R - r

ra wan pau de ta hëngi di zei u di zeiboto. spar.
raad te sëmbë taki da i andi i musu du. advice, counsel.
raadhuis kuutu wosu u wan köndë. town hall.
raadplegen suku heepi a data, ee nasö a buku; suku lai a sëmbë. consult.
raadsbesluit wan soni di de bi taki buta fu sëmbë musu du. decree.
raadsel 1) wan soni de an sabi soni fëën. mystery.
2) kontu fii kisi. riddle.
raadselachtig de an ta fusutëën. mysterious.
raadsheer wan pei kuutuma. councilor; justice.
raadslieden dee sëmbë dee ta kuutu da lanti. counselors, advisers.
raadsman sëmbë di ta taki da i fa fii du. adviser.
raadzaal kamian ka de ta kuutu. council hall.
raadzaam a dë bumbuu soni fii du. advisable, expedient.
raaf 1) alala. macaw.
2) wan baaka fou piöö u bakaa köndë. raven.
raag anasi tatai. spider web.
raak i kisi ën bunu. hit the bull's eye.
raakpunt ka wan soni ta nama ku wan oto soni. point of contact.
raam fënsë. window.
raap wan pei goon njanjan. turnip.
raar 1) soni ja si wan daka; wan soni di mbei hii oto fasi.
2) an ta du soni a sëmbë fa. queer, odd.
raaskallen ta fan wisiwasi. talk nonsense.
raat hönikaka. honeycomb.
rabarber wan pei uwii de ta boi ta njan. rhubarb.
rabat te i saka möni u wan soni fii sei ën möön hesi. discount.
rabauw goofu womi; wan womi ta waka ta lontu söndö du. worthless fellow.
rabbi mësitë u dee dju bakaa. rabbi.
race fia lëi ku soni; fia waka. race.
racebaan di pasi ka de ta fia lëi ku soni. racecourse, speedway.
racen waka taanga; fia waka; fia lëi ku wagi, hasi nasö baisigi. race.
rachitis wan bonu siki, möön hesi a ta kisi piki mii. rickets.
racisme te ja lobi di otowan fii fu di a dë wan oto föluku. racism.
racket wan pei baaibaai soni lontulontu de ta naki bali a so pëë. racket.
rad 1) gau. swift;.
2) dee lontulontu futu u wagi, baisigi, woto. wheel.
3) buka fëën hesi a soni. glib.
radar wan soni ta manda buka a ventu. radar.
radbraken 1) te de fon i booko kamian. break upon the rack.
2) te an ta u fan di töngö bunu. murder a language.
raddraaier di basi u dee oto wan ta du wogi. ringleader.
radeermesje piki faka fii maaka soni kaabu. etching knife.
radeloos saanfa u du fii kaba. at wit's end.
raden 1) taki da wan sëmbë andi fa a du. advise, counsel.
2) kisi kontu; kisi soni luku. guess.
raderen kaabu soni puu; feki soni puu. erase.
raderwerk fa sonisoni ta wooko makandi. clock work; construction.
radiator 1) wan soni ta kendi kamba a dee kötö köndë. radiator.
2) di soni di ta hoi wata fu di mötë u di wagi an musu kendi poi. radiator.
radicaal 1) de du ën gaanfa poi. radical.
2) wan sëmbë ta du soni gaanfa poi. radical.
radijs wan pei goon njanjan ma a ta fië; te i njan më. radish.
radio ladio. radio.
radioactief a a' wan pei kaakiti nëën sinkii ta tuwë. radioactive.
radium wan soni de ta diki a goon basu, a a' wan pei kaakiti nëën sinkii ta tuwë. radium.
RAF dee Engeland sodati opalanima. RAF. Var.: Royal Air Force.
rafel lulululu soni. ravel.
rafelen ta lulu. fray.
raffia dëëdëë uwii u wan pei palu sö de ta mbei manda, kaapusa tatai ku ën. raffia.
raffinaderij fabiliki ka de ta puu sundju a soni. refinery.
raffineren puu sundju nëën. refine.
rag anasitatai; anasiwosu. cobweb.
rage taanga hatiboonu; te wan njunjun soni ko ta hai sëmbë te hën nöö de ta pakisei. craze, rage.
ragebol wan putjuu soni de ta puu anasitatai a wosu. broom.
ragen puu anasi tatai a wosu. dust off.
ragfijn an a' goma; a dë kuma anasitatai. gossamer, filmy.
ragout pisipisi gbamba de boi ku degi baafu. hash, stew.
rail talanpasi. rail.
rak 1) wan tololoo pisi u di lio; langahuku. stretch of a river.
2) pau nasö felu soni i sa hëngi soni nëën. rack.
rakelen ta hai ku haliki. rake.
rakelings a fika piki a nama nëën. closely.
raken 1) naki. hit.
2) nama; panjan. touch.
3) feni; kisi. get.
4) ta nama a sö wan soni. concern.
raket 1) baaibaai soni i ta hoi a maun ta naki wan pei bali. racket.
2) lakëti di de ta suti go a liba. rocket.
rakker hogihogi mii. rascal.
rally te de fia waka ku wagi, baisigi, futu. race.
ram womi sikafu. ram.
ramen wegi luku fa soni bigi nasö fa a hia. estimate.
rammeien naki nango ta ko. batter.
rammelaar 1) piki mii pëë soni; tjaka. rattle.
2) womi lapë kököni. buck (rabbit).
rammelen seki tjakatjaka mbei kpëngëkpëngë sö. rattle; jingle; shake.
rammelkast wan awoo soni ta tjakatjaka nango. rattletrap.
rammen naki wan soni gbaigbaigbai. ram.
rammenas wan pei goon basu njanjan. black radish.
ramp gaan wogi; gaan öngöuku. disaster, catastrophe.
rampspoed sitaafu; wan soni ta hai i baka. adversity.
rampspoedig an o ko bunu möönsö; soni miti i nëën; a ta hoi i baka. illfated; adverse.
rampzalig 1) a ta dë da sitaafu ta kii. wretched.
2) an o ko bunu möönsö. illfated.
3) wogi miti i nëën. disastrous.
ranch gaan pisi goon fu ameekan köndë ka de ta kiija kau nasö hasi. ranch.
rancune hogihati. rancour.
rancuneus a a' hogihati u sëmbë. rancorous.
rand bandja buka u wan soni; lenti. rim; edge.
rang di hei u wan sëmbë; di ka wan soni dë; di kamian di i abi a di wooko. rank; position.
rangeerder sëmbë di ta buta fa u de waka oto a oto baka. shunter.
rangeren 1) puu wan talanwagi a pasi fu di otowan an miti ku ën.
2) seeka soni buta oto a oto baka. shunt.
rangnummer nöbu de ta da sëmbë fu lei de unfa de musu waka oto a oto baka. number.
rangorde di fa de o waka oto a oto baka. order.
rangschikken seeka de buta a lö. arrange; classify.
rank 1) töngö di wan uwii ta tuwë. tendril.
2) an fatu. slender; thin.
ransel 1) sodati tasi. knapsack.
2) fon te a fon. beating.
ranselen naki gboogboo; fon. thrash, flog.
ransig luku `ranzig'.
rantsoen wan soni de ta pindja da i fa an musu kaba. ration.
rantsoeneren de ta pindjëën da i fa an musu kaba. ration.
ranzig te fatu soni gaandi ta sumëë taanga. rancid.
rap gau. nimble, agile.
rapaille, rapalje hii dee sösö sinkii sëmbë u di köndë. rabble.
rapen pii. pick up.
rapier dëkpë; wan pei faka u suti sëmbë. rapier.
rapport wan pampia i ta kisi a siköö fii si fa i bi wooko. report.
rapportcijfer dee maaka de ta da i a di siköö pampia fii fu dee sëmbë fii musu si fa i ta wooko a siköö. report mark.
rapporteren te i sikifi nasö i taki fa wan soni ta du. report.
rapsodie wan pei soni de ta pëë a di gaan benta de kai `piano'. rhapsody.
rariteit na hesihesi soni. curiosity.
ras 1) wan kulupu sëmbë di dë di wan pei lö. race.
