S - s
saai
1)
fuufei soni.
dull.
2)
wan pei koosu de ta mbei ku degi maaun.
serge.
sabbat
1)
saba daka u dee Isaëli sëmbë.
2)
böö daka; saba.
sabbath.
2)
wan pei mbeti de ta mbei soni ku ën kakisa fu di a dë hanse.
sable.
sabotage
poi soni ku i seei kë.
sabotage; wrecking.
saboteren
te de ta poi soni kaba a sösö ma de aan toobi.
sabotage.
saboteur
wan sëmbë di poi soni kaba a sösö ma aan toobi.
saboteur.
sacharine
wan soni de ta tuwë a suki kamian.
saccharine.
2)
te i du wan soni hën a ko hati i.
chagrin.
sacrament
dee apaiti soni de ta du a keiki: dopu, toou.
sacrament.
sacristie
kamba a Lomusu keiki wosu ka de nango bisi.
vestry.
sadisme
di hati so sëmbë abi u ta du wogiwogi ku libilibi soni.
sadism.
sadist
wan sëmbë lo' u sitaafu libilibi soni.
sadist.
safari
te de nango a wan apaiti lëisi u go höndi a sabana kamian.
safari.
safe
felu kasi u tjubi möni nasö oto gaan dii soni.
safe.
saffiaan
kaabita kakisa de seeka ta mbei soni.
morocco leather.
saffier
djamanti sitonu, a dë gaangadu guun.
sapphire.
saffraan
1)
wan pei uwii ku wan lontulontu lutu sö kuma ajon de ta boi soni ku ën, nöö a ta kooko di soni.
2)
wan pei foofatu sö.
saffron.
sage
soni di bi pasa a fesi de ta kondëën nöömö.
saga.
sago
pina hati de ta koti ta tei u de njan.
sago.
Sahara
di gaan sandu kamian u Afiika köndë.
the Sahara.
sajet
wan pei aniitiputu.
wool.
Saks
wanlö pei sëmbë dee ko ta libi a Europa.
Saxon.
salade
peipei guluntu ee nasö fuuta de koti pisipisi ta njan kuakua.
salad.
salami
lalalala mbeti de mökisi ku soni tuusi a soni kuma mbeti tiipa dendu nöö de ta njan mën ku bëë.
salami.
salariren
paka möni u wan wooko di de ta du hiniwanten.
pay.
salaris
di möni i ta kisi u di wooko i ta du.
salary; pay.
saldo
di möni di fika.
balance.
salet
di kamba ka i ku sëmbë ta sindo ta da oto.
parlor.
salie
wan pei uwii de ta boi soni ku ën fa a möön suti u njan.
sage.
salmiak
wan pei satu.
sal ammoniac.
salon
gaan waiti sakasa u wosu.
drawing room.
salpeter
soni de ta diki a goonbasu, de ta mbei 'mest' ku ën u fatu goon.
nitrite.
salueren
te dee sodati ta da odi ku maun.
salute.
saluut
1)
te kanu nasö goni ta piki ma na soni de ta suti kii.
salute.
2)
odi de ta da.
greeting.
salvo
lalu goni.
round of gunfire.
Samaritaan
wan sëmbë u di fesiten köndë de kai Samalia.
Samaritan.
samba
wan pei baja fu Potige Köndë.
samba.
sambal
soni dee Jampenesi ta tuwë a di njanjan, a dë ku pëpë mökisi.
Javanese spice.
samenflansen
de mbei ën ku biinga, de an mbei ën bunu.
knock together.
samengesteld
an dë wan kodo, a dë sömëni mökisimökisi.
compound, complex.
samenhang
di fa di fan nango u sëmbë sa fusutan.
coherence, connection.
samenloop
te tu soni kai makandi.
coincidence; conjunction.
2)
te sömëni sëmbë ko makandi u du hogi.
assembly; mob gathering.
samenspannen
te de ko makandi ta boi köni u de du wogi.
plot, conspire.
2)
ta mindi soni ta sikifi.
compose.
3)
sikifi soni oto a oto baka.
compile.
sanatorium
apaiti hatiwosu u dee sëmbë de abi dee lö siki te de an sa libi a sëmbë dendu.
sanatorium.
sanctie
1)
di pasi di di sëmbë dë a i liba da i fii du wan soni.
2)
soni i du u duwengi sëmbë a soni.
sanction.
