L - l
la
di piki baki u di koosu kasi i sa hai ko a i toona tapa.
drawer.
laadbak
1)
toloki baki.
back of truck.
2)
gaan baki u lai soni tja.
container.
laadband
wan banti ta lolu ta tja soni.
conveyer belt.
laag
1)
wan soni dë a di otowan liba palalaa.
layer.
2)
a basu; lagi.
low.
3)
wogi.
base.
laagte
1)
fa wan kamian fundu.
depth.
2)
wan möön lagi kamian a tu mindi.
valley.
3)
fa wan soni lagi.
lowness.
laaien
te faja ta kisi taanga.
blaze.
laakbaar
a dë u de bai ën nëën; anbunu.
reprehensible.
laan
sitaati di de paandi pau a de tu bandja fëën.
lane.
2)
sëmbë di soi lati taa sö a sa du wan soni.
late bloomer.
laatst
1)
di lasiti wan.
last, latest.
2)
djunsu aki.
lately.
label
wan pampia pisi sikifisikifi i ta palaki a soni fii maaka soni.
label.
labiel
a ta seki nango ta ko.
unstable.
laborant
sëmbë ta wooko a `laboratorium'.
laboratory worker.
laboratorium
wooko kamian ka de ta mökisi soni ta mbei ta luku ee a bunu.
laboratory.
laboreren
ta tja sitaafu u wan soni.
suffer from, labour under.
labyrint
1)
wan kömiönkömiön kamian de mbei ku sömëni döö, i ta lontu ta suku dee bunu wan fii dou a dendu.
2)
soni di taanga u fusutan.
labyrinth; maze.
lachbui
te i lafu gaanfa te ja sa hai böö go liba.
fit of laughter.
2)
gbelen tjuwaa.
laconic.
lade
di piki baki u di kasi di sa hai ko a i toona tapa.
drawer.
laden
lai soni a soni.
load.
laf
1)
a dë fëëëfëëë.
cowardly.
2)
an suti, a sösö poi.
insipid.
lafenis
wan soni ta mbei i toona ko njunjun baka.
refreshment.
lager
1)
a basu möön dee otowan; an dë bunu kuma dee otowan.
lower, inferior.
2)
wan pei bii.
lager bier.
3)
di soni di ta hoi masini asi te a ta bia.
bearing.
Lagerhuis
wan pisi u dee tiima u Engeland.
House of Commons.
lagerwal
ka di ventu an ta dou.
lee-shore.
lagune
lontulontu peti a ze bandja.
lagune.
laken
1)
taki taa di soni anbunu.
find fault.
2)
wan pei degi koosu.
woolen cloth.
3)
gaan koosu.
sheet.
2)
palaki tapa.
seal.
lakker
mbeti kakisa de seeka mbei linzolinzo te a ta sëndë.
patent leather.
lakleer
mbeti kakisa de seeka mbei linzolinzo te a ta sëndë.
patent leather.
lakmoes
wan pei feifi de ta lobi a pampia u de wooko ku ën a `laboratorium'.
litmus.
2)
an ta bai sëmbë a soni.
lax, slack.
lakschoenen
wan pei susu, a dë linzo tee a koti faja.
patent leather shoes.
lakverf
feifi di ta sëndë.
enamel paint.
lallen
ta fan kuma miii; an ta fan limbo.
bobble; slur.
2)
a lan.
paralysed.
3)
a dölu, an ta bia peeta möön.
stripped [screw].
lama
1)
wan pei sikapu fu di köndë de kai Peru.
llama.
2)
wan begisonima u di gadu de kai Buddha.
lama.
lamlendig
an dë bunu; a dë a nöutu; söndö kaakiti.
miserable, listless.
lamp
lampu; peeli.
lamp, bulb.
lampetkom
jasi kokoo paabi u wasi maun.
washbasin.
lampion
pampia lampu u dee sinëisi sëmbë.
Chinese lantern.
2)
suti lakëti.
launch.
lancet
faka de ta opolasi sëmbë.
scalpel.
land
tela; pisiwata; kamian; köndë.
land, country, area.
landbouw
lantibouw, wooko goon ta paandi.
agriculture.
landdag
gaan kuutu u wan soni.
large gathering.
landelijk
1)
a dë u hii di köndë.
of the land.
2)
soni u dee matu kamian, dee pandasi kamian sö, ma na u dee foto kamian.
rural.
landen
te sipi ko nama nasö opalani ko saka.
land.
landengte
wan langalanga tela a tu ze mindi.
isthmus.
landerijen
dee goon kamian ku dee ahun goon.
fields and meadows.
landgenoot
wan sëmbë i ku ën ta dë u di wan köndë.
compatriot.
landgoed
wan pisi goon i abi ma an dë a foto ganda.
district.
landheer
di sëmbë di abi di pisi kamian dë.
landlord.
landhuis
di wosu u di sëmbë di abi di pisi kamian dë.
villa.
landing
nama u sipi a lampeesi; saka u opolani.
landing.
landloper
wan sëmbë an a' tan kamian, a ta dei ta lontu a kamiankamian.
wanderer; hobo.
landman
sëmbë ta wooko goon ta paandi soni; lantibouwma.
agriculturist.
landrot
wan sëmbë an lo' u waka ku sipi.
landlubber.
landschap
pisi kamian ku goon di i ta si te i luku ën.
landscape.
landsheer
di sëmbë ta tii di pisi köndë dë.
ruler of the country.
landstreek
pisiwata; wan kamian u di köndë.
district, region.
landtong
wan langalanga pisi tela nango a di ze.
spit of land.
landverhuizer
wan sëmbë kumutu nëën köndë go libi a wan oto köndë.
immigrant.
landvoogd
tiima u köndë di di könu buta.
governor.
landwind
wan ventu ta kumutu a tela nango a di ze.
landwind.
lang
langa; longi.
tall, long.
langdradig
a ta hai nango nöömö ta fuufei sëmbë.
longwinded.
langdurig
a ta hoi longi.
lasting, prolonged.