2) hesihesi. quick; soon.
rashond wan dagu di an dë mökisimökisi ku oto dagu paansu. pedigree dog.
rasleraar a mbei u du mësitë wooko. inherent teacher.
rasp lalu. grater.
raspaard wan hasi di an dë mökisimökisi ku oto hasi paansu. race horse.
raspen lala ku lalu; di bai te i lala soni. grate; rasp.
rassehaat di buuse u sëmbë fu di föluku di de dë. racial hatred.
rassenscheiding te de ta paati sëmbë fu hiniwan lö sëmbë dë nëën së. segregation.
raster maani; gölëti; soni ta tapa kamian. screen.
rasterwerk 1) gölëti.
2) peni de mbei tapa di kamian. latticework; fencework.
raszuiver di wan lö böngö; an mökisi. thoroughbread.
rat dökuföutu. rat.
ratel tjaka. rattle.
ratelaar wan soni ta tjaka. rattler.
ratelen seki tjaka; di fa gaangadu ta bai. rattle; crash of thunder.
ratelslang tjaka sindeki. rattlesnake.
ratificeren piki taa wan soni bunu. ratify.
ratio 1) di fa tu soni dë te i wegi de luku ku de seei. proportion.
2) di fa sëmbë ta fusutan di soni. rationale.
rationaliseren i ta taki di soni nango ta fu de nama ku i a di soni. rationalize.
rationeel a dë bunu pakisei soni. rational.
ratjetoe fanjanfanjan soni; peipei soni mökisimökisi a dendu. hodge podge.
rats 1) a a' peipei soni mökisimökisi a dendu. hotchpodch.
2) fuka. distress.
3) ku telu. totally.
rattenkruid dökuföutu deesi. arsenic.
rattenval dökuföutu taapu. rattrap.
rauw 1) kuakua. raw.
2) bai fëën an suti. raucous.
rauwdouwer goofu sëmbë. dolt.
rauwkost soni u njan söndö boi. raw food.
ravage te soni poi oto soni kaba a sösö. ravage, devastation.
ravezwart baaka piöö. ravenblack.
ravijn kamian a tu benga mindi. ravine, gully.
ravotten ta djombo ta pëë ta du soni. romp.
rayon 1) wan pei linzo koosu kuma lasuwa. rayon.
2) wan pisi kamian. area.
razen du soni ku taanga boonuhati. rave.
razend hati fëën boonu te an sabi ën seei. furious, raving.
razernij taanga boonuhati. rage.
razzia te de höndi sëmbë tja ko u de du soni ku de. raid.
reactie di fa i ta mbei te soni ko a i. reaction.
reactionair an ta tei njunjun soni, a dë ku di awoo libi nöömö. reactionary.
reactiveren dëën kaakiti faa toona wooko baka. reactivate.
reageerbuis wan langa finu gaasi de ta lai soni nëën fu de öndösuku ën luku. testtube.
reageermiddel di fasi i o pooba wan soni luku andi o pasa. test.
reageren di fa i ta mbei te soni ko a i. react to; respond to.
realiseren 1) te di soni du di i bi buta a fesi taa hën joo du. realize.
2) awaa i kisi i seei taa sö wan soni. realize.
realisme di lei u fa soni dë tuutuu. realism.
realist sëmbë di ta si soni kumafa a dë. realist.
realistisch a ta pakisei soni ku limbo wojo. realistic.
realiteit di fa soni dë tuutuu. reality.
rebel sëmbë di an kë piki sëmbë buka, a ta du di a kë. rebel.
rebelleren ta puu i seei a sëmbë basu. rebel.
rebels an kë piki sëmbë buka; a ta libi kumafa a kë. rebellious.
rebus wan pei soni a pampia kuma pëë soni i ta biinga fii kisi ën. rebus.
recalcitrant a a' kë. recalcitrant.
recapitulatie te i toona taki wan soni a wan sati fasi. recapitulation.
recapituleren toona taki wan soni a wan sati fasi. recapitulate.
recensent wan sëmbë ta sikifi di fa a pakisei u wan soni di bi pasa, nasö u wan soni di a bi lesi. reviewer, critic.
recenseren sikifi fa i ta mëni fu wan soni di de mbei nasö di de sikifi. review.
recent pasa djunsudjunsu, na gaanduwe soni. recent.
recept 1) pampia fu di soni di i bai. receipt.
2) pampia data sikifi da i fii go bai deesi. prescription.
3) soni de sikifi ta lei i fa fii musu boi wan soni. recipe.
receptie te de ta bigi wan sëmbë a lanti fu di a ko, ee nasö fu di a du wan soni. reception.
reces de paaja go böö ufö. recess.
recessie nango baka u soni. recession.
recette di möni di de kisi u sö wan soni. takings, receipts.
recherche wanlö pei siköutu ta wegi bunu fa u de kisi wan sëmbë di du wogi. detective force.
recht 1) leti. right.
2) tololoo. straight.
3) pasi a abi u du soni. right, claim.
rechtbank dee kuutuma. court of justice.
rechtbuigen panjan wan soni buta tololoo. straighten.
rechtdoor nango tololoo. straight ahead.
rechteloos söndö wëti. lowtless.
rechtens a ta du ën nëën leti liba. by rights.
rechter 1) kuutu bakaa. judge.
2) leti së. right; righthand.
rechterlijk u dee kuutu bakaa. judicial.
rechtersambt di wooko u dee kuutu bakaa. judgeship.
rechterzijde leti së. right side.
rechtgelovig a ta hoi di gadu wëti fu de lö, an ta disëën möönsö. orthodox.
rechthoek a mbei fö kanti tololoo, an töötö. rectangle.
rechtmaken seeka soni buta tololoo. straighten.
rechtmatig nëën leti liba. rightful, legitimate.
rechts 1) a ta wooko ku bunu së maun. righthanded.
2) a leti maun së. on the right.
rechtsaf a letimaun së. right hand side.
rechtschapen bumbuu sëmbë, an ta ganjan sëmbë. righteous, honest.
rechtscollege dee kuutu bakaa. tribunal, court.
rechtsgeldig a dë a di wëti. legal, valid.
rechtsgeleerde sëmbë di lei kuutu bakaa wooko; avokati. lawyer.
rechtskundig a dë a di wëti. legal.
rechtsom a di së u leti maun. to the right.
rechtspraak leti de da i a wan soni liba. jurisdiction.
rechtstandig tololoo taamputaampu. perpendicular.
rechtstreeks wantewante. direct.
rechtuit a ta taki gbelem a pasi; tololoo langalanga. straight on.
rechtvaardig a ta libi a pasi. just, righteous.
rechtvaardigen 1) fan puu i seei fu de si taa na wogi i du.
2) mbei ko bumbuu a Masa gadu wojo. justify.
rechtzinnig a ta hoi di gadu wëti fu de lö, an ta disëën möönsö. orthodox.
recidivist wan sëmbë di toona du di wan hogi baka di a bi du. backslider.
recidu tjakiti. residue.
recital te wan sëmbë ta du soni a lanti fasi u de haika. recital.
recitatief wan soni di i lei sabi a i hedi dendu fii taki. recitative.
reciteren taki wan soni di i lei a hedi. recite.
reclame 1) mbei popokanda a ladio, nasö a pampia. advertisement.