2)
te de du soni u duwengi sëmbë a soni.
sanction, authorize.
sandaal
wan susu ma an ta tapa hii i futu; sandaleti.
sandal.
saneren
seeka fu an da siki.
sanitize.
sanitair
1)
de seekëën te an sa tja siki ko.
sanitary.
2)
weesei kamian.
w.c.
Sanskriet
fesiten töngö u Akuli köndë.
Sanskrit.
sant
a dë apaiti soni.
saint.
sant
soni de o taki te de miti gaasi.
your health!
sap
1)
wata di ta dë a fuuta dendu.
2)
di wata u wan pau te i koti ën.
3)
wata di ta dë a mbeti ku libisëmbë sinkii.
sap.
sappelen
wooko taanga; ta wooko söndö böö.
toil; drudge.
sappig
a abi wata hia.
sappy, juicy.
sardine
saadini, di beenki fisi.
sardine.
sarong
dee langa koosu u dee Jampanësi.
sarong.
sarren
ta sitaafu ku buka; ta kaakei; ta toobi.
nag; tease.
sas
1)
wan pei söötö.
lift lock.
2)
a dë waiwai seei a di mindi.
high spirits.
Satan
di didibi; di basi u hii wogi.
satan.
satelliet
1)
wan soni dë a liba ala ta lontu oto soni nöömö.
satellite.
2)
soni de suti ku laketi go a liba ta lontu soni a mundu.
satellite.
sater
1)
wan koontu köndë soni, a dë mbeti ku sëmbë mökisimökisi.
2)
wan womi di an ta si mujëë a wojo.
satyr.
satijn
wan pei koosu dë linzolinzo ta koti faja.
satin.
satire
woto de sikifi u kosi sëmbë nasö soni a tjubi fasi.
satire.
satiricus
sëmbë ta sikifi soni u kosi sëmbë nasö soni a tjubi fasi.
satirist.
satraap
fesiten takima u Persia.
satrap.
Saturnus
wan u dee 'planeet' u mundu.
Saturn.
saucijs
wan langalanga soni de ta bai ku gbamba a dendu.
sausage.
saus
1)
wan degidegi wata de ta tuwë a soni u njan.
sauce.
2)
baafu.
gravy.
sausen
tuwë degi baafu a soni liba.
pour sauce on something.
sauveren
tjubi fu wogi an sa dou nëën.
save, shield.
sawa
alisi goon ma a dë a wata dendu.
paddyfield.
saxofoon
wan pei tutu de ta böö ta pëë.
saxophone.
scabies
wan siki ta mbei i ta kaasi sinkii.
scabies.
scala
1)
te di töngö ta piki go a liba toona saka.
2)
soni ta waka oto a oto baka nango liba.
scale.
scandaleus
wan kuakua woto de ta taki u di fa wan sëmbë du wan wogi.
scandal.
scanderen
taki ën faa piki a di wan seei futu nango.
chant.
scenario
wan u dee peipei soni de buta u de du oto a oto baka a wan pëë.
scenario.
scene
1)
di soni i wojo mii si dë.
2)
wan pisi u wan pëë di de ta luku.
3)
te de ta du soni gaanfa poi.
scene.
scepticisme
te ja ta tei sëmbë buka a soni taa tuu.
scepticism.
scepticus
wan sëmbë an kë piki soni taa tuu.
sceptic.
schaafsel
sipandji; pisipisi u soni.
shavings.
schaafwond
te soni kaabu i a sinkii puu finu kakisa.
scrape.
schaak
wan soni u pëë kuma domdo sö ma dee sikëifi mbei oto fasi.
chess.
schaakmat
te de dou a wan kamian te de an sa pëë möön, na wan u de wini, na wan u de lasi.
deadlock; stalemate.
schaakspel
wan pei pëë kuma dam sö, a ta pëë ku soni kuma hasi, könuwosu sö.
chess.
schaal
1)
paabi; godo dendu paabi.
dish; bowl.
2)
wegi.
scale.
3)
obo kakisa.
shell.
schaaldier
dee soni u wata de ta njan, de dë ku kokoo; dee kaabu, adingo sö.
crustacean.
2)
a nama ku sen kamian fii.
genital.
2)
wan sëmbë aan heepi fëën seei.
sheep.
2)
kaabu finga; adingö finga.
claw; pincer.