2)
lapë kököni.
rabbit.
langs
nëën bandja.
along, past.
langwerpig
a mbei langalanga; a langa möön fa a baai.
oblong.
lansier
wan sëmbë ta dë a hasi liba ta tja lanza.
horseman with a sword.
Lap
wan sëmbë ta libi a Lapland.
Lapp.
lap
1)
koosu pisi; gbamba pisi; pisi u soni.
piece of cloth, meat, etc.
2)
bebesonima.
drunkard.
3)
naki; papi.
slap.
lapel
dobadoba bandja buka u jasi ka könöpu bi o dë.
lapel.
Lapland
wanlö kötökötö köndë u goonliba.
Lapland.
lapmiddel
wan soni de tei buta mindi oto soni ma an kai kpa.
makeshift.
2)
du.
manage; pull off.
3)
wasi ku koosu pisi.
clean.
lapsus
1)
föutu i mbei a fan nasö a soni i sikifi.
slip.
2)
soni i fëëkëtë.
lapse.
lapwerk
a mbei ku koosu pisi kuma aseesente sö.
patchwork.
larderen
1)
te de ta tuusi fatu da di gbamba fa a möön suti.
2)
te de ta fatu di taki.
enrich with fat, enrich speech.
largo
te de ta naki di poku teegiteegi ma taanga.
largo.
larie
wisiwasi.
nonsense.
lariks
wan pei pau.
pine sort.
larve
wënwën kaka; di libilibi soni ta kumutu a obo ufö a bia ko gaan wan.
larva, grub.
las
soni i tei makandi; te i ta jöö felu soni a faja ta mindi soni.
joint, weld.
lassen
jöö felu pisi miti.
weld.
lasso
tatai di de tai lasu ta vinde kisi soni.
lasso.
last
1)
lai a ta tjai; hebi soni i ta tja.
load; cargo.
2)
soni di ta fuka i.
burden.
lastdier
mbeti di ta tja lai.
beast of burden.
laster
di soni i fan poi sëmbë në.
slander, defamation.
lasteraar
sëmbë di ta fan ta poi otowan në.
slanderer.
lasteren
ta fan ta poi otowan në; ta mindi soni da sëmbë.
slander.
lastgeving
te de manda i fii du soni.
mandate, instruction.
lastig
a toobi.
difficult, awkward.
Lat.
di fesiten töngö u dee Loomë sëmbë; soni u di töngö u dee Loomë sëmbë.
Latin.
Var.:
Latijn, Latijns.
latafel
kasi ku baki i sa hai nango ta ko.
chest of drawers.
laten
disa; da pasi be.
permit, let.
later
möön lati; a bakaten.
later.
latex
di wata u di pau de ta mbei abalëti.
latex.
Latijn
wan fesiten töngö, de ta lesi ën ta fan a Lomusu keiki ma de an ta fan ën a sitaati möön.
Latin.
Latijn, Latijns
di fesiten töngö u dee Loomë sëmbë; soni u di töngö u dee Loomë sëmbë.
Latin.
latinist
wan sëmbë sabi Latijn töngö.
Latin.
laudanum
wan deesi de ta da i fu ja fii pen.
laudanum.
laurier
wan pei uwii de bi ta seeka kuma könu kaapusa sö ta bisi da i fu de bigi i.
laurel.
lauwer
luku `laurier'.
laurel.
lava
soni di ta suti go a liba te wan hei kuun bai latja, te a kötö nöö a ta dë kuma baakabaaka sitonu sö.
lava.
lavement
wata de ta sipoiti go a dendu fu de sa wasi tiipa.
enema.
laven
mbei wan soni ko tjentjen baka.
refresh.
lavendel
wan uwii di ta abi sumëë suti folo.
lavender.
laveren
bia di boto fu ventu an ta kisi ën taanga sö.
manoeuvre.
lawaai
kai wolo; babai.
noise, racket.
lawine
1)
te di `sneeuw' kumutu a di kuun hedi gidjii nango basu.
avalanche.
2)
te soni ta ko gidjii a i liba di wan pasi.
something overwhelming.
lazaret
penama hatiwosu.
hospital for poor people.
2)
dööngödööngö.
drunken.
lazuren
wan pei baau sitonu.
azure.
leb, lebbe
1)
wan u dee fö bëë u di kau.
fourth stomach of the ruminante.
2)
watawata soni ta taanga di meiki fa a ko di kasi de ta njan ku bëëë.
rennin.
lebberen
ta bebe ku töngö kuma dagu.
lap.
lector
wan sëmbë di ta leti hia sëmbë a wan soni fu di a sa fini fëën.
lecturer.
lectuur
wan soni wan sëmbë ta taki da hia sëmbë makandi fu di a sa fini fëën.
lecture.
ledepop
1)
wan pobiki dee maun fëën ku dee futu fëën sa buli.
doll with movable arms and legs.
2)
wan sëmbë an a' kë, a dë a di oto wan basu nöömö.
doormat.
leder
mbeti kakisa de seeka u mbei soni.
leather.
lederen
a mbei ku mbeti kakisa.
leather.
ledig
1)
a dë söndö soni a dendu.
empty.
2)
aan soni u du.
idle.
ledigen
puu soni a soni be a dë hooo.
empty.
leed
wan soni ta hati i gaanfa.
grief, sorrow.
leedvermaak
te i ta wai fu di di otowan dë ku fuka.
gloating.
2)
libiten.
lifetime.
leeftocht
dee soni i ta njan fii libi.
provisions, victuals.
leeg
a dë hooo söndö soni.
empty, vacant.
leeghoofd
wan sëmbë an ta pakisei soni.
featherbrain.
leegloper
wan sëmbë an ta du wan wojo soni.
drone.
leegte
a dë hooo söndö soni.
emptiness.
leek
sëmbë di an sabi di wooko.
layman.
leem
wan pei diandian goon doti.
loam.
leemte
soni di i djombo pasa; wan baaku di fika.
gap.
leen
wan soni i leni da sëmbë; te i leni soni da wan sëmbë.
loan.
leenbank
banku ka i sa go leni möni.
loan bank.
leenwoord
wöutu di de tei a wan töngö buta a di otowan.
loanword.
leep
a köni kuma Anasi.
cunning.
leepoog
wojo ta kule wata.
tearful eye.
leer
1)
mbeti kakisa de seeka ta mbei soni ku ën.
leather.
2)
sikada.
ladder.
3)
lei.
doctrine.
leergang
1)
di lei i nango ta lei.
course.
2)
di fa u du wan soni.
method.
leerjongen
wan mii di ta lei di wooko.
apprentice.
leerling
sëmbë di de ta lei soni.
pupil.
leerlooien
di seeka u mbeti kakisa fii sa wooko ku ën.
tan leather.
leerplicht
wëti de buta taa i musu go a siköu.
compulsory education.
leerrede
wan langa fan de o fan ku i u di fa i musu libi; peleiki.
sermon.
leerstelling
dee fosu soni i o lei te i seti di lei.
foundations.
leerstoel
wooko de da i fii dë mësitë a hei siköö.
professorship.
leerstuk
wan soni de ta biibi a di keiki dë.
dogma.
leerzaam
1)
a sa lei soni.
instructable.
2)
i sa lei soni nëën.
instructive.
leesbaar
i sa lesi ën.
readable, legible.
leesblind
an sa mökisi lëtë mbei wöutu faa sa lesi.
dysleetic.
leest
1)
pau u buta susu mbei.
shoemaker's last.
2)
di mindi u wan sëmbë.
waist.
3)
di fa wan sëmbë sinkii mbei.
figure.
leesteken
dee disi: , . ; ? sö da dee 'leesteken', de ta lei i ka fii böö a di soni i ta lesi, ku di fa di soni musu taki.
punctuation.
leeuwin
di mujëë wan u di leu.
lioness.
leewater
te dee akiikö fii sinkii ta soi kuma wata dë a de.
swelling of joints.
lef
degihati u di soni.
daring.
leg
di pai u fou.
egg-laying.
legaal
soni di kai ku lanti wëti.
legal.
legaat
1)
wan fesiten tiima bi ta tii da Loomë.
2)
wan sëmbë ta wooko da di möön hei tiima u lomusu keiki.
legate.
3)
di pampia di ta da i leti a wan soni di sëmbë disa da i.
legacy.
legatie
wanlö sëmbë i manda buta u taki a i kamian.
legation, embassy.
legen
mbei a ko hooo.
empty.
2)
nëbai sëmbë.
legendary.
leger
1)
sodati lö;.
army.
2)
hia soni makandi.
horde.
3)
duumi kamian u mbeti.
lair.
2)
kampu.
encampment.
leges
möni i ta paka lanti u de du soni da i.
legal charges.
legger
1)
wan kantoo buku de ta sikifi soni langalanga go basu.
leger, register.
2)
langa.
horizontal foundation pole.
3)
pomtë böngö.
seed potato.
4)
wan maaka u maaka diingi soni.
standard measure.
5)
wan fou di ta pai obo.
laying hen.
legio
de dë hia tee de an sa konda.
innumerable.
legitiem
a dë kumafa di wëti taki.
legitimate.
2)
lei de be de si taa di soni i ta taki dë tuutuu soni.
prove.
leguaan
dee wajamaka, bambi sö.
iguana.
lei
wan pei soni taangataanga kuma sitonu ma a dë palalaa, de ta sikifi nëën so juu; böutu.
slate.
leiband
banti di i ta lei mii waka.
rein.
leiboom
pau de seeka fa a göö a wan apaiti fasi.
fan-tree, espalier tree.
leiden
1)
ta tja ta lei pasi.
guide.
2)
ta heepi wan sëmbë fa a lei soni bunu.
train.
3)
ta tii wan wooko.
manage.
leidraad
pampia ta lei i fa fii musu wooko ku wan soni; soni u lei i di pasi.
key, guide.
leidsel
di tatai di ta tii di hasi.
rein.
leidsman
sëmbë di ta tii otowan; sëmbë di ta leti i a soni.
guide, mentor.
lek
ka wan soni abi baaku ta puu wata nasö ventu.
leak.
leken
1)
a ta kule wata; ventu fëën ta puu.
leak.
2)
a ta koti wata tötö.
drip.
lekkage
kule u wosu, boto, wata baki.
leakage.
lekken
1)
te soni ta kule wata.
leak.
2)
te ventu ta puu a soni.
lekker
a suti.
delicious; enjoyable.
lekkerbek
sëmbë di lo' u njan suti soni.
epicure.
lel
gbëkë pisi u soni.
lobe, wattle.
lelie
dee pei folo ta abi lontulontu lutu kuma kaasi taja.
lily.
lelijkerd
takusëmbë; takulibima.
ugly person.
lende
asakpa ku gogo kamian.
loin.
lenen
leni soni.
borrow, lend.
lener
di sëmbë di ta leni wan soni a oto sëmbë.
borrower.
leng
wan pei bakajau.
salted fish.
lengen
langa wan soni.
lengthen.
lengte
di langa u wan soni.
length, height.
lengteas
di langalanga maaka leti mindi u di soni.
longitudinal axis.
lenig
a sa bendi.
lithe, supple.
lenigen
1)
mbei wan soni ko moimoi.
soften.
2)
mbei di fuka ko möön fukë.
relieve.
lens
1)
di gaasi u di pötilëti dë nëën fesi; di gaasi u dee beei, haiko sö.
lens.
2)
söndö kaakiti.
empty of value.
lente
pisiten u bakaa köndë te dee pau toona buta uwii baka; 21 maart te kisi 21 juli.
spring.
2)
jesi u lapë kököni.
hare's ear.
lepelaar
wan pei fou ku wan buka baaibaai.
spoonbill.
leperd
könima kuma Anasi.
trickster.
lepra
kököbë; bë sinkii.
leprosy.
leprozerie
kamian ka de ta hoi kököbëma ta kula.
leprosarium.
leraar
mësitë.
master, teacher.
lerares
mujëë mësitë.
schoolmistress.
leren
1)
lei soni, lei sëmbë soni.
teach, learn.
2)
a mbei ku mbeti kakisa.
leather.
lering
te i lei soni.
instruction.
les
di pisi u di lei de ta lei di pasi dë.
lesson.
lesbienne
mujëë sëmbë di ta kë oto mujëë.
lesbian.
lesbisch
te tu mujëë sëmbë ta kë de seei.
lesbian.
lesboer
wan sëmbë di ta lei sëmbë soni nöömö.
nonstop teacher.
lesrooster
ka de sikifi dee juu u dee les.
timetable.
lessen
tapa wan soni: faja, feti.
quench.
lessenaar
siköö bangi ka de ta sindo ta sikifi soni.
desk.
lest
di lasiti wan.
last.
2)
te ja a' bisi ku na wan soni.
lethargy.
letsel
te sinkii fii kisi makëi.
injury.
letter
dee lëtë; dee a, b, c, sö ku de i ta sikifi.
letter.
letterdief
wan sëmbë di fufuu di soni di wan sëmbë bi sikifi taa hën sikifi ën.
plagiarist.
lettergreep
di möön sati pisi u wöutu di i ta kai; 'satu' abi tu 'lettergreep': 'sa' ku 'tu'.
syllable.
letterkunde
dee nëbai sikifi dee i ta lesi a siköö.
literature.
letterlijk
leti kumafa a taki ee nasö kumafa a sikifi.
literally.
leugen
wan soni i taki di na dë tuu; te i mindi soni.
lie.
leugenaar
wan sëmbë ta taki soni na dë tuu.
liar.
leuk
bunu; bumbuu; suti.
nice, amusing.
leuning
di soni a di baikon ka i sa hëngi; sikada maun.
rail, banister.
leuningstoel
wan sutuu de mbei fii hengi baka, a mbei ku maun.
armchair.
leurder
wan sëmbë ta waka ta sei soni a wosuwosu.
hawker.
leuren
ta waka ta sei soni a wosuwosu.
hawk.
leus
1)
wan soni de ta taki u di masikapëi dë nöömö.
2)
soni joo taki fu de da i pasi u pasa.
slogan, watchword.
2)
kofi.
coffee.
leuteren
1)
ta fan hia ta fuufei sëmbë.
twaddle.
2)
ta boi malëngë.
dawdle.
leutig
a suti da i; i lobi ën.
enjoyable, pleasant.
2)
ta libi.
live.
levend
a dë ku libi; libilibi.
living.
2)
gbegedee.
vivid.
levensbericht
soni de sikifi a kolanti te wan sëmbë dëdë fu lanti sabi fa libi fëën bi dë.
obituary.
levensgroot
wan mbeimbei soni, a bigi kumafa di soni seei dë.
lifesize.
2)
tja soni go da sëmbë.
deliver.
levertraan
wan vitamini deesi de ta puu a fisi lëbë.
codliver oil.
leverworst
wan pei `worst' de mbei ku lëbë.
liverworst.
lexicon
wan buku nasö pisi u di buku ta puu wöutu da i fii fusutan.
lexicon.
lezenaar
wan pei tafa ka i ta buta di buku i ta lesi.
desk.
lezer
di sëmbë di ta lesi soni.
reader.
lezing
1)
te de ta lesi wan soni langalanga da hia sëmbë makandi.
2)
wan soni de sikifi mbei u de lesi da hia sëmbë makandi.
reading.
2)
duumi kamian u mbeti.
encamp.
liaan
matu tatai; sipo.
vine.
libel
1)
adamukaa.
dragonfly.
2)
pampia de sikifi kosi sëmbë.
libel.
2)
te i ta dë hopohopo da njunjun soni.
3)
a lo' u da sëmbë soni.
liberal.
libertijn
wan sëmbë di an ta fika a guwenti.
libertine.
libido
di kë u manu nasö mujëë.
libido.
librium
wan deesi u heepi i fii sa ko dë pii.
librium.
licentie
pampia de da i fii sa du wan soni.
license.
lichaam
1)
sinkii fii; sinkii u soni.
2)
feleniki.
body.
licht
1)
limbo; a limbo.
light, bright.
2)
a fukë; an hebi; an taanga.
mild, slight.
lichtbeeld
soni i ta si te faja ta sëndë nëën.
transparency.
lichtelijk
1)
wan piki wan; na gaanfa.
somewhat, slightly.
2)
söndö möiti.
easily.
2)
hopo.
lift.
lichting
1)
dee sëmbë de ta kai di wan pasi u de ko a sodati.
levy, draft.
2)
te de o ko tei dee biifi tuu tjago mökisi fu de manda go.
collection.
3)
te de hopo wan soni.
lifting.
lichtjaar
di longi limbo ta waka a wan jaa dendu-- sö de ta maaka fa dee teeja longi tjika.
lightyear.
lichtzinnig
an ta pakisei baka pisi u soni.
frivolous, flighty.
lid
1)
wan sëmbë u di feleniki dë.
member.
2)
wan pisi fii sinkii.
body member.
3)
tampa.
lid.
lidmaat
wan sëmbë u di keiki dë.
church member.
lidwoord
dee pisi u fan ta taki undi u de: disi, di, wan, di ala, dee.
article.
lied
wan kanda; singi.
song.
2)
a hogi gaanfa.
obscene, debauched.
lief
1)
a a' bunu fasi; a mbei fa u lobi.
dear, sweet.
2)
sëmbë di i lobi.
sweetheart.
liefdadig
a lo' u heepi sëmbë; a dë u heepi sëmbë.
charitable.
liefhebber
wan sëmbë di ta lobi wan soni nasö wan sëmbë.
lover.
liefje
lobiwan.
darling, sweetheart.
liefkozen
lo' maun a sëmbë sinkii ta pëë ku ën.
caress.
liefst
di i möön lobi; a möön bëtë da i.
dearest, rather.
liefste
1)
di i möön lobi.
dearest.
2)
mi lobi.
darling.
liegen
taki wan soni na tuu; lëgëdë.
lie.
lier
1)
wan fesiten soni de ta pëë ku maun kuma gitali.
lyre.
2)
wan masini u ta hopo hebi soni.
winch.
lieveling
mi lobi; sëmbë di wan sëmbë lobi.
darling, pet.
liever
a möön bëtë.
rather, sooner.
liflafjes
a suti ma an ta tja heepi ko da i wan bëtë.
frills.
lift
wan masini i nango a dendu, a ta tja i go a liba.
lift.
liften
te i tapa wan wagi fa a tja i söndö paka.
hitchhike.
2)
dë.
be situated.
ligging
di fa i dë; di ka a dë.
situation.
liguster
wanlö pei uwii de ta paandi ta mbei peni.
privet.
lij
bandja u wan sipi na dë a di ventu së.
lee.
lijdelijk
an ta du soni; a ta tei ën sö nöö.
passive, idle.
lijden
ta tja sitaafu; ta fii hati u wan soni.
bear, suffer.
lijder
sëmbë di ta fii hati u wan soni nöömö.
sufferer.
lijdzaam
a ta tja fuka ku pasensi.
patient.
2)
di libi fii.
life.
3)
liba së u wan japo.
bodice.
lijfarts
wan apaiti data u wan hebima.
court physician.
lijfje
soni u bisi a liba fii sinkii.
bodice.
lijfrente
möni i ta kisi hiniwan juu fu te i dëdë fu di i bi ta paka fëën a fesi.
life insurance.
lijfspreuk
wan soni kuma nöngö di de lo' u taki.
motto, maxim.
lijfstraf
te de ta sitaafu i ta du soni ku i sinkii.
corporal punishment.
lijftocht
dee soni i musu abi fii libi.
provisions.
lijfwacht
sëmbë ta waka ku wan heima ta wakiti u de an feni ën kii.
bodyguard.
lijk
dëdë sinkii u sëmbë.
corpse.
lijkdienst
te de keiki fu di de o bei wan sëmbë.
funeral service.
lijkschouwing
te de ta suku a di dëdë sinkii u sëmbë fu de si umfa a waka mbei a dëdë.
post mortem.
lijkstaatsie
dee sëmbë de ta waka na alö ta tja dëdë go bei.
burial procession.
lijkwagen
di wagi ta-tja di dëdë sinkii u sëmbë u de go bei.
hearse.
lijm
lëmi u palaki soni.
gum, glue.
2)
fan wini sëmbë.
drawl.
2)
wan maaka de hai langalanga.
line.
lijndienst
te besi, opolani, talanwagi ta waka hiniwanten.
scheduled service.
lijnen
ta mbei möiti fu ja fatu.
watch one's weight.
lijnolie
fatu de mbei ku dee sii u di maaun de kai `vlas'.
linseed oil.
lijnzaad
di fatu u dee sii u di maaun de kai `vlas' di de ta mökisi ku feifi.
linseed.
lijs
1)
malëngëma.
dawdler.
2)
koosu pobiki.
rag doll.
lijst
1)
te de sikifi soni peipei oto a oto basu.
list.
2)
bandja buka u soni.
edging.
3)
soni i ta buta ta lontu oto soni; lëisi u buta soni.
frame.
lijsten
ta lontu soni buka ku wan soni.
frame.
lijster
wanlö pei fou ta kanda.
thrush.
lijvig
fatufatu; degidegi.
corpulent.
lijzig
a ta fan haihai.
drawling.
lijzijde
di së u di sipi ka ventu an ta böö.
leeside.
2)
naki baai maun.
slap.
3)
dunguwosu.
prison.
4)
wan pikiwan.
little bit.
likdoorn
taangataanga boosi a sëmbë futu.
corn.
likeur
soni u bebe, dee dan sö.
liqueur.
likkebaarden
ta bati buka fu di soni di i si i kë njan ma poi.
smack one's lips.
2)
fan suti ku wan sëmbë.
flatter.
lil
duumiduumi mbeti baafu.
meat jelly.
lila
1)
wan pei folo ta sumëë suti.
2)
wan möön saapi wojo u jaififolo.
lilac.
limerick
wan pei soni de ta mindi u taki, a a' feifi lëi.
limerick.
limiet
di maaka di ja musu pasa.
limit.
limiteren
te de buta wan maaka di ja musu pasa.
limit.
limoen
wan pei lemitji.
lemon.
limonade
lemitji wata ku suki.
lemonade.
limousine
gaan woto ku safëli ta tja sëmbë.
limousine.
linde
wan pei pau.
lindentree.
lingerie
dee soni mujëë ta bisi a dee koosu basu.
underwear.
liniaal
lati u hai maaka langalanga tololoo.
ruler.
linie
1)
wan langalanga soni tololoo.
line.
2)
di mindi u goonliba di ta paati basusë ku libasë.
linker
töötö maun së.
left, lefthand.
linkerd
könima kuma anasi.
crafty person.
links
1)
a töötö maun së.
to the left.
2)
a a' taku maun.
lefthanded.
3)
an sa du soni kaakaa.
awkward.
4)
an lobi di fa de ta tja di köndë, a kë buta oto tiima.
radical.
linksaf
bia go a töötö maun.
to the left.
linnen
wan pei koosu de mbei ku di maaun de kai 'vlas'.
linen.
linnenkast
di kasi ka i ta lai dee gaan koosu ku dee wasiduku fii.
linen cupboard.
linoleum
tapëiti u jabi a wosu goon.
linoleum.
lint
1)
langalanga koosu pisi finu wan de ta tai a hedi kuma bisi.
ribbon.
2)
di langalanga koosu pisi finu wan di ta abi di ënki fii sikifi a sikifi masini.
typewriter ribbon.
lintworm
wan langalanga bitju paatapaata ta kisi sëmbë a bëë dendu.
tapeworm.
linze
wan pei pesi ku di uwii fëën.
lentil.
2)
jabijabi soni buka.
lip.
lippenstift
wan soni ku ën de ta feifi buka kakisa.
lipstick.
liquideren
paka kaba; kii kaba; du kaba.
wind up, lquidate.
lira, lire
wan pei möni fu Italia köndë.
lire, lira.
lis
1)
wan pei folo.
iris.
2)
luku `lus'.
bow.
list
soni i du naa köni fasi; politiki soni.
guile, ruse, trick.
listig
a sa' u ganjan sëmbë.
cunning, crafty.
litanie
wan begi de sikifi u de lesi a keiki, di peleikima ta tuwë nöö dee otowan ta piki.
litany.
literair
wan soni di nama a buku gaanfa.
literacy.
literatuur
dee soni dee nëbaima sikifi buta a buku.
literature.
lithograaf
sëmbë di ta maaka soni a sitonu nasö felu fu de sitampu a pampia.
lithographer.
liturgie
te de hoi keiki kumafa a dë a buku sikifisikifi.
liturgy.
livrei
apaiti bisi fu wan sëmbë ta wooko a heima wosu.
livery.
lob
gbëkëgbëkë buka u soni.
lobe.
lobbes
a bumbuu ma an kaba köni.
a good soul.
loco
a di kamian dë seei.
on the spot.
locomotief
di fosu wagi u di talan ta puu dee otowan.
locomotive.
2)
de mbei ën ku lötö.
lead.
loef
di së ka di ventu ta kumutu.
luff.
loeien
bai kai wolo; taanga bai.
bellow, shriek.
loens
töötö wojo; luku ku fitja wojo.
squint.
loensen
ta fitja wojo ta luku soni nasö sëmbë.
squint.
loep
gaasi di ta bigi soni.
magnifying glass.
loeven
bia di sipi da di ventu.
luff.
lof
1)
bunu i taki u wan sëmbë; gafa i gafa wan sëmbë.
praise, eulogy.
2)
wan pei guluntu.
chicory.
3)
uwii.
leaves.
loftuiting
te de ta taki bunu u wan sëmbë ta gafëën.
eulogy.
log
1)
a hebi; a bigi poi, an sa waka taanga (kuma bofo).
heavy, unwieldy.
2)
luku `logaritme'.
logarithm.
log
wan sëmbë di ta libi ku i ufö.
lodger.
logaritme
wan fa de ta mbei sömu a hei siköö.
logarithm.
logboek
buku u sikifi fa di sipi nasö di opolani waka di daka dë.
logboek.
loge
1)
di feleniki u dee sëmbë de kai `vrijmetselaars'.
lodge.
2)
sindo kamian i ta paka fii sa si wan pëë möön bunu.
box of a theatre.
logen
1)
dee soni a ta mindi ta taki.
lies.
2)
buta a di soni de kai `loog'.
treat with lye.
logeren
go a wan sëmbë u wan tu daka.
stay with.
loggen
te i sikifi fa di sipi ta waka.
log.
logger
wan piki sipi ta waka a ze bandja.
lugger.
2)
di fa u pakisei soni.
logic.
logies
kamian u duumi.
accommodations, lodging.
logisch
a pakisei ën bunu.
logical, rational.
lok
wan bondji u hedi uwii.
lock of hair.
lokaal
1)
kambakamba a siköö.
room.
2)
fu di lö kamian dë.
local.
lokaas
1)
beti u kisi soni.
bait; bait.
2)
wan soni ta ganjan i ta hai i ko nëën.
temptation.
lokaliseren
butëën da di lö kamian dë nöö; u di lö kamian dë nöö.
localize.
lokaliteit
kamba; di kamian dë.
locality, premises.
loket
1)
piki kamba ka i ta paati soni peipei buta.
pigeonhole.
2)
kamian ka i nango bai kaita.
ticket window.
lokken
te a ta ganjan i ta hai i tja ko nëën.
allure, entice.
lollig
1)
a lo' lafu; a a' suti fan.
2)
ku piizii.
jolly, funny.
lolly
sutisii a pau.
lollipop.
lommerd
kamian ka i o go juu möni; ka i nango panti soni ta tei möni.
pawnbroker's shop.
lommerrijk
pau di a hia uwii, a ta tuwë kötö hii di kamian.
shady.
lomp
an sa u du soni; an a' manini.
ungainly, clumsy, rude.
Londen
gaan foto u Engeland ka di könu ta-dë.
London.
2)
toona paka.
repay.
lonken
ta luku wan soni toosatoosa; ta luku wan mujëë hogi wojo.
ogle.
lont
sinipei töngö; di tatai u sëndë wan soni faa piki.
fuse.
loochenen
fia soni; fia taa ja du ën; fia taa ja sabi ën.
deny.
lood
lötö.
lead, plumbine.
loodlijn
wan tololoo maaka a wan palalaa soni liba.
perpendicular.
loods
1)
wosu u tjubi soni.
shed.
2)
sëmbë di sabi di wata bunu ta tja sipi go a dendu.
pilot.
loodsen
tja sipi ko a lampeesi; tja sipi kumutu a lampeesi.
pilot.
loodwit
wan pei weti feifi soni.
white-lead.
loofboom
pau ta a' uwii ma na kuma dee uwii u dee finu uwii katu sö.
foliage tree, not pine.
loog
wata ku soni kuma sooda sö mökisimökisi.
lye.
looien
te de ta seeka mbeti kakisa nasö oto soni fii mbei soni ku ën.
tan.
looierij
kamian ka de ta seeka mbeti kakisa u de mbei soni ku ën.
tannery.
look
soni kuma lai de ta boi soni ku ën.
leek.
loom
an abi peesa.
languid, lazy.
loon
möni nasö oto soni de paka i.
wages, pay, reward.
loontrekker
sëmbë di ta wooko ta kisi möni.
wage earner.
loop
1)
waka ku futu.
walk.
2)
di pasi a ta waka.
course.
3)
goni lopu.
gun barrel.
4)
(ganian) peni.
(chicken) run.
5)
ka de ta waka.
aisle; gangway.
2)
di wooko i ta du fii libi.
career.
loophek
wan peni de ta buta miii.
playpen.
loopjongen
womi mii i ta manda fa a du soni da i.
errand boy.
loopplank
di paanga nëën i o waka fii subi go a di sipi.
gangplank.
loos
1)
söndö soni a dendu; popo.
empty.
2)
köni kuma Anasi.
sly, crafty.
3)
ganjan soni.
dummy; false.
loot
1)
pau azönjënjën; tjöntjön kamian u pau.
shoot.
2)
wan pau pisi i o koti nama a di otowan.
graft.
2)
kule.
run.
lopend
a ta waka; a ta kule.
running.
loper
1)
sëmbë ta waka ku futu, nasö a ta kule.
walker; runner.
2)
sëmbë di ta waka ku futu ta tja busikopu.
runner.
3)
langalanga soni de ta waka nëën liba kuma tapëiti.
narrow carpet.
4)
söötö mii sa jabi somëni söötö.
masterkey.
lor
awoo koosu pisi; sakaa; na bumbuu soni.
rag; piece of trash.
lorgnet
beei i ta pindja hoi a i nusu.
pincenez.
lorrie
lai wagi a talanwagi pasi; lai wagi.
trolley; truck.
los
1)
bë taku mbeti.
lynx.
2)
lusulusu; bösöbösö.
loose.
3)
an nama a oto soni.
scporote.
losbandig
a ta libi fanjanfanjan söndö tii.
dissolute, licentious.
losgeld
möni i o paka u puu di sëmbë fii a sitaafu.
ransom.
losplaats
kamian ka de ta puu lai.
discharging berth.
losprijs
di mëni möni i o paka u puu di sëmbë fii a sitaafu.
ransom.
2)
suti goni.
fire a shot.
3)
puu lai.
unload.
4)
paka puu wan soni nasö wan sëmbë.
pay ransom.
lot
1)
lötu; kaita de ta bai u wini möni nasö oto soni.
ticket, lot.
2)
di soni di kai fa a musu pasa ku i.
fate.
loten
ta tuwë lötu luku ambë o wini.
draw lots.
loterij
ka de ta tuwë lötu.
lottery.
lotgenoot
wan sëmbë i ku ën ta tja sitaafu makandi.
fellow sufferer.
loting
te de ta tuwë lötu.
lottery.
lotto
wan pei lötu de ta pëë.
lotto.
lotus
wan gaan waiti folo ta dë a wata.
lotus.
loupe
gaasi di ta bigi soni.
magnifying glass.
louter
1)
soifi; gbelingbelin.
pure, sheer.
2)
nöö.
mere.
loven
gafa.
praise, commend.
lovertje
wan piki soni ta koti faja njëinjëin.
spangle.
loyaal
a bumbuu, an ta disa di sëmbë fëën.
loyal.
lozen
1)
mbei ngötö be di wata kule go.
drain off.
2)
mindja.
urinate.
3)
puu a wan kamian.
get rid of.
2)
mundu.
3)
dee wöluku; gaangadu; liba.
sky.
4)
fa wan soni ta sumëë.
smell.
luchten
1)
tja ventu ko a soni.
ventilate.
2)
puu ko a döö.
pour out.
3)
sumëë.
smell.
luchter
wan hanse faja de ta hëngi a wosu, a ta dë ku sömëni peeli nasö kanda.
candelabrum, chandelier.
luchthartig
te soni an ta toobi i, i dë waiwai.
lighthearted.
luchtig
a mbei fu ventu sa pasa ta ko a dendu; a a' ventu.
airy.
luchtkasteel
dee gaan suti soni i ta pakisei fii musu sa feni a di libi fii.
castle in the air.
luchtledig
ventu an dë a di kamian seei, ja sa böö ala.
devoid of air.
luchtmacht
dee sodati ta feti ku opolani.
airforce.
luchtpost
te de manda biifi ku opolani.
airmail.
luchtvaart
di fa dee opolani ta waka hiniwanten.
air travel.
lucratief
a dë wan soni ta tja möni ko.
lucrative.
ludiek
a lo' pëë.
playful; frivolous.
luguber
hati fii dë taitai, ja ta wai; soni an suti da i seei.
dreary, dismal.
lui
1)
dee sëmbë.
people, folk.
2)
a malëngë.
lazy, idle.
2)
malëngëma.
lazy person.
luid
a ta piki taanga.
loud.
luiden
1)
ta piki; ta piki kuma genge.
peal, chime.
2)
naki genge.
ring.
luidkeels
taanga kumafa i sa bai.
at the top of one's voice.
luidspreker
di bökusu di ta mbei di fan nasö di pëë ta piki taanga.
loudspeaker.
luier
duku de ta tai a miii gogo.
diaper.
luiestoel
putjuu sutuu; amaka sutuu.
easy chair.
luifel
dabele u tapa sonu a wosu fesi.
awning.
luik
1)
döö a wosu goon.
trapdoor.
2)
piki baaku i ta jabi ta tapa.
hatch.
luim
1)
di fa i ta fii a di mindi.
mood.
2)
opuulu; sipootu.
humour.
3)
wan soni i kë gaanfa tide ma ja o hoi ën dou amanjan.
caprice.
luimig
1)
tide a dë waiwai, amanjan a dë gudjuu.
capricious.
2)
soni u lafu.
humorous.
luipaard
wan Afiikan köndë mbeti ta djei bubu.
leopard.
2)
sëndë u soni.
lustre.
luisterrijk
a dë gaan waiti soni.
glorious, magnificent.
luistervink
sëmbë di ta haika wan soni tjubitjubi di an bi musu jei.
eavesdropper.
luit
wan pei gitali.
lute.
luiwagen
wan pei bösö ku langa pau u bösö wosu goon.
scrubbing broom.
lukken
a ko kumafa i bi kë.
succeed.
lukraak
söndö buta pakisei nëën.
haphazard.
lumineus
a ta sëndë; gaan bumbuu soni.
luminous, splendid.
lummel
wisiwasima; goofufasima.
lout.
lunapark
kamian ka de tja sömëni pëë ko buta, i sa paka pëë hibiwan u de.
amusement park.
lunch
sonuhati njan ma na gaan njan.
lunch.
lunchen
njan sonuhati njan ma na gaan njan.
eat lunch.
lupine
dee pei uwii kuma pesi sö.
lupine.
lupus
wan pei siki u sinkii kakisa.
lupus.
lus
1)
wan pisi tatai nasö oto soni de tai lusu gi.
bow.
2)
lasu.
lasso.
lust
gaan kë; lösutu.
desire, lust.
lusten
kë wan soni gaanfa.
desire.
lusthof
gaan waiti kamian.
paradise.
lustig
kaakaa; waiwai.
lively, cheerful.
lustrum
wan pisiten u feifi jaa.
lustrum.
Luther
wan nëbai keikima.
Luther.
luttel
pikii; biti.
little, few.
luur
1)
duku de ta tai a miii gogo.
diaper.
2)
ganjan sëmbë.
trick.
luw
ventu an ta böö a di kamian dë.
sheltered.
luwen
1)
ko pii.
die down.
2)
ta saka.
flag.
luwte
kamian ka ventu ku tjuba an ta böö.
lee, shelter.
luxe
wan soni di an dë fanöudu taa i musu abi ën ufö i sa libi ma a a' pizii.
luxury.
Luxemburg
wan köndë bandja ku bandja ku Duitsland.
Luxemburg.
lymfe
wan pei wata fii sinkii dendu.
lymph.
lynchen
te de kii wan sëmbë söndö de tjëën go a kuutu.
lynch.
lynx
wan pei bë bubu.
lynx.
lyriek
soni de ta mindi u buta a kanda.
lyric.
lysol
wan soni de ta wasi soni fu siki an sa paaja go a sëmbë.
lysol.
Copyright © 2002