerful.
krachtsport
te de ta hopo hebi felu fu de ko möön taanga.
weight lifting.
krachtterm
wan wogi fan i fan ku hatiboonu.
expletive.
krak
(a booko) kpai.
crack.
kraken
te a piki wan pei piki ma na taanga.
crack, creak, crunch.
kralen
a mbei ku konda.
beaded.
kram
wan pei peegu mbei bendibendi nöö a dë tjönitjöni a de tu së.
U-shaped nail; staple.
kramer
seisonima ta tja wagi.
peddler, hawker.
kramp
katanga; kalampu.
cramp.
krampachtig
ta du kuma katanga kisi i.
spasmodic, convulsive.
krans
folo ku uwii de tai lontulontu.
wreath, garland.
kransen
bisi ën ku folo ku uwii de bi tai lontulontu.
wreathe.
krant
kolanti.
newspaper.
krantebericht
soni de sikifi buta a kolanti u soni di pasa.
news report.
krantenjongen
womi mii di ta tja kolanti ta sei.
newsboy, paperboy.
krantenpapier
bukopu pampia ku ën de ta mbei kolanti.
newsprint paper.
krap
1)
peetapeeta.
narrow, tight.
2)
an dou a di maaka bunu.
skimpy.
3)
de aan möni wan bëtë.
be in tight cireumstances.
kras
1)
ka de kaabu wan soni.
scratch.
2)
a abi kaakiti.
robust.
3)
gaan soni.
drastic.
krassen
1)
kaabu wan soni.
scratch; grate.
2)
te wan soni ta bai ma an suti u jei, kuma te hogi fou nasö tödö ta bai.
hoot, croak.
krat
gaan këdë de mbei u tja soni faan booko.
crate.
krater
wan gaan baaku fika a wan kuun hedi ka a bi tuwë faja ku zonka go.
crater.
krats
wan pikii möni.
small amount of money.
krauwen
kaabu soni kwëkwë.
scratch.
krediet
1)
te i ta da sëmbë pasi u de paka i a bakaten.
2)
te i ta futoou di sëmbë a wan soni.
credit.
3)
te i ta juu soni.
on credit.
kreeft
1)
gaan adingo.
crawfish, lobster.
2)
wanlö teeja dee ta djei kaabu.
cancer.
kreet
wan taanga bai.
cry, shout.
kregel
an ta si bunu a soni möönsö; a taanga fii du soni te a kai ku ën.
peevish.
kreng
1)
dëdëdëdë mbeti fika ta poi.
carrion.
2)
poipoi soni.
worthless thing.
krengerig
an lobi sëmbë; a a' saanti fa.
cranky.
krenken
anbunu da i; a hati i.
offend, hurt.
krenking
di soni di a du di anbunu da i.
offense, hurt.
krent
dee piki baakabaaka pau njanjan di de ta buta da bolu.
currant.
krentenbol
bolu di dë ku wanlö pikipiki baaka soni de ta kai 'krent'.
currant bun.
kreppapier
wan pei pampia, a dë peipei wojo futjifutji, de ta koti ën langalanga ta bisi kamian ku ën.
crepe paper.
kreuk
ka wan soni dobi, an bi musu doba dë.
crepe paper.
kreukel
futjufutju; zin kamian.
crease, wrinkle.
kreukelen
ta futjufutju soni.
crease; wrinkle.
kreukelig
a dë futjufutju.
creased; wrinkled.
kreukloos
a dë liii, an dë futjifutji.
wrinkled.
kreunen
ta djëmë; ta këë saapi.
groan.
kreupel
lan; an sa waka bunu.
lame.
kreupelbos
wanlö piki pau söötösöötö, ja sa pasa, kuma matu basu.
thicket.
kribbe
1)
mbeti njanjan baki.
manger.