2)
doti paabi pisi.
potsherd.
schaar, schare
te sëmbë ko seei gidjii a wan kamian makandi.
multitude, crowd.
schaarhout
matubasu; dee piki pau ku uwii de ta nasi a sabana.
scrub bush.
schaars
1)
de an ta si ën hesihesi; de an ta du ën hesihesi.
seldom.
2)
an hia.
rare.
schaats
1)
susu ku wagifutu nëën basu.
2)
wan pei susu de ta bisi fu de waka a ëisi liba.
skate.
schaatsen
te de ta waka a ëisi liba ku wan pei susu; te de ta waka ku wan pei susu ta a' wagifutu nëën basu.
skate.
schaatsenrijden
te de ta waka ku dee ëisi susu nasö dee wagi susu de kai 'schaatsen'.
skate.
schaatsenrijder
di sëmbë di ta waka a ëisi liba ku dee susu de kai 'schaatsen'.
skater.
schablone
1)
pampia nasö oto soni de mbei baaku nëën fii maaka soni.
2)
wan pei pampia i ta naki baaku nëën ku sikifi masini fii mbei sömëni u di wan pampia.
stencil.
2)
di baaku ka wan soni ta waka nango liba ku basu.
shaft.
schade
makei; fa soni poi tjika.
damage; harm; injury.
schadelijk
a o suwaki sëmbë a sinkii; a o poi soni.
harmful.
schadeloos
an sa suwaki sëmbë a sinkii; an sa poi soni.
harmless.
schaden
kisi makëi; ta poi soni.
damage, harm.
schaduw
jeje; pau kötö.
shadow; shade.
schaduwen
fakëën a wan tjubitjubi fasi.
shade.
schaften
disa ufö; tapa wooko fii njan.
take a break.
schakel
wan u dee piki pisi u këti de ta mindi buka ku buka.
link.
schakelaar
di könöpu de ta zin ta jabi ta tapa di masini.
switch.
schaken
1)
wan soni de ta pëë kuma domdo sö, de ta kai ën 'schaak'.
play chess.
2)
fufuu sëmbë tja go.
abduct.
schakering
fa a ta bia ko peipei; fa i ta biëën buta a dee peipei fasi.
varigation; shade.
schaking
1)
te womi ku mujëë fusi go toou.
elopement.
2)
kisi sëmbë tja go.
abduction.
schallen
ta piki; ta piki taanga.
sound, resound.
schalmei
wan pei tutu dee sikafuma ta böö a mbei ku soni kuma pempe.
reed flute.
schamper
a a' gaan fasi ta misaandi i.
scornful.
schandaal
wan kuakua woto de ta taki u di fa wan sëmbë du wan wogi.
scandal.
schanddaad
wan wogi wan sëmbë du te hii mundu hati ko boonu ku ën.
outrage.
2)
gaanfa poi.
extremely.
schandpaal
ka de tja i go tai fu hii sëmbë sa ko mbei i fa u di soni di i du.
pillory.
schandvlek
wan hogi në i abi a lanti.
stain, stigma.
schans
soni de mbei u tjubi i da dee felantima.
entrenchment.
schap
wan dee paanga ta paati di kasi a dendu.
shelf.
schapebout
di mbeti u di liba maun u di sikafu.
leg of mutton.
schapevacht
di kakisa ku di puuma u di mbeti de kai sikapu.
fleece.
schar
wan pikiii paatapaata fisi.
dab.
schare
wanlö hia sëmbë ko makandi.
multitude.
scharen
1)
paati buta a di së ka a musu dë.
line up.
2)
koti ku sesei.
snip.
scharenslijper
wan sëmbë di ta maa faka ku sesei u möni.
scissors-, knifegrinder.
scharrelaar
wan sëmbë ta du soni fanjanfanjan söndö mëni.
botcher.
scharrelei
obo u wan ganian an ta dë a wosu.
egg laid outside the chicken coop.
2)
ta du pikipiki soni.
scratch around.
schat
1)
wan gaan hati soni fii di i lobi.
treasure.
2)
mi lobi.
dear, darling.
schateren
lafu te ja a' bandja.
roar with laughter.
schattebout
sö joo kai wan sëmbë di i lobi; lobima.
dear, darling.
schatten
luku wan soni fa a abi waiti tjika.
value, appraise.
schatting
di fa i lobi ën tjika; di fa i si taa a abi waiti tjika.
estimation.
2)
kwei pasa.
graze.
3)
koti finufinu.
slice.
schavot
pau ka de ta hëngi sëmbë kii.
scaffold.
schede
1)
dosu u së ufangi.
sheath.
2)
ku.
vagina.
scheef
a dë biabia; töötötöötö.
wry; crooked; oblique.
scheel
1)
toosa wojo.
crosseyed.
2)
a dë a wan së.
not even.
scheepvaart
hii soni di nama ku sipi ku di waka u sipi.
navigation; shipping.
scheerlijn
tatai de tai u hoi soni gingi.
support rope.
scheerling
wan pei uwii, ee i njan mën a o kii i.
hemlock.
2)
kaka.
feces.
scheiden
paati; tuwë (manu ku mujëë).
part; separate; divorce.
scheiding
paati; tuwë (manu ku mujëë).
part; separate; divorce.
scheidpaal
posu de buta u paati goon.
boundary post.
scheidsgerecht
dee sëmbë dee ta miti u wegi soni luku.
court of arbitration.
scheidsmuur
di soni ta paati tu soni nasö tu sëmbë.
partition.
2)
di sëmbë ta böö foloiti a bali pëë ta luku.
umpire.
scheikunde
di lei u öndösuku fa soni mbei, de ta tei sonisoni ta mökisi u de mbei oto soni.
chemistry.
2)
a ta booko i jesi nasö wojo.
shrill; glaring.
2)
an kai.
differ.
schelf
wan bondji ahun kotikoti.
stack; bale.
schelheid
di fa wan soni ta piki nasö ta sëndë taanga.
shrillness; glare.
schellen
naki genge; zin könöpu be di genge piki.
ring.
schelling
wan awoo kpëngëlë möni.
monetary coin.
schellinkje
kamian a liba ka de ta sindo luku soni, an dii u paka kuma dee oto kamian.
upper gallery.
schelm
hogilibima.
rascal, knave.
schelp
kola wosu; kokoo.
shell.
schema
wan soni i mbei buta a pampia ma na ku fini.
diagram; outline.
schematisch
soni i sikifi mbei hesihesi fii toona mbei ën möön fini a bakaten.
sketch, outline.
schenden
poi.
violate; desecrate; infringe.
2)
djönku u kau.
shank.
2)
da (sëmbë soni).
give; grant.
schennis
di poi i poi wan wëti.
violation.
schep
1)
soni u ba soni puu; sikopu.
2)
di fa i sa ba hia di wan pasi.
scoop; shovel.
2)
wan wegi u maaka dëëdëë soni, a dë kuma wan gaan manda sö fuufuu.
bushel.
schepeling
sëmbë di ta wooko a wan sipi.
member of the crew.
scheper
sikafuma; sëmbë ta sölugu sikafu.
shepherd.
scheplepel
lalu kujëë; gaan kodo kujëë.
ladle, scoop.
scheppen
1)
koti puu; diki puu.
scoop; shovel.
2)
mbei soni söndö oto soni; mbei njunjun soni de an mbei wan daka.
create.
Schepper
Masa Gaangadu, di mbei hii soni.
the Creator.
2)
soni u kan soni puu; sikopu.
dip, scoop, shovel.
scheprad
wan pada ta bia ta kisi wata.
paddlewheel.
scheren
limba; koti puu a soni.
shave; shear.
scherf
bookobooko pisi u bungu na sö gaasi.
potsherd; splinter (of glass).
schering
dee langalanga maaun u wan koosu pisi.
warp.
scherm
maani; koosu u tapa kamian; gadii u tapa sonu.
screen; curtain; awning.
schermen
wan pëë de ta pëë ku lanza.
fence.
schermer
di sëmbë ta pëë wan pëë ku lanza.
fencer.
2)
a ta hati i; a ta da i sinkii hati.
3)
finifini; gbelingbelin.
sharp, keen.
scherpen
maa; mbei a ko möön gbelin.
sharpen.
scherpslijper
wan sëmbë an ta du soni saapisaapi, a ta du ën gaanfa.
extremist.
scherts
opuulu; sipootu.
joke; fun.
scherzo
a musu pëë hesihesi.
scherzo.
schets
wan soni i sikifi mbei ma an mbei ku fini.
sketch, outline.
schetsen
te i sikifi wan soni hesihesi fii toona mbei ën möön finifini a bakaten.
sketch.
schetteren
njan buka; buja; fan taanga; piki taanga.
blare; bawl; rant; brag.
scheur
latja; tënë.
crack; tear.
scheurbuik
wan siki ta kisi i te dee soni i ta njan an ta a' vitamini tjika.
scurvy.
scheuren
tënë pisipisi; tënë; latja.
tear up; tear.
scheut
1)
ka wan uwii ta booko wojo ko.
shoot.
2)
wan pikiwan sö.
dash.
3)
te kamian ta finga i.
stab of pain.
2)
ka limbo kai a wan kamian.
ray.
3)
koti faja.
flash.
schichtig
a ta dë pantapanta ku sëmbë.
shy; skittish.
schiereiland
pisi u wan köndë ka wan së fëën nöö nama a tela, dee oto së tuu lontu ku wata.
peninsula.
schietbaan
kamian ka de ta lei u suti goni.
rifle-range.
2)
du hesihesi.
3)
mbei footoo.
shoot.
schietgebed
wan sati begi i begi wantewante dë.
short prayer.
schietlood
lötö de buta a tatai u de luku ee a dë tololoo.
plumb.
schietschijf
wan soni di i ta maaka fii lei u suti goni.
target.
schiften
maani soni; puu soni a soni dendu.
sift, sort; separate.
schijf
wan soni de mbei lontulontu paatapaata.
disk.
2)
di fa i si ën.
3)
na sö a dë ma sö a djei.
appearance.
schijnbeeld
wan soni ta djei oto soni; soni i ta si kuma i ta sunjan.
phantom; illusion.
schijnbeweging
a ta mbei taa a dë sö wan soni; i ta si ën kuma sö wan soni ma na tuu seei.
false appearance.
2)
i si kuma.
seem.
schijnsel
di fa a ta sëndë; di fa a ta koti faja.
shine, radiance, glimmer.
schijnwerper
gaan faja ta tuwë limbo a kamian.
searchlight; spotlight.
schik
piizii.
fun; good time.
schikkelijk
a dë kumafa a fiti; a kai.
reasonable; fair.
schikking
fa wan soni seeka buka.
agreement; arrangement; settlement.
schil
kakisa.
rind; peel.
schild
soni ku ën i ta tapa i seei fu ja musu dëdë; soni di sa tjubi i.
shield.
schilder
wan sëmbë ta tëmbë soni ku feifi.
artist; painter.
2)
wan sëmbë di ta feifi soni.
painter.
2)
hoi wakiti.
keep sentry.
schilderij
soni de tëmbë mbei a pampia fii luku.
picture; painting.
schildersezel
di soni di ta hoi di pampia di i ta tëmbë ku feifi.
easel.
schildklier
wan u dee soni ta dë a sëmbë sinkii dendu ta paaja dee soni de kai 'hormonen' a i sinkii fii sa dë bumbuu ta du soni.
thyroid gland.
schildknaap
wan womi mii bi ta heepi wan sodati, a ta tja di 'schild' fëën dëën te i o go a feti.
shieldbearer.
schilfer
finufinu pisi u soni.
flake, scale.
schilferen
ta puuma; ta fen soni ta puu; ta puu pisipisi.
flake, scale.
schim
jeje; wan soni di ja sa si bunu.
shadow; vague figure.
schimmel
1)
wan pei weti hasi.
grey(horse).
2)
bundji.
mould; mildew.
schimpscheut
wan soni de taki ta mbei i fa ta njan i ta kosi.
gibe; taunt.
schip
sipi.
ship, vessel.
schipbreuk
te wan sipi booko kaba a sösö.
shipwreck.
schipper
basi u di sipi.
skipper; boatmaster.
schipperen
un fan ën te un tuu kai a di wan; un tuu saka da unu seei a di soni.
compromise.
schitterend
gaan bumbuu soni; gaan waiti soni.
brilliant; splendid.
schitterlicht
wan faja ta sëndë ta koti faja njënnjëin.
flashing light.
schizofreen
a a' wan siki, hedi fëën an ta wooko bunu hiniwanten.
schizophrenic.
schlager
wan kanda de mindi hii sëmbë lobi ën wantewante.
smash hit.
schlemiel
wan sëmbë di aan heepi fëën seei.
sap; sucker.
schmink
soni de ta lobi a fesi fii hanso, nasö fii djei oto soni.
makeup.
schminken
lobi soni a fesi fii hanso, nasö fii djei oto soni.
makeup.
schoeisel
dee soni de ta bisi a futu.
footwear.
schoen
susu; sapatu.
shoe; boot.
schoener
wan sipi ta waka hesi.
schooner.
schoep
pada; wan pisi u di mötë pada.
paddle; blade.
schoft
1)
wisiwasima.
scoundrel; cad.
2)
awha mindi fu dee gaan mbeti.
withers.
schok
panta.
jolt; impact; shock.
schokbreker
wan soni ta hoi wagi fu an djëkpë poi.
shock absorber.
schol
1)
wan paatapaata fisi.
plaice.
2)
wan hia ëisi a wata liba a dee kötökötö köndë.
floe.
3)
mangu.
thin.
4)
an fundu.
shallow.
scholekster
wan pei fou lo' u dë a wata bandja.
oyster catcher.
scholen
1)
wan hii kulupi u soni makandi.
2)
lei sëmbë a siköö.
school.
scholier
wan sëmbë nango a siköö; wan sëmbë ta lei.
pupil; scholar.
scholing
te de ta lei i soni a siköö.
schooling.
scholver
wan fou ta kisi fisi kuma bukökö.
cormorant.
schommel
wan soni i ta sindo nëën ta doodo nango ta ko.
swing.
2)
tooka nango ta ko.
fluctuate.
schonk
gaan bonu.
bone; shank.
schonkig
bonu fëën bigi; bonu fëën dë u si.
bony.
schoof
alisi maun; wan bondji u soni taitai.
sheaf.
schooier
wan sëmbë ta fika a sitaati ta pidi möni; wan sëmbë kaba a sösö an ta wooko.
beggar, bum, tramp.
2)
hia soni makandi; soni te a hia.
school.
schoolbezoek
di fa i nango a siköö hiniwan daka.
school attendance.
schoolplicht
wan wëti de buta taa i musu nango a siköö hiniwan daka.
compulsory school attendance.
schools
a nama a siköö soni.
scholastic.
schoon
1)
a hanso; a waiti.
beautiful.
2)
a limbo.
clean.
schoonzoon
i pai; di mujëë miii fii manu.
son-in-law.
schoor
posu; soni ta hoi di otowan fa an kai.
support.
schoorsteen
soni de mbei a di wosu sinkii u sumuku ta kumutu ko a döö.
chimney.
2)
di möön fundu kamian.
innermost place.
3)
mama bëë dendu.
womb.
4)
tatai ta hoi di koosu u zeboto.
rigging.
schootsvel
wan koosu i ta buta a fesi fu di koosu fii an sundju; fesi köki.
apron.
schop
1)
sikopu; baai felu.
shovel.
2)
sikopu ku futu.
kick.
2)
baaka siköpu u kaita pëë.
spades.
schor
1)
tela a di ze bandja.
sea bank.
2)
töngö fëën tooka; tutu fëën tapa.
hoarse.
schorem
bookobooko soni; fanjanfanjan soni; poipoi soni.
riffraff, scum.
schoren
ta hoi fa an kai.
prop up, support.
schorpioen
kuukutu labu; adingö u tela; dein.
scorpion.
schors
kakisa u soni.
bark, rind.
schorsen
tapa buta dë ufö; disa ufö.
suspend; adjourn.
schorseneer
wanlö pei uwii, de ta njan di lutu fëën.
salsify.
schorsing
de tapëën ufö; de disëën ufö.
suspension.
schort
wan koosu i ta buta a di japo fii fesi.
spron; pinafore.
schot
1)
wan sëmbë fu di köndë de kai Schotland.
Scotsman.
2)
te di goni piki.
shot.
3)
soni de tei paati soni kambakamba.
partition.
Schotland
wan köndë a di së u Ingisi köndë.
Scotland.
schots
1)
wan hia ëisi a wata liba a dee kötö köndë.
floe; icefloe.
2)
a dë u Schotland.
Scottish.
schotschrift
soni de sikifi u kosi wan sëmbë.
libel; lampoon.
schout
wan pei siköutu.
sheriff.
schouw
1)
kamian u buta faja a wosu dendu.
fireplace.
2)
pondo.
scow.
3)
wegi wan soni luku.
survey.
schouwburg
kamian ka de nango ta luku kinö ku pëë.
theatre.
schouwen
wegi wan soni luku fa a dë.
inspect; survey.
schouwspel
di soni i wojo mii si dë.
spectacle, scene.
schoven
ta hai ta mösö ko kuma alisi maun tai.
sheave.
schraag
wan u dee soni de mbei ku paanga ta hoi oto paanga a liba kuma tafa.
trestle.
schraal
1)
sinkii fëën finu.
lean, slender.
2)
aan wan bëtë heepi.
meager.
3)
te di wei dë dëëdëë ma a kötö.
bitter.
schrabben
kaabu soni; hunjan soni.
scratch, scrape.
schrabber
wan felu u feki susu basu ufö joo ko a wosu.
footscraper.
schragen
hoi otowan; tja.
shore up; support, sustain.
schram
hunjan maaka; ka de hunjan ën.
scratch.
schransen
ta njan nango; ta manda go dë.
gormandize; stuff; gorge.
schrap
1)
kaabu; hunjan.
scratch.
2)
a dë gingi; an o kai.
fast; firm.
2)
pii soni hai tja ko tjubi ku gii fasi.
pinch and scrape.
3)
maa tutu.
clear throat.
schraper
giiima; möni ta hati ën.
pennypincher.
schraperig
a giii; soni ta hati ën faa da sëmbë.
stingy.
2)
puu buka a soni.
cancel; delete.
schrapsel
pikipiki pisi u soni di fika.
scrapings.
schrede
1)
wan futu di i tuwë.
step.
2)
di fa i ta waka hesi.
pace.
schreef
wan maaka de mbei langalanga.
line, scratch.
schreeuwlelijk
wan sëmbë ta bai taanga ta du soni; wan mii lo' u këë.
bawler; crybaby.
2)
a giii; a a' taku fasi.
closefisted; mean.
3)
an ta da njanjan.
barren.
schrift
1)
di fa i ta sikifi.
handwriting; script.
2)
Gaangadu Buku.
Bible.
schriftuur
wan pampia sikifisikifi.
document; writing.
schriftvervalsing
te wan sëmbë sikifi di otowan në taa fëën, fa a kisi di soni u di otowan.
forgery.
schrijf-
a nama a sikifi soni.
writing-.
schrijlings
paajapaaja futu; paati futu buta wan a wan së, wan a di oto së.
astride.
schrijnwerker
wan tëmbëma ta mbei kasi u buta soni.
cabinet maker.
2)
wan biifi de sikifi.
letter.
schrik
panta.
fright, alarm, dread.
schrikkeljaar
hiniwan fö jaa, nëën de abi wan daka möön hia möön dee oto jaa.
leapyear.
2)
mbei a kötö.
cool off.
schril
1)
wan soni ta booko i jesi na sö i wojo.
shrill; violent; glaring.
schrobnet
wan taamai de ta hai u de kisi soni.
dragnet.
2)
pada u sipi nasö opolani.
screw.
3)
te de ta mbei kuma sukufu.
screw.
schroefblad
wan u dee pisi u di opolani pada.
propeller-blade.
schroefdraad
dee maaka a di sukufu mbei i sa bölu en.
thread of a screw.
schroeien
tjuma wan pikiwan ma an kisi faja.
scorch; singe.
schromen
du soni pantapanta fëëëfëëë; hai baka.
hesitate.
schrompelen
ta lenguwa; ko futjafutja.
wrinked; shrivel up.
schroom
ta dë buujabuuja fëëëfëëë.
hesitant.
schroot
1)
tjakati u felu soni.
metal shavings.
2)
finu paanga pisi langalanga; lata.
lath.
schub
kakisa u fisi, sindeki, kaluwa.
scale.
schuifladder
wan sikada de ta jabi ta doba.
extension ladder.
schuilkelder
goonbasu kamian fii tjubi.
underground shelter.
2)
soni i ta juu sëmbë.
debt; fault.
schulp
mbeti kokoo; kola wosu.
shell.
schunnig
na bumbuu soni; tënëtënë poipoi.
shabby.
schuren
wasi ku asau nasö sandu.
scour.
schurk
wogiwogi.
scoundrel, villain.
schurken
ta buli nango ta ko.
writhe; wriggle.
schut
soni u tapa soni.
screen; fence.
schutblad
pampia de buta a döösë u wan buku fu an sundju.
flyleaf.
schutkleuren
a mbei pëndëpëndë fu de an sa si ën.
camouflage.
schutspatroon
wan fesiten sëmbë di Lomusu keiki ta begi fu soni an musu miti de.
patron saint.
2)
wan sëmbë u di köndë de buta kuma sodati sö.
citizen soldier.
schutterig
a dë babaobabao, an sa u tja sinkii.
awkward, clumsy.
schutterij
dee sëmbë u di köndë de buta kuma sodati sö.
citizen soldiery.
schuur
lai wosu; wosu ka de ta hoi mbeti.
barn.
schuw
ta fëëë sëmbë.
shy.
schuwen
fusi da wan sëmbë nasö wan soni.
shun, eschew.
scooter
1)
wan pei bölöm, banti fëën ta baai möön dee otowan.
2)
wan pëë soni u mii, a ta lëi nëën liba.
scooter.
score
di mëni hii de tu së ta kisi a di pëë.
score.
2)
te de ta suku möni fu de bai di soni de kai `herone'.
gain money for herone.
scriba
di sëmbë ta sikifi soni u de sabi andi de bi taki a di kuutu.
secretary.
scribent
di sëmbë ta sikifi soni.
scribe; scretary.
script
hii di soni di de sikifi buta fu sëmbë musu taki nasö du te de ta mbei di fëlöm ee nasö te de ta du wan soni a lanti u de si.
script.
scrupuleus
a ta libi a di fa, an ta poi wëti.
conscientious.
sculptuur
soni de mbei ku sitonu kuma tëmbë sö.
sculpture.
seance
te gadu ko a sëmbë hedi a ta fan ku ën; te de ta fan ku dëdë.
seance.
sec.
sikisiteni fëën da wan miniti.
second.
Var.:
seconde.
secondant
wan sëmbë ta heepi di mësitë a siköö.
assistant teacher.
seconde
wan pisiten, de ta konda sikisiteni u de nöö a dou wan miniti.
second.
secretaresse
wan mujëë ta sikifi pampia dëën basi.
secretary.
2)
di sëmbë di ta seeka biifi soni da wan feleniki.
secretary.
2)
di fesima u di V.N.
secretary-general.
secretie
te watawata soni ta kumutu a libilibi soni sinkii.
excretion.
sectie
1)
wan pisi u soni de paati.
section.
2)
te de opalasi dëdë sëmbë a de sabi andi kii ën.
postmortem.
2)
an dë fanöudu kuma dee otowan.
secondary.
3)
siköu di joo go baka zesde klas.
high school.
secuur
1)
a du ku fini.
accurate; precise.
2)
an dë pantapanta.
secure.
seigneur
wan pei heima.
lord; titled gentleman.
sein
maaka i ta manda kuma buka.
signal.
seinen
manda buka ku maaka; manda buka a soni.
signal; wire (telegraph).
seismograaf
wan masini ta wegi unfa goon ta seki tjika.
seismograph.
2)
ten.
season.
seks
hii soni di nama a manu ku mujëë soni.
sex.
seksappeal
di fa wan womi sa hai mujëë ko nëën; di fa wan mujëë sa hai womi ko nëën.
sex appeal.
sekse
di tooka u womi ku mujëë.
sex.
seksisme
te de ta sösö sëmbë fu di a dë mujëë nasö womi.
sexsism.
sekstant
wan wooko felu de ta luku teeja soni fu de sabi naasë di sipi dë a di ze.
sextant.
sektarische
a nama taanga a di lö keiki lei dë.
sectarion.
sekte
wan apaiti lei di ta tooka ku di lei u di gaan keiki ka a kumutu.
sect.
selderij
wan pei guluntu kuma supu guluntu.
celery.
select
a dë apaiti.
exclusive; choice.
selectie
soni i pii puu a dee otowan dendu.
selection.
selectief
1)
a ta wegi soni luku fini ufö a o tei ën.
selective.
2)
te di ladio ta kisi peipei stasion limbolimbo.
selective.
selfmade man
wan sëmbë di heepi ën seei ko a fesi gaanfa.
selfmade man.
semantiek
wan pei lei u andi de kë taki ku dee wöutu dë.
semantics.
semiarts
wan sëmbë lei fa a dë data, ma a fika wan pisi eti ufö a dë data.
medical student who has passed all but one examination.
Semiet
wan Dju nasö wan Alabia sëmbë.
Semite.
seminarie
wan pei hei siköö fu lei keiki.
seminary.
seminarist
wan sëmbë nango a siköö ta lei fa a du keiki wooko.
seminary student.
semiprof
a ta du ën kuma wooko fëën so juu.
semi professional.
Semitisch
a dë soni u dee dju nasö dee Alabia sëmbë