2) ko u ko tei wan soni fii di de bi tei a i. claim.
3) te i piki taa ja lobi wan soni. protest.
reclamespot mbei popokanda pala da wan soni a televisi nasö a kino. commercial.
reclasseren tei wan sëmbë bi dë a dunguwosu a wooko u pooba luku ee a sa ko sëmbë möön. reclaim.
recommandatie di soni nasö di sëmbë de kai da i fu heepi i. recommendation.
recommanderen da sëmbë lai taa sö wan soni sa heepi ën. recommend.
reconstrueren toona mbei wan soni baka di bi kaba a sösö. reconstruct.
record sëmbë an du di soni dë sö wan daka; an ko sö wan daka. record.
recreatie wan soni i ta du fii feni böö hafu u di wooko i ta du. recreation.
rectificatie di seeka u wan soni fa a ko bunu baka. rectification.
rectificeren seeka fa a ko bunu baka. rectify.
rector fesima u keiki nasö hei siköu. rector; headmaster.
red. dee sëmbë dee ta buta andi o dë a di kolanti. editorial staff. Var.: redacteur, redactie.
redacteur 1) di sëmbë ta lesi dee sikifi u dee otowan ta seeka. editor.
2) di sëmbë abi di kolanti. editor.
redactie di sëmbë dee ta buta andi o dë a di kolanti. editorial staff.
redactioneel wan soni di dee sëmbë abi di kolanti sikifi. editorial.
reddeloos a poi kaa, ja sa toona feni ën möön. irretrievable.
redden heepi; puu sëmbë a dëdë buka. save.
redder sëmbë di puu wan otowan fu wan hogi an miti ën. rescuer; saviour.
redderen seeka. put in order, arrange.
redding te i puu otowan fu wogi an miti ën. rescue; salvation.
reddingsboei koluku de ta tuwë a wata ta puu sëmbë fu an dëdë. lifebuoy.
reddingsbrigade dee sëmbë de ta puu sëmbë fu de an dëdë. rescue party.
rede 1) di fa sëmbë ta fusutan soni.
2) wan longi fan i o fan fu de sa fusutan wan soni.
3) wan tjubi kamian u sipi a döösë u di lampeisi. speech.
rededeel wan u dee lö di de ta paati pisipisi u fan kuma `werkwoord; `naamwoord' enz. part of speech.
redekavelen ta fan nango ta ko a wan soni liba. discuss.
redekundig a dë u sa fusutan. logical.
redelijk a dë wan fusutan soni. rational.
redeloos di fan an a' goma; a dë sösö fan. irrational.
reden di soni mbei i du wan soni. reason, cause.
redenaar wan sëmbë di sa' u fan. orator.
redeneerkunde di lei u fa fii fan ku fusutan. logic.
redeneren i ta fan nango ta ko a wan soni liba. reason, argue.
reder sëmbë di ta seeka sipi soni. shipping agent.
rederij te de ta tja soni ku sipi ta sei. shippingtrade.
rederijk a sa u fan. vocative.
rederijker sëmbë di sa u fan. rhetorician.
redetwist fia. dispute.
redevoerder sëmbë di sa u fan. orator.
redevoeren ta fan taanga ta bai nango be lanti jei. orate, hold forth.
redigeren 1) seeka soni sikifi. draw up.
2) seeka sikifisikifi soni. edit.
redmiddel soni di sa heepi i a wan fuka. remedy, resource.
redresseren toona seeka wan soni di bi poi. redress.
reduceren puu wan soni hafu. reduce.
reductie te i puu wan soni hafu. reduction.
ree wan pii mbata. roe, hind, doe.
reebok di womi wan u `ree'. roebuck.
reeds kaa. already.
reef 1) wan sitonu kamian langalanga a di ze ka di wata ta naki nango ta ko.
2) wan pisi u di zei u sipi di de ta lolu kisi tai fu di ventu an kisi sö taanga. reef.
reeks dee sonisoni waka oto a oto baka. series; progression.
re‰el 1) tuutuu. real.
2) a dë wan limbo pakisei soni. rational.
reep 1) tatai. rope.
2) langalanga pisi u soni. strip; bar.
3) maaka de hai langalanga. line.
reet baaku u soni ka a latja. cleft, crack.
referaat wan soni i taki ee nasö i sikifi da sëmbë fu de sabi fa soni dë. report; lecture.
referendum wan soni i buta u de sitem piki ee de këën. referendum.
referent wan sëmbë di sabi fini a wan soni. specialist.
reflectant wan sëmbë di butëën në taa a kë wan soni. applicant.
reflecteren 1) sindo pii ta pakisei wan soni bi pasa kuma sipei.
2) ta paaja mujeje u soni. reflect.
reflectie 1) wan soni i ta pakisei.
2) mujeje u soni. reflection.
reflector wan soni ta sëndë te faja kai nëën; wan pei sipei. reflector.
reflexbeweging te wan kamian fii sinkii ta buli söndö i buta mëni nëën. reflex.
reformatie te de tooka tei wan hii oto pei libi. reformation.
reformeren 1) disa wogi libi bia libi ko bunu.
2) tooka soni gaanfa. reform.
refrein 1) di pisi u wan kanda di de ta toona ta kanda.
2) piki u kanda. refrain, chorus.
refugi‚ wan sëmbë fusi kumutu nëën köndë fu wan soni hedi. refugee.
regeerder sëmbë di ta tii köndë. ruler.
regel 1) wëti. rule.
2) wan maaka de hai langalanga tololoo; wan lëi sikifi. line.
3) wanlö soni nasö sëmbë ta dë na alö. line.
regelbaar a sa seti fa a dë kumafa i kë. adjustable.
regelen seeka buta. arrange; regulate; adjust.
regeling di seeka u wan soni; di fa de buta taa soni musu waka. settlement, arrangement.
regelmatig ta du soni nöömö a di fa. regular.
regelrecht tololoo söndö bia. straight.
regen tjuba. rain.
regenboog mutjama. rainbow.
regenboogvlies di pëndëpëndë fii wojo ma na di piki tëin a mindi. iris.
regenbui tjuba di kai gbululuu pasa waa. shower.
regendicht wata an ta pasa nëën. rainproof.
regenen tjuba ta kai. rain.
regenjas alendjakiti. raincoat.
regenlucht tjuba bakaa. rainy sky.
regenmantel alendjakiti. raincoat.
regenscherm paazoo. umbrella.
regenseizoen tjubaten. rainy season.
regent womi sëmbë di ta tii di köndë. regent, governor.
regentes mujëë sëmbë di ta tii di köndë. regent.
regentijd tjubaten. rainy season.
regenworm alikpö; goon basu bitju. earthworm.
regeren tii köndë. rule, govern.
regering di tii u di köndë. government.
reggae wan pei poku di kumutu a di köndë de kai Jamaica. reggae.
regie dee tiima u wan pëë. stage-management.
regime 1) di tii u di köndë.
2) di fa di köndë bi tii a di ten dë. regime.
regiment sodati kulupu. regiment.
regionaal a dë soni u wan së pisi u di köndë nöö. regional.
regisseren tii u di pëë. produce, direct.
regisseur tiima u wan pëë. stagemanager.
register 1) buku di de ta sikifi soni a lö; soni de sikifi a lö. register.
2) dee könöpu de ta hai ta tapa fu di soni de kai öorgelö musu piki kumafa i kë. organ register.
registreren buta i në da wan soni. registrate.
reglement dee wëti de buta. regulations; rules.
reglementeren seeka buta wëti a soni. regulate.
regulateur wan soni a di masini dendu di ta mbei di masini ta waka a di fa. regulator.
reguleren seeka wan soni fa a waka kumafa a musu waka. regulate, adjust.
regulier a ta waka bunu kumafa a musu waka. regular.
rehabiliteren toona seeka fa a ko bunu kumafa a bi dë. rehabilitate.
rei hia sëmbë ta kanda ee nasö ta baja makandi. chorus; dance.
reiger wan pei fou; sabaku. heron.
reiken 1) dou ka i kë. arrive at.
2) tëndë. stretch.
3) tëndë da. pass to.
reikhalzen tëndë gangaa luku soni. crane one's neck.
rein limbo; an ta du zöndu; a a' limbo hati. pure, clean, chaste.
reinigen puu sundju a soni. purify, clean.
reis go a waka. journey.
reisbureau kantöö ka de o seeka di waka fii da i. travel bureau.
reisdeken degi koosu u tapa kötö a waka liba. travel blanket.
reisdoel di köndë ka i nango. destination.
reisgids wakama buku fu di köndë dë. travel guide.
reisgoed dee lai fii. luggage.
reismakker di sëmbë i ku ën nango a waka makandi. traveling companion.
reisvergunning waka pampia fii. travel permit.
reizen go a waka. travel.
reiziger sëmbë di nango a waka. traveller.
rek 1) wan dalala pau fii hëngi soni; leki. horizontal bar; rack.
2) di fa soni sa hai go ko. elasticity.
rekbaar a sa hai nango ta ko. elastic.
rekel wisiwasima. cur.
rekenboek sömu buku. cipheringbook.
rekenen leiki soni; mbei sömu. count; calculate.
rekenen op mëni. count on.
rekening 1) di pampia di ta taki da i un mëni möni i musu paka. account, bill.
2) wan soni di i leikia hedi dendu. calculation.
rekeninghouder sëmbë di abi möni a di banku. current account customer.
rekenkunde di lei u konda soni. arithmetic.
rekken 1) hai wan soni tëndë. draw out; stretch.
2) ta taki langalanga nango. prolong.
rekruteren mbei moiti fii feni sëmbë buta a wan soni. recruit.
rekruut sëmbë di de feni njunjun da di wooko. recruit, draftee.
rekwest wan hakisi u wan soni a lanti. petition.
rekwestrant sëmbë di hakisi wan soni a lanti. petitioner.
rekwireren hakisi soni be de da i, fu di i a' leti nëën. requisition; call out.
rekwisiet dee soni dee dë fanöudu. requisite.
rel wajawaja. row, hullabaloo.
relaas wan woto i ta da fu di soni di pasa. account, story.
relatie di fa tu sëmbë ee nasö tu soni dë ku de seei. relation, connection.
relatief a ta tooka ku di soni di a nama. relative.
relevant a kai ku di soni i ta du; a nama a di soni de ta taki. relevant.
releveren ta kai pakisei u sëmbë a wan soni. point out.
relict fesiten soni. relic.
reli‰f soni de mbei kuma peentje ma an dë palalaa linzolinzo. relief.
reli‰fkaart pampia u wan köndë ta lei i ka kununu u di köndë dë. relief map.
religie di biibi i ta biibi a di së u gadu soni. religion.
religieus a ta hoi hën gadu wëti gaanfa. religious.
relikwie wan fesiten soni, de ta luku kuma wan apaiti soni. relic.
reling peni de tapa a kamian fu ja kai; langa pau u sikada i ta panjan ku maun fu ja kai. railing.
rem di soni i ta zin nasö i ta hai u hoi di tapa wagi nasö di baisigi, fu an waka. brake.
rembours manda tei wan soni, te a ko a i ufö i o paka fëën. C.O.D.
remedie kula; deesi; heepi. remedy.
remigrant wan sëmbë di toona go libi nëën köndë baka. remigrant.
remiscentie toona buta mëni a wan soni di bi pasa. reminiscence.
remise 1) ka i o go u go tei wagi. depot.
2) möni i manda. remittance.
3) na wan sëmbë wini. draw.
remmen tapa soni fu an go a fesi. brake; check, curb.
remplacant soni nasö sëmbë i buta a di otowan kamian. substitute.
ren 1) kule; fia waka. race.
2) kamian ka dee ganian ta waka. (chicken) pen.
renaissance toona ko njunjun baka; wan pisiten di de ko ta du soni a wan fa di de an bi du ën wan daka. renaissance.
renbaan kamian de mbei ka de ta fia ta kule. racecourse; speedway.
re‹ncarnatie toona libi baka a otowan sinkii; nasi. reincarnation.
rendabel a ta tja wini ko da i. renumerative.
rendement wini u wan soni di i abi. return; output.
rendezvous te de mbei buka u ko miti a wan kamian. rendezvous.
rendier wan gaan pei djangafutu sö ta dë a dee ëisi kamian u goonliba. reindeer.
renegaat wan sëmbë di disa di lö fëën go nama ku otowan. renegade.
renet wan pei fuuta. rennet.
renie di ko makandi u wanlö sëmbë de an si de seei djunsu. reunion.
rennen kule. run, race, rush.
renner sëmbë di ta fia lëi wan soni; sëmbë di ta fia waka. racer.
rente di göö u möni fii a banku. interest.
rentenier wan sëmbë an ta wooko, a abi hën seei möni. man of independent means.
rentenieren te ja ta wooko, ma i abi möni u libi. live off ones income.
rentmeester sëmbë di ta juu kamian da sëmbë. landlord.
reorganisatie seeka wan soni fa a waka möön bunu. reorganization.
rep en roer wajawaja. uproar.
reparabel a sa seeka. reparable.
reparateur sëmbë di ta toona mbei wan soni di bi booko. repairer.
reparatie di mbei u wan soni baka di bi booko. repair.
repareren toona mbei bookobooko soni; mindi soni ko bunu. repair, mend.
repatri‰ren 1) toona ko a i köndë baka. return home.
2) toona ko sëmbë fii köndë baka. repatriate.
repercussie di fa wan soni piki baka; soni di toona ko a i baka u wan soni di i bi du. repercussion.
repertoire dee peipei soni dee i sabi u pëë. repertoire.
repeteren toona taki ën a baka futu; toona du a bakafutu. repeat; rehearse.
repetitie 1) te i toona ta du wan soni di i bi du kaa. repetition; examination.
2) soni joo du a siköö fu de luku ee i sabi di soni di i lei. repetition; examination.
repetitor 1) sëmbë di ta toona taki di soni a bakafutu da wan siköö mi te nöö a sabi ën. coach, private tutor.
2) wan mësitë nango a wan mii a wosu ta lei ën. coach, private tutor.
repliceren piki sëmbë fu wan soni di a taki. reply.
repliek di piki i piki sëmbë fu wan soni a taki da i. rejoinder.
reportage te i taki wan soni fu di soni i bi si pasa. commentary.
reporter sëmbë di ta taki a ladio nasö kolanti nasö televisie fa wan soni pasa. reporter.
represailles wan soni i du ku sëmbë baka. reprisal.
representant wan sëmbë de puu manda go a soni da de. representative.
representeren go du wan soni a dee otowan fii kamian; go jei da dee otowan fii. represent.
reprimande di gandji i gandji da wan sëmbë fu wan soni di a du. reprimand, rebuke.
reprise toona du baka. reprisal; repetition.
reproduceren 1) pai. reproduce.
2) toona mbei otowan fëën. reproduce.
reptiel dee soni ta waka ku bëë a goon: kaluwa, sindeki, kaima. reptile.
republiek wan köndë di dë fëën seei, de ta sitëm ta buta di sëmbë di de kë u tii köndë. republic.
republiekeins a nama a wan köndë di dë fëën seei. having to do with a republic.
reputatie di në di i abi a lanti. reputation.
requiem wan begi de o begi da dëdë fa an feni sitaafu a Gaangadu; kanda de ta kanda ta begi da dëdë sëmbë. requiem.
reseda wan pei folo. mignonette.
reservaat lanti kamian ku wëti, ja musu du soni nëën kumafa i kë. reservation.
reserveren disa wan soni fu bakaten; hoi soni da i te bakaten. reserve.
reservoir gaan baki u buta wata nasö oto soni. reservoir, tank.
residentie kamian ka di könu nasö hedima u wan köndë ta libi. royal residence.
resideren ta libi; ta dë. reside.
residue tjakaki. residue.
resistent an ta dëën pasi. resistent.
resolutie soni di de buta a di ko makandi. resolution.
resoluut ja sa bia hën pakisei a soni. resolute.
resonantie di fa wan soni ta piki. resonance.
resoneren a ta piki. resound.
resp. ee i kai de oto a oto baka. respectively. Var.: respectievelijk.
respect lesipeki. respect.
respectabel a dë sëmbë fii a' lesipeki da. respectable.
respecteren de teki ën fu sëmbë; ta a' lesipeki fëën. respect.
respectievelijk oto a oto baka. respectively.
respijt disa wan soni ufö; buta go a wan woto ten. respite, delay.
respons(e) piki. response.
ressentiment tei fu hogi. resentment.
ressort wan pisi kamian; wan pisi wata. province.
rest soni di fika. rest, remainder.
restant di fika. remnant; balance.
restaurant kukutjapu. restaurant.
restaurateur sëmbë di ta hoi di kukutjapu. restaurant keeper.
restauratie 1) kukutjapu. restaurant.
2) di mbei de ta mbei wan bookobooko soni. restoration.
restaureren ta mbei ën ko njunjun baka. restore.
resten fika. remain, be left.
resteren ta fika. remain.
restitueren toona da wan sëmbë wan soni di a bi abi; toona paka. return, refund.
restitutie di toona i ta toona da wan sëmbë wan soni. restitution.
restje di fika. remnant, leftover.
restrictie wëti i buta da sëmbë a soni. restriction.
resultaat fa wan soni ko. result.
resum‚ wan soni i toona konda a wan sati fasi. summary.
resumeren toona konda wan soni a sati fasi. sum up.
resusfactor wan soni ta dë a i buuu ta tapa siki. antibody in blood.
retireren hai saapi toona baka. retire, withdraw.
retoriek di sabi u fan. rhetoric.
retort wan pei bata ku langa gangaa, bëë fëën bigi, de ta wooko ku ën a datawosu. retort.
retoucheren toona seekëën a kamiankamian. touch up.
retour 1) toona mandëën go.
2) toona ko baka.
3) go ku ko. return.
retourneren toona manda go; toona ko baka. return.
retraite 1) wan kamian ka soni an sa ko toobi i.
2) toona go baka. retreat.
reu womi dagu. male dog.
re‡u pampia u di soni di i kisi nasö di i bai. receipt.
reuk di sumëë u wan soni. smell; scent.
reukloos söndö sumëë. odourless.
reukwerk sumëë suti fatu soni. perfume.
reumatiek sinkii hati siki; hwënömanu. rheumatism.
reus wan gaan langa sëmbë, gindi wan. giant.
reusachtig 1) gaan gindi soni. gigantic.
2) gaan bumbuu soni. grand.
reutelen 1) hai böö fukafuka. rattle.
2) ta guunjan ta konda soni a buka. grumble.
3) ta fan hia. twaddle.
reuzel hagu fatu. lard.
reuzin gaan langa mujëë sëmbë. giantess.
revalidatie dee soni dee i ta du fu heepi sëmbë u de sa toona du soni baka. therapy.
revaluatie toona seeka soni fa a ko bumbuu soni baka. revaluate.
reveille soni de ta pëë u weki sodati a duumi. reveille.
reven doba di zeiboto koosu be a möön piki fu ventu an disi ën sö taanga. reef a sail.
revenu 1\sn 1 di mëni möni i ta kisi nöömö fu wan soni. revenues.
reverentie 1) bendi lesipeki fasi. bow; curtsy.
2) lesipeki. respect.
revers baka u koosu soni; di baka u wan soni. lapel, facing.
reviseren toona mbei wan soni baka. revise; overhaul.
revisie soni di i toona mbei fa a ko möön bunu. revision.
revolutie 1) di bia lontu u soni. revolution.
2) te de puu dee tiima a de liba.
3) te de tja wan hii njunjun libi ko. revolution.
revolutionair sëmbë di na lo' di fa de ta tja di köndë, a kë buta oto tiima; sëmbë kë tja wan hii njunjun libi ko. revolutionary.
revolver pisitola. revolver.
revue 1) wan pampia i ta kisi a juu. review.
2) te di hedima u sodati ta buta dee sodati nëën fesi fu de waka lei ën e de dë sodati fasi. review.
3) peipei pëë de ta du baka na baka a wan ndeti. revue.
rhapsodie luku 'rapsodie'. rhapsody.
rheumatiek hwënömanu. rheumatism.
riant a dë gaan waiti soni. splendid.
rib bandja papai bonu; buka u soni. rib; edge.
ribbelig a dë gömbögömbö sö kuma bandja papai bonu. ribbed, ridgy.
ribfluweel wan sootu pei degi koosu, a abi ngötöngötö sö. corduroy.
richel bandja buka u soni. ledge, ridge.
richten 1) buta tololoo. direct; aim, level at.
2) manda. send.
richtig a bunu. right, correct.
richting di së ka i nango. direction.
richtkijker ka i ta luku a di haiko. telescopic sight.
richtsnoer di fa fii du; di fa fii libi. line of action; rule of conduct.
ricksha wan piki wagi ta tja sëmbë ma sëmbë ta hai ën. rickshaw.
ricocheteren djombo toona ko a i baka. ricochet.
ridder wan fesiten sëmbë bi ta waka a hasi ta feti. knight.
ridderlijk a ta pena ku sëmbë ku manini fasi. chivalrous.
ridicuul mbei fa. ridicule.
riek gaan tjökö. fork.
rieken sumëë; tingi. smell.
riem 1) banti; lelibuba. strap; belt.
2) pada. oar.
3) 500 pisi pampia. ream (of paper).
riet 1) tjeni; baluma; uwii de ta tai wosu.
2) wan soni ta djei baluma pisi de ta buta ka joo böö wan pei fölöiti. cane; thatch; reed.
rieten a tai ku uwii. thatched.
rietje 1) tjeni; baluma. cane.
2) di piki pëipi de ta da i fii hai söfu bebe. straw.
rietsuiker suki de mbei ku tjeni. cane sugar.
rietzanger wan piki fou di ta kanda. sedge-warbler.
rif wan langalanga kamian a ze di na fundu; sitonu kamian a wata mindi. reef.
rij lëi; n'alö; soni dë makandi oto a oto baka. row; line; series.
rijbaan kamian ka de ta lëi. ridingtrack; lane.
rijbewijs pampia de da i fii tja oto. driving license.
rijden 1) ta lëi soni. drive.
2) ta sindo a soni ta waka. ride.
rijdier dee mbeti de ta tja sëmbë ta waka. riding animal.
rijexamen te de o buta i fii lëi wagi be de si ee i sabi tjika. driving test.
rijgen 1) sömu koosu saasaa sö hoi. baste.
2) tuusi tatai a dee baaku. lace.
3) nai a tatai; tuusi a soni; finga a papai. string.
rijk 1) a gudu; a abi di soni dë hia. rich.
2) dee kamiankamian u gudu sëmbë ku hii dee gudu fëën; dee köndë dee wan könu ta tii. empire.
rijkaard gaan guduma. rich man.
rijkdom gudu. riches.
rijkelijk a abi wan soni hia. rich, ample.
rijknecht 1) wookoma di ta luku hasi fii da i. groom.
1) sëmbë di ta lëi di hasi fa a wini möni. jockey.
rijks a dë u lanti. government.
rijksambtenaar sëmbë di ta wooko da lanti. civil servant.
rijksbestuur di tii u di köndë. national government.
rijksdaalder dala. sf 2,50.
rijkunst di fa wan sëmbë sabi u lëi hasi. horsemanship.
rijm te dee lasiti pisi u tu soni ta djei a di fa i ta taki de, kuma `kanda' ku `manda'. rhyme.
rijmelaar wan sëmbë ta mindi dee soni u taki kuma kanda, ma de an dë gaan bumbuu soni. rhymer.
rijmen 1) i ta mindi soni kuma kanda, ma na kanda. rhyme.
2) kai makandi. fall in line.
Rijn në u wan gaan lio a Europa. Rhine.
rijp 1) di ëisi ta ko a dee pau a kötökötö kamian. hoarfrost.
2) lepi; manduu. ripe; mature.
rijpen ta lepi; ta göö ta bigi ta ko. ripen, mature.
rijproef te de buta i fii lëi be de si ee i sabi tjika. driving test.
rijs piki pau maun. twig, sprig.
rijsnelheid di fa de ta lëi taanga. driving speed.
rijst alisi. rice.
rijstbouw di paandi u alisi. cultivation of rice.
rijstijl di fa a ta lëi di wagi. driving style.
rijstrook wan pisi u di pasi langalanga ka dee wagi ta lëi oto a oto baka. traffic lane.
rijsttafel njanjan; alisi boiboi ku sömëni peipei soni u njan ku ën. rice dish.
rijten hai tënë. rip, tear.
rijtuig dee soni ku wagifutu de ta lëi ku hasi. carriage; cab.
rijweg otopasi. roadway.
rijwiel baisigi. bycicle.
rijzen hopo; subi go a liba. rise; arise.
rijzig a hei go a liba. tall.
riksja wan soni ku tu wagifutu ta tja sëmbë ma sëmbë ta hai ën. rickshaw.
rillen tëëmë; sinkii fii ta göö maka fu di soni di i jei. shiver; shudder.
rillerig tëëmëtëëmë. shivery.
rimboe matubasu. jungle.
rimpel ka wan soni zin; piki ngötö; futjifutji kamian a soni. wrinkle; furrow.
rimpelen ta futjufutji. wrinkle; ruffle.
ring linga; andelu; lontulontu felu ku baaku. ring.
ringeloren ta masa sëmbë. bully.
ringweg wan pasi de mbei lontu di foto fu wagi an hia a di foto ganda poi. beltway.
ringworm sakaamë. ringworm.
rinkelen bai tjëlëlëtjëlëlë; piki tjëlëlëtjëlëlë. jingle; tinkle.
rinkinken ta piki tjëngëlëtjëngëlë. tinkle, clank.
rinoceros wan gaan mbeti fu Afiikan sabana a hogi möön hii soni, de ta kai ën 'neushoorn' tu. rhinoceros.
rins a ta sowa. sourish.
riool wan pëipi de mbei a goonbasu ka di nasi wata nango. sewer, drain.
R.I.P. go ku kötöhati. R.I.P. Var.: Requiescat in pace.
risee mbeifama. laughing stock.
risico wan soni a kandë a o miti i ee i du sö wan soni. risk.
riskeren soni sa miti i nëën. risk.
rist bondji. bunch; string.
rit te i ta lëi lontu ku wagi. ride; drive.
ritme di fa wan soni ta piki a di wan futu nango kodo. rhythm.
ritmeester hedima u dee sodati ta waka ku hasi. cavalry captain.
ritmiek a ta piki a di wan futu nango. rhythmic.
ritselen 1) ta mbei kösökösökösö; fa dee uwii ta mbei te di ventu böö de. rustle.
2) du a wan politiki fasi. wrangle.
ritsen 1) diki piki baaku; dikö puu. groove; gouge.
2) lö kumutu. slither.
ritssluiting kalala; di soni de ta hai zalalaa a di japo nasö di buuku fii. zipper.
ritueel dee wëti de buta ko kuma guwenti u di fa wan soni musu du. ritual.
ritus wan soni de ta du nëën wëti. rite.
rivaal wan sëmbë i ta fia ku ën fa an wini i a soni. rival.
rivaliteit de ta fia ku deseei ta biinga fu di otowan an wini ën a soni. rivalry.
rivier lio. river.
rivierbed di gaan ngötö ka lio ta kule. riverbed.
rivierbodem di goon u di lio. river bottom.
riviergezicht di fa i ta si di lio a di kamian dë. river-vieuw.
rivierkant bandja lio. riverside.
R.K./r.k. Lomusu keiki. Roman Catholic. Var.: Rooms-Katholiek.
röntgen sinkii dendu footo. röntgen, X-ray.
rob 1) dee lö mbeti u wata kuma awaapuja ta waka ku jakajaka kuma fisi, ma a nango a tela tu. seal.
2) boiboi fuuta leletileleti. (apple) sauce.
robbedoes wan mii di lo u tjakatjaka. tomboy.
robbevel kakisa u dee mbeti kuma awaapuja sö. sealskin.
robijn di bë djamati sitonu. ruby.
robot pobiki ku masini a dendu ta du soni kuma sëmbë. robot.
robuust a dë seei taangataanga. robust.
rochel katao. phlegm.
rochelen kaabu tutu puu katao. expectorate; rattle.
rock wanlö pei poku de ta pëë ta kanda, a ta piki taanga. rock.
roddelen njan sëmbë a baka. backbite.
rode hond wan pei siki kuma masi. german measles.
rodelbaan kuun pasi de ta lëi wioon a ëisi liba ta bazia. tobogganslide.
rododendron wan pei uwii ku gaan folo. rhododendron.
roebel möni u Rusland. rouble.
roede pau. rod.
roef wan piki wosu sö de mbei a di boto dendu; wosuliba de mbei ku paanga. deckhouse.
roeien puu ku pada. row.
roek wan pei baaka fou. rook.
roekeloos a ta du soni hesihesi tumisi sondö pakisei. reckless, rash.
roem nëbai. glory, fame.
roemen hopo në u sëmbë nasö soni; gafa. praise, speak highly of.
Roemeni‰ wan köndë u Europa. Rumania.
roemer gaan gaasi u bebe diingi. rum glass.
roemloos söndö nëbai. not famous.
roemrijk nëbai soni. glorious; famous.
roep 1) bai. call, cry.
2) nëbai di i abi. fame.
roepen 1) bai kai. call; cry; call for.
2) manda kai. send for.
roeping 1) te de kai i fii du soni. calling.
2) di wooko di i ta du. vocation.
roer di pisi u wan sipi di ta tii ën. rudder.
roerdomp wan pei fou ta dë a bandja wata, kuma dee andole sö. bittern.
roereieren obo de booko leleti jasa ku soni. scrambled eggs.
roeren 1) leleti; bia soni. stir.
2) buli. stir up.
3) ta mbei i fii tjali. touch.
roerganger sëmbë di ta tii wan boto, mötë, sipi. helmsman.
roerig an ta dë pii möönsö; a dë wajawaja. restless; turbulent.
roerloos 1) a dë pii; an ta buli. motionless.
2) söndö tii. rudderless.
roerpen pau i ta panjan u tii soni; mötë maun i ta panjan u biëën. helm.
roersel di soni dë a i hati mbei i du sö wan soni. motive.
roerspaan pau de mbei kuma gaan kujëë; hangu pau. stirring spoon.
roes te i bebe soni dööngö. intoxication.
roest 1) sukufu. rust.
2) di pau ka ganian ta subi go a liba go duumi. roost.
roesten 1) soni fii ta bë; sukufu kisi ën. rust.
2) te ganian subi go a liba go duumi. roost.
roestvrij sukufu an sa kisi ën. rustproof; stainless.
roet azömtö; di baakabaaka u sumuku faja ta fika a wosu. soot.
roetachtig a dë kuma di baaka u sumuku faja; a dë ku azöbitötö. sooty.
roetzwart baaka piöö kuma zonka. black as soot.
roezemoezen di bai u pepeka, höni, zege. buzz.
roffel di fa doon ta piki te de naki ën hesihesi. roll.
roffelen naki doon hesihesi. roll the drum.
roffelig de wooko ën fanjanfanjan saasaa puu. shoddy.
rog sipai. stingray.
rogge wan soni u njan de ta paandi kuma alisi sö. rye.
rok 1) koto. skirt.
2) wan pei jasi. dress coat.
roken sumuku. smoke.
roker sëmbë di ta sumuku. smoker.
rokerig a dë ku sumuku. smoky.
rokken këkë. distaff.
rol 1) soni de mbei lontulontu langalanga. roll.
2) di fii pisi a di pëë dendu. role, part.
rolbaan kamian nasö pasi ka soni ta lolu nango ta ko. roller skating rike; conveyor.
rollade lalalala mbeti de lolu a soni dendu jasa. meatroll.
rollen lolu; logoda. roll; tumble.
rolletje di piki soni de ta buta a bedifutu u logoda di bedi. caster.
rolschaats wan susu de mbei ku piki wagifutu. rollerskate.
roman wan pei langa oto de mindi sikifi buta a buku. novel.
romance 1) suti woto de mindi buta a pampia.
2) te tu womi ku mujëë lobi de seei. romance.
romancier sëmbë di ta mindi suti oto sikifi buta a buku. novelist.
romanesk a suti kuma oto de mindi sikifi a buku. romantic.
romanticus wan sëmbë di ta mëni hii soni sa ko bunu kuma soni de ta mindi buta a buku. romanticist.
romantiek 1) a suti kuma oto de mindi buta a buku.
2) wan fasi de bi ta sikifi soni, an nama a di tuu, ma a nama a fii. romantic.
Rome gaan foto u Italië, loomë. Rome.
Romein sëmbë nasö soni u Rome. Roman.
rommel wanlö hia fanjanfanjan soni; tjifökö. junk, rubbish.
rommelen 1) ta puu soni gudjuu ta suku bunuwan a dendu. rummage.
2) ta giinta. rumble.
rommelig fanjanfanjan. untidy.
romp di mindi u sëmbë sinkii; di mindi u opolani söndö hanza. trunk; fuselage.
rompslomp te de ta du soni gaanfa poi ta wei sinkii u sösö. fuss and bother.
rond 1) logoo. round.
2) lontu kai. circular; around.
rondborstig an ta tjubi taki, a ta taki ën leti kumafa a dë. frank, candid.
ronddelen paati lontu. hand out.
ronde 1) wan pisi u wan pëë.
2) te wan soni ta waka ta lontu. round, tour, lap.
rondeel 1) wan pei soni de ta mindi kuma kanda. rondel.
2) lontulontu tölu ka sëmbë u di köndë ta tapa deseei ta tjubi. round bastion.
rondom a hii së; lontu kai. all around; round about.
rondreis te i waka lontu go a kamiankamian. round trip.
rondrit lëi lontu luku kamian; lontu wan köndë ta du soni. tour.
rondte wan lontulontu soni. circle.
ronduit gbelen tjuwaa. straightforward; frankly.
ronken lonka; giinta. snore; throb; roar.
ronselaar wan sëmbë ta dë a otowan baka kodo fa a du kumafa a kë. crimp.
ronselen ta dë a di otowan baka kodo tee fa a du kumafa i kë. to force into service.
rood bë. red.
roodachtig a dë bëbë sö. reddish, ruddy.
roodborstje wan pei fou a pëndë bë a hati mindi. robin redbreast.
roodgloeiend sëndë hëëëëi. red hot.
roodhuid Ingi. redskin.
roodvonk wan pei siki. scarlet fever.
roof 1) te kaasikaasi fii dëë. scab.
2) fufuu. robbery.
roofbouw paandi soni a wan kamian baka na baka söndö buta mësi. overcropping.
roofdier mbeti di ta njan oto mbeti. beast of prey.
roofoverval bë wojo da sëmbë fa a fëëë i nöö a da i di soni. hold-up.
roofvogel dee fou ta njan mbeti; gbian. bird of prey.
roofzucht langawojo, langahati, langabëë. rapacity.
roofzuchtig a a' langawojo, langahati, langabëë. rapacious.
rooien 1) hon soni puu a goon; hai puu. dig up; lift.
2) du soni fa a kai. attain.
rooilijn di maaka ka i sa mbei di wosu dou. alignment, buildingline.
rook sumuku. smoke.
rookkamer kamba ka i sa sumuku. smokingroom.
rookvlees gbamba i dëë a faja liba. smoked meat.
room degi pisi u mëiki ku ën de ta mbei botofatu. cream.
roomachtig a dë kuma di degi pisi u mëiki. creamy.
roomboter botofatu de mbei ku kau mëiki. butter.
rooms katholiek Lomusu. Roman Catholic.
roomsoes wan kuku lailai ku di degi pisi u mëiki. creampuff.
roos 1) wan pei sumëë suti folo. rose.
2) wetiweti soni ta dë a sëmbë hedi. dandruff.
3) leti mindi u wan soni di i ta maaka fii suti ku goni nasö ku piiwa. bull's eye.
rooskleurig i si kuma a o pasa bunu. rosy.
roosten jasa. roast.
rooster 1) felu maani de ta buta a faja liba. grate.
2) wan pampia ta lei i un juu i musu ta du soni. timetable.
roosteren jasa. roast; grill; toast.
ros 1) hasi. steed.
2) a dë kuma köpö sö. copper.
rosarium konda u lomusu keiki sëmbë ku ën de ta begi. rosary.
rosbief jasajasa kau mbeti. roastbeef.
rose luku 'roze'.
roskam wan pei penti u kan hasi puuma. curry comb.
rossen 1) lei wan masini taanga poi. ride recklessly, career.
2) fon. beat.
rossig a dë bëbë sö. reddish.
rot 1) wan sëmbë di dë basi a soni te ja sa wini ën. codger.
2) wanlö sëmbë ku göni. squad.
3) pondipondi. rotten.
4) te ja ta fii i seei bunu. rotten.
rotatie 1) di bia lontu u soni. rotation.
2) ta kenki ta du soni oto a oto baka lontu ko kai. rotation.
roteren bia lontu. rotate.
rotisserie kukutjapu ka i sa njan gbamba jasajasa. rotisserie.
rotonde 1) lontulontu wosu. rotunda.
2) wan lontulontu kamian a di köndë ganda mindi ka dee peipei wagi pasi ko kai. rotary instersection.
rots gaan sitonu. rock, crag, cliff.
rotsachtig a dë ku sitonu. rocky.
rotsblok gaan sitonu. boulder.
rotspartij wan hipi sitonu. mass of rocks, rockery.
rotsspleet latja u sitonu. chasm.
rotsvast a dë gingi, an sa buli. firm as a rock.
rotten poi; pondi. rot, decay.
rottig poipoi. rotten.
rotzooi fanjanfanjan soni. mess.
rouge soni u lobi a bandja jesi faa bë. rouge.
rouleren ta tooka ta wooko oto a oto baka. circulate; take turns; work in shifts.
roulette wan pei pëë de ta pëë ta lola wan piki bali a wan soni dendu luku ka a o kai. roulette.
route di pasi. route, way.
routine te i dë ta du soni a di wan fa nöömö; di fa de ta du soni. routine.
rouw te de tja baaka ta kusumi ta tjali da di sëmbë di dëdë. mourning.
rouwbeklag te i ta saa da wan sëmbë; te i ta këë pena ku wan sëmbë. condolence.
rouwdienst te de hai ko makandi këë pena konda soni fu wan sëmbë di dëdë. memorial service.
rouwen tja baaka; ta kusumi da wan sëmbë di dëdë. mourn.
rouwkamer kamba ka de ta buta dëdë. funeral chamber.
rouwklagen këë pena da wan dëdë. lament.
rouwklager sëmbë di ta këë pena da wan dëdë. mourner.
roven fufuu. rob; kidnap.
rover fufuuma. robber.
roversbende wan kulupu fufuuma. gang of robbers.
royaal 1) an giii. liberal.
2) na piki. generous.
3) an dë taitai a soni. broadminded.
royaliteit bunu fasi; an giii. liberality; generosity.
royement 1) tapa wan soni de bi o du. cancellation; expulsion.
2) de kaabu wan soni puu. cancellation; expulsion.
3) puu a kamian. cancellation; expulsion.
royeren 1) tapa wan soni de bi o du. cancel; expel.
2) puu sëmbë a kamian. cancel; expel.
roze na tumisi sëndë bë; pangapanga folo. pink.
rozebottel wan pisi u di folo de kai öroosö ka a nama a di pau, de ta njan mën so juu. rosehip.
rozelaar pau u di folo de kai öroosö. rosebush.
rozemarijn wan pei uwii ku folo, so juu de ta boi soni ku ën. rosemary.
rozestruik pau u di folo de kai öroosö. rosebush.
rozet soni mbeimbei kuma di folo de kai öroosö. rosette.
rozig a dë bëbë sö. rosy.
rozijn wan pau njanjan de bi pii dëë u de mbei bolu ku kuku ku ën. raisin.
rubber balata. rubber.
rubriceren paati soni a lö. classify, class.
rubriek 1) dee lö soni de dë paatipaati. category; column.
2) wan pisi u kolanti. category; column.
ruchtbaar hii sëmbë sabi di soni. public.
rudimentair 1) dee fosu soni dee i musu sabi.
2) an ta göö ko soni möönsö. rudimentary.
rug 1) baka mindi fii; baka mindi u soni. back.
2) talalaa nusu pau fii. bridge of nose.
ruggegraat baka mindi bonu. backbone, spine.
ruggelings waka ku baka. backward.
rugwaarts baka ku baka; ku baka. backward.
rugzak saku i ta tja a baka; mutete. rucksack.
rui tooka puuma u fou nasö mbeti. moulting.
ruien mbeti nasö fou ta tooka puuma. moult.
ruif pau de ndjaka u hoi soni. rack.
ruig 1) a dë tjakatjaka. rough.
2) an a' manini. rough.
3) gudjugudju. shaggy.
ruigharig a dë ku uwii fanjanfanjan; a a' hia puuma. hairy.
ruiken sumëë. smell; scent.
ruiker folo taitai a bondji. nosegay, bouquet.
ruil tooka. exchange.
ruilbaar a sa tooka. exchangeable.
ruilen tooka. exchange.
ruilhandel tooka; te de ta tooka soni ka u de paka. barter.
ruim 1) kamian ka de ta lai soni a sipi. hold of ship.
2) a dë hooo te go piii. spacious.
3) an dë fitjafitja; an dë taitai. generous.
ruimen mbei kamian da soni; puu soni a wan soni dendu. empty, clear.
ruimschoots a hia te pasa. amply, abundantly.
ruimte 1) kamian fii buta soni; hoo kamian. space; clearance.
2) di mundu. outer space.
ruimteraket lakëti de ta suti go a liba. space rocket.
ruimtevaarder sëmbë di ta waka ku lakëti nango a liba. space traveller, astronaut.
ruimtevaartuig di soni de ta suti ku lakëti nango a liba. space craft.
ruimtevrees di fëëë u dë a hooo kamian. fear of open spaces.
ruin womi hasi de bi opalasi fa an pai ku mujëë wan. gelding.
ruis saapi bai. rustle.
ruisen te soni ta bai saapi; di fa dee uwii ta bai te ventu ta seki de. rustle; murmur.
ruit 1) gaasi de ta mbei fënsë. pane.
2) wan fö kanti soni. square.
ruiten 1) wan soni a' fö kanti tjönitjöni. diamond shaped.
2) a pëndë kuma damböutu. checkered.
ruitenwisser soni di dë a wagi fënsë ta feki tjuba wata ta puu. windscreen wiper.
ruiter sëmbë di ta dë a hasi liba ta waka. horseman.
ruiterij wanlö sodati ta waka ku hasi. cavalry.
ruiterlijk an ta tjubi taki, a ta taki ën leti fa a dë. frank.
ruitijd di ten di dee fou nasö dee mbeti ta tooka puuma. moulting time.
ruitje 1) gaasi de ta mbei fënsë. pane.
2) a pëndë kuma damböutu. check.
ruitjesgoed japo koosu pëndëpëndë kuma dam. check, check material.
ruitvormig a dë fökanti tjönitjöni. diamond-shaped.
ruk/rukken hai; panjan hai djaudjau. pull, tug, jerk.
rum daan. rum.
rumba wan pei baja. rumba.
rumboon wan pei sutisii ku daan a dendu. rum candy.
rumoer te de ta bai ta du soni; te soni ta bai taanga; te soni ta piki taanga ma an suti. noise.
rumoeren ta bai taanga ta du soni. make noise.
rumoermaker fanhiama; wan soni ta bai taanga. noisemaker.
run 1) kule. run.
1) te sëmbë ko gidjii a wan kamian. crowd.
3) pau kakisa lalalala, de ta bë soni ku ën. tanning bark.
rund 1) kau. cow.
2) wan sëmbë an sa' u du soni. unhandy person.
runderhorzel bofo hönjönhönjön. gadfly.
rundleer kau kakisa. cowhide.
rundvlees kau mbeti. beef.
rune 1) wan fasi de bi ta sikifi soni a fesiten.
2) fesiten soni de bi ta mindi ta djei kanda ma de ta taki ën. rune.
ru‹ne bookobooko kamian. ruins.
ru‹neren poi kaba a sösö. ruin.
rups adömitö mii; bitju. caterpillar.
Rus sëmbë u Rusland. Russian.
Rusland wan gaan köndë a di së u Duitsland. Russia.
Russisch a dë u Rusland. Russian.
rust böö; böö i ta sindo ta tei; dë pii. rest, repose, quiet.
rusteloos an ta böö möönsö. restless.
rusten böö. rest; repose.
rustend an ta wooko möön, a kisi penzu. retired.
rusthuis wosu ka de ta hoi sëmbë de an sa sölugu deseei möön. resthome.
rustiek 1) de disëën kumafa Gadu mbei ën.
2) an seeka fini. rustic.
rustig a dë pii bööböö. calm, quiet.
rustkuur te i musu böö bifö i sa bëtë. rest cure.
ruw 1) a ta du soni taangataanga gbagbala gbagbala. rough; course.
2) an a' manini. rough.
3) an seeka fini. course.
ruzie buja; toobi. quarrel.
ruzieachtig a lo' buja. quarrelsome.
ruziemaker, ruziezoeker sëmbë di ta mbei toobi. troublemaker.
Copyright © 2002