2)
dan de mbei ku pau.
wooden dam.
kribbig
an ta si bunu a soni möönsö.
peevish.
kriebel
te kamian ta kaasi i.
itch.
kriebelig
1)
a ta mbei i abotjitji.
ticklish.
2)
an kai ku i seei.
nettled.
kriek
wan pikipiki pau njanjan ta baaka te a lepi.
black cherry.
kriel
1)
piki soni, ee sëmbë, ee batata, ee ganian.
small fry.
2)
dee möön sösö wan.
those of small value.
krielhaan
piki lö womi ganian.
bantam rooster.
krijg
1)
di gaan feti u bakaa köndë.
war.
2)
kisi.
get.
krijgslist
di köni fasi di i o feti ku dee felantima.
strategem.
krijgsmacht
hii dee sodati ku hii dee feti lai u wan köndë.
military force.
krijsen
panta bai; bai kai olo.
scream, shriek.
2)
wan soni u sikifi, a dë möimöi nöö de dë peipei wojo, ee bë, ee guuun, ee kooko.
crayon.
krijtrots
kuun ka de ta diki keeti puu.
chalk cliff.
krik
masini ta hopo woto go a liba.
jack.
krimp
1)
te a hai ko möön piki.
shrinkage.
2)
te ja abi wan soni tjika.
lack.
krimpen
1)
hai ko möön piki.
shrink.
2)
hai baka.
shrink back.
kring
1)
wan soni dë lontulontu ku dendu hooo; tjangaa.
ring, circle.
2)
wanlö sëmbë makandi.
3)
wan soni ta lontu ko kai.
circle.
kringetje
lontulontu soni pikipiki.
circlet, ringlet.
krioelen
de ko seei nëën gbitii.
teem, swarm.
kris
wan pei dëkpë fu Akuli köndë, a saapu a de tu së tuu.
Indian dagger.
kristal
1)
wan limbolimbo soni gbegedee kuma gaasi.
2)
dee möön dii wan u dee lasi-a-wata gaasi.
3)
wan soni dë kuma siisii satu.
crystal.
kristallizeren
wata dëë nëën te a fika kuma satu pisipisi.
crystallize.
Kristus
Heepima; di Heepima di Gadu bi paamusi; Masa Jesosi Keesitu.
Christ.
kritiek
1)
gaan soni de musu seeka wantewante ee nasö nöö wogi!
critical.
2)
hogi de taki u wan soni nasö wan sëmbë.
3)
dee soni de taki, nasö de sikifi u fa wan soni bunu ku fa an bunu tjika.
criticism.
kritiseren
1)
taki hogi u wan sëmbë nasö wan soni.
2)
wegi wan soni luku fa a bunu ku fa a wogi.
criticize.
krocht
gaan baaku a goon basu.
cave.
kroep
wan wogi siki u miii te an sa hai böö bunu.
croup.
kroepoek
wan jasajasa soni de ta mbei, a ta tesi fisi nasö adingö.
shrimp chips.
kroes
1)
kan u bebe soni.
mug.
2)
a dë kööluköölu.
frizzy.
kroeshaar
kööluköölu uwii u hedi.
crisphaired.
kroeskop
sëmbë ku kööluköölu uwii.
curlyhead, fuzzyhead.
krollen
te pusipusi ta bai ta suku mujëë.
caterwaul.
krols
wan mbeti dë a faadji.
in heat.
krom
töötötöötö; an dë tooo; an dë a pasi.
crooked, bent.
kromlopen
waka bendibendi.
walk with a stoop.
kromstaf
waka pau u wan keiki bisikopu; kokoti de mbei bendibendi a hedi.
crosier, crook.
kronen
buta könu kaapusa a sëmbë hedi; buta soni nëën hedi.
crown.
kroniek
pampia de sikifi u dee soni ta pasa.
chronicle.
kroning
te de wëi könu.
coronation.
kronkelen
ta waka köndököndö nango; ta waka lambalamba.
wind, twist.
kroon
1)
könu kaapusa; soni u di könu.
2)
di möön gaan hei di i sa kisi.
3)
di möön hei pisi u soni.
crown.
kroos
wan pei uwii ta dë a wata.
duckweed.
kroost
böngö fii.
issue. offspring.
kroot
wan goon dendu njanjan kuma batata ma a dë baaka bë sö.
beet.
krop
1)
papu; ungö.
crop, gizzard.
2)
gaan gangaa.
goitre.
3)
uwii u dee kolo dee dë gingi mankandi.
head of lettuce or cabbage.
krotwoning
makisa wosu ka de ta libi.
slum dwelling.
k…rtel
a dë ku sansan a buka; a koti tjën sö.
notched.
kruiden
1)
dee peipei soni i ta tuwë a soni u njan fa a suti.
season, spice.
2)
fatu di oto fa a möön suti.
spice up.
kruidenier
wënkëma fu wan piki wënkë ka i ta bai soni u njan.
grocer.
kruiderij
dee soni i ta tuwë a soni u njan fa a suti.
seasoning.
kruidig
de tuwë hia soni a dendu fa a suti.
spicy.
2)
wan sëmbë di i musu köni ku ën gaanfa fu soni an musu hati ën.
sensitive person.
kruidkoek
wan pei kuku ku hia soni de tuwë a dendu fa a suti.
spiced gingerbread.
kruidnagel
wan pei pau njanjan de ta lala ta tuwë a soni u njan fa a suti, de ta mbei deesi ku ën tu.
clove.
kruien
1)
lola soni a kolowagi.
trundle.
2)
ta booko ta lusu go.
break off and drift away.
kruier
sëmbë di ta tja dee soni fii da i.
porter.
kruik
1)
bungu.
stone bottle, jar.
2)
soni de ta lai ku kendi wata u kendi bedi.
hot water bottle.
kruimig
a ta puu hënëhënë.
crumble.
kruin
di hedi u soni.
crown, top, crest.
2)
waka ku futu ku maun makandi.
3)
saka i seei gaanfa poi a sëmbë basu.
creep, crawl.
kruiper
wan sëmbë di sakëën seei gaanfa poi da di otowan fëën.
slavish person.
kruis
lakpa pau; ahala.
cross, fork.
kruisbeeld
wan pobiki u Masa Jesusi a lakpa pau.
crucifix.
kruisbes
wan pei piki uwii njanjan de ta njan.
gooseberry.
kruiseling
sëmbë de ta kii a lakpa pau.
person condemned to crucifixion.
kruisen
1)
mökisi böngö.
crossbreed.
2)
kasiaba soni.
3)
pasa di otowan.
cross.
4)
waka ku sipi ta luku kamian.
cruise.
kruiser
wan pei feti sipi.
cruiser.
kruisigen
peka sëmbë a lakpa pau kii.
crucifixion.
kruissnelheid
di gau u wan sipi nasö wan opolani fa a ta waka hiniwanten.
cruising speed.
kruistocht
wan feti de bi ta feti u keiki hedi.
crusade.
kruisverhoor
ta hakisi peipei futu u wan soni ta fini.
cross examination.
2)
de ta hakisi soni a hii së.
crossfire.
kruisweg
wan soni de ta du a Lomusu keiki ta mëni di fa de du ku Masa Jesosi te fa de kii ën.
stations of the cross.
kruiswoordraadsel
wan pëë de ta pëë a pampia ta sikifi wöutu fu de musu kai makandi.
crossword puzzle.
2)
bangi.
stool.
3)
maun u bia di masini.
handle, crank.
4)
poisonima.
bungler.
2)
ta poi soni; ta du soni fanjanfanjan.
bungle.
krukkig
1)
a dë suwakisuwaki.
ailing.
2)
an ta panjan soni söndö poi.
clumsy.
krul
kööluköölu soni; lolulolu pau sipandji.
curl, roll, wood shaving.
krulijzer
di felu de ta seeka uwii u hedi ta köölu ën.
curling iron.
krulpen
soni de seeka uwii fa a köölu.
curling pin.
kubiek
a mbei kuma fökanti baki.
cubic.
kubisme
wan fasi so u dee teekenma ta teeken, de ta mbei hii soni kuma fökanti nasö tololo maaka.
cubism.
kubus
fökanti baki.
cube.
kuch
dëëdëë katao.
dry cough.
kuchen
mbei dëëdëë katao.
cough.
kudde
hia mbeti nasö fou makandi; lö mbeti.
herd, flock.
kuddedier
dee mbeti dee ta waka ku lö.
herd animal.
kuif
wanlö hedi uwii nasö puuma nasi langa möön dee oto; azogo.
forelock, tuft.
2)
wan don sëmbë.
simpleton.
2)
taamain; taamani.
fishnet.
kuip
baki; bensini; agbago futu.
tub.
kuipbad
te sëmbë ta wasi a baki dendu.
tubbath.
kuipen
1)
ta mbei baki.
work as cooper.
2)
ta boi köni.
intrigue.
kuiperij
1)
kamian ka de ta mbei bidon nasö baki ta seeka ta sei.
cooper; smithy.
2)
te de ta du soni naa köni futu; ta naki politi.
intrigue.
kuis
1)
a ta libi bunu a di së u manu soni.
chaste.
2)
an mökisi ku oto soni.
pure.
kuisen
te de sitaafu sëmbë u puu hogi nëën.
chasten.
kuit
1)
panteja.
calf of leg.
2)
fisi obo.
spawn.
kuitbroek
wan pei buuku an dë langabuuku, an dë satibuuku tu, a ta pasa i kini nöö.
kneebreeches.
kukeleku
kënkënjënkëëën; di fa ganian ta kanda bai.
cock-a-doodle-doo.
kul
wisiwasi fan.
nonsense.
kunde
di fa a sabi u wan lei.
knowledge.
kundig
a lei wan soni te sabi.
learned.
2)
di fa a köni.
ability.
kunne
di tooka fëën, ee mujëë ee womi.
sex.
kunst
1)
bödjëë soni.
trick, feat.
2)
wan hanse soni de mbei.
art.
3)
di fa a sa du soni; wan pei köni di abi a hedi dendu.
ability.
4)
mbeimbei soni.
artificial.
kunstboter
botofatu ma na di de ta mbei ku kau mëiki.
margarine.
kunstenmaker
sëmbë di ta du bödjëë soni ku ën sinkii.
acrobat.
kunstgreep
wan piki soni a sa u du fu di wooko sa wooko möön bunu.
trick, knack.
kunsthandel
wënkë ka de ta sei teekenteeken soni ku oto soni mbeimbei a bodjëë fasi.
art shop.
kunstig
a sa u du soni fa a puu ën seei a fuka; a abi köni nëën hedi dendu.
ingenious.
kunstkenner
sëmbë di sabi fa u wegi teeken soni ku oto tëmbë soni luku ee bumbuu soni ee sösö soni.
art connoisseur.
kunstkring
feleniki u dee sëmbë ta teeken.
art club.
kunstleer
soni de mbei ta djei mbeti kakisa.
imitation leather.
kunstlicht
faja di libisëmbë mbei.
artificial light.
kunstmest
mbeimbei deesi de ta tuwë a pau lutu fa a möön fatu.
fertilizer.
kunstrijden
1)
du bodjëë soni a hasi liba.
circus riding.
2)
du bodjëë soni a ëisi liba.
figure skating.
kunststuk
1)
wan gaan bumbuu soni a mbei.
masterpiece.
2)
bödjëë soni a du.
stunt.
kunstwaarde
di fa de si ën taa bumbuu soni di dë.
artistic value.
kuras
soni de bi ta tapa hati di de go a feti fu te de suti ën, an kisi ën sinkii.
breastplate.
kurken
1)
tapa wan bata ku köluku.
2)
a mbei ku köluku.
cork.
2)
kunsu.
cushion, pillow.
kussengevecht
pëë u miii de ta naki de seei ku kunsu.
pillow fight.
kust
1)
ze bandja; wata bandja.
coast; shore.
2)
di i tei a dee otowan dendu.
choice.
kustwacht
wan sëmbë ta watji di wata fu wogi an musu pasa.
coastguard.
kut
mujëë kamian.
vagina.
kuub
fökanti soni kuma baki.
cube.
kuur
1)
wan soni di i kë gaanfa wantewante dë.
caprice, whim.
2)
kula.
cure.
kw
wan fasi u maaka di taanga u sitolomu.
kilowatt.
Var.:
kilowatt.
kwaad
1)
hogi; hogi hati.
evil.
2)
na bumbuu soni.
not good.
3)
hati fëën boonu.
angry.
2)
a sa kii i.
malignant.
kwaadspreker
wan lëgëdëma ta lobi u taki taku soni u sëmbë.
scandelmonger.
kwaal
1)
di soni di du ën.
ailment, complaint.
2)
wan siki an ta disa i.
disease.
kwab
dën u gangaa basu u kaakun; wan lëkëlëkë soni; ka de ta tuusi jesilinga.
dewlap, lobe.
kwabbig
a ta doodo ta seki.
pendulous.
2)
di nömbu joo kisi te i tei wan nömbu nöö i `vermenigvuldig' hën ku hën seei; te i luku 4x4=16, nöö hën da 16 da di kwadraat.
square.
kwak
1)
a kai gbalaoo.
thud.
2)
wan soni fika pataa.
blob.
3)
fa tödö ku patupatu ta bai.
croak; quack.
kwaken
bai u patupatu nasö tödö.
quack, croak.
kwakkel
wan pei fou de ta kii u njan kuma mamafou.
quail.
kwakkelwinter
te di wei ta kötö ta kendi nango ta ko.
fitful winter.
2)
vinde taanga.
hurl.
3)
kai gboloo.
bump.
4)
ta mbei kuma tödö nasö patupatu.
quak.
kwakzalver
wan sëmbë ta mbei taa a sabi data wooko ma an dë data.
quack.
kwal
1)
wan pei wata mbeti ta dë pëtëë sö.
jellyfish.
2)
wan wogiwogi sëmbë.
rotter; jerk.
kwalificatie
di fa a musu dë ufö a sa du di soni.
qualification.
kwalijk
1)
tei sëmbë u hogi.
take offense.
2)
an dë bunu.
not good.
3)
ku taanga.
with difficulty.
kwalitatief
di fa a dë fa a sa du di wooko.
qualitative.
kwanselaar
sëmbë di ta bai soni a sëmbë nöö ta toona dëën oto soni.
barterer.
kwanselen
bai soni a sëmbë toona dëën oto soni.
barter.
kwansuis
i ta mbei kuma sö wan soni.
pretend.
kwart
wan soni di dë paatipaati a fö pisi.
quarter.
kwartel
wan pei fou de ta kii u njan.
partridge type.
kwartet
wan kanda de mindi buta fu fö sëmbë musu kanda; te fö sëmbë ta kanda.
quarter.
kwartier
1)
teni-a-feefi miniti.
15 minutes.
2)
wosu ka sodati ta duumi ufö.
quarters.
3)
te di liba wojo dë piki.
first and last quarter of the moon.
kwartje
kpaliki; kwaliki.
25 cents.
kwarts
wan pei taangataanga sitonu.
quartz.
kwast
1)
kwasi u feifi soni.
paint brush.
2)
wan jëkëjëkë soni kuma anitiputu sö.
tassel.
3)
lemitji wata ku suki.
lemon squash.
4)
wan sëmbë lo' u bisi ta mbei kijoo.
dude.
5)
ago u pau.
knot in wood.
kwasterig
a ta mbei taa a sa' u du soni.
affected.
kwebbel
fanhiama kuma wajona.
chatterbox.
kweek
kiija.
raise, cultivate.
kweekschool
siköö ka de ta lei i fii lei mii a siköö.
teacher's training college.
kweektuin
kamian ka de ta kiija soni fii bai paandi.
nursery garden.
kweekvijver
tobo ka de ta kiija fisi.
pond for raising fish.
kweepeer
wan pau njanjan u Azië.
quince.
kwekeling
sëmbë di ta lei u lei mii a siköö.
student teacher.
kweken
kiija; ta mbei soni ko.
grow, foster.
kweker
1)
sëmbë di ta kiija wan soni.
grower.
2)
sëmbë u wan pei keiki, dee ta libi a wan fesiten fasi.
Quaker.
kwekken
bai u tödö nasö patupatu.
croak, quack.
kwelder
tela ka satu wata dë, a dë mökisimökisi ku satu.
saltings.
kwelen
kanda u piki fou; kanda suti.
warble.
kwellen
ta toobi i hibijuu.
torment, haunt.
kwelling
wan soni ta toobi i hibijuu; wan soni ta hati i.
vexation, torment.
kwelwater
wata di ta denda a baaku ta ko pikipiki.
seepage.
kwestie
1)
di soni de ta kuutu ta taki.
2)
wan soni ja sabi ee a dë tuu.
3)
di soni di nëën a nama.
question, issue.
kwestieus
ja dë seeki fëën; ja sabi ee bumbuu soni.
questionable.
kwetsbaar
1)
an a' juu di soni dë an ta miti ën; ja abi tapa u di soni dë.
2)
i dë a wan fa u soni miti i.
vulnerable.
kwetsen
a du soni ku i tee maaka fëën fika ku i.
injure, wound.
kwetsuur
di maaka di fika di de du soni ku i.
wound, injury.
kwetteren
te piki fou ta bai ta du soni.
twitter.
kwezelaar
wan sëmbë an ta kumutu wan pikiwan a di soni a ta biibi, an kë jei fa oto sëmbë ta biibi tu.
bigot.
kwezelen
i ta du fu de si taa i dë a di soni dë gaanfa ma an dou a i hati.
cant.
kwibus
tookafasi sëmbë.
strange fellow.
kwiek
a ta du soni palapalapala.
spry, sprightly.
kwijl
lö i ta tuwë.
saliva.
kwijnen
kaakiti fëën ta saka nango pikipiki.
languish, decline.
kwijten
paka di soni dou di i bi juu a sëmbë.
pay debt.
2)
i böö fëën.
get rid of.
kwijtschelden
1)
puu mëni u wan wogi a i hati; puu sëmbë a bëë.
forgive.
2)
disa di soni.
remit.
kwik
wan soni ta djei möimöi galimö, a dë a di gaasi soni dendu di de ta tuusi da i a hatiwosu, a dë di möön hebi watawata soni u goonliba.
mercury.
kwinkslag
wan soni i fan pala sö, a suti da sëmbë te de lafu.
witticism.
kwint
di u feifi.
quint, fifth.
kwintessens
di mama u di oto; di gbelengbelen soni seei; lalalala di dë.
quintessence.
kwintet
feifi sëmbë ta kanda makandi.
quintet.
kwispedoor
wan soni te i kë tunta nöö i tunta nëën.
spittoon.
kwispelen
wai nango ta ko kuma dagu labu.
wag.
kwistig
1)
an ta pindja soni.
extravagant.
2)
a ta da i soni hia; an gii.
liberal; generous.
kwitantie
pampia de da i u di i paka u wan soni.
receipt.
kwiteren
te de mbei pampia u di soni di i paka.
make out a receipt.
kynoloog
sëmbë di sabi soni u dagu.
dog fancier.
Copyright © 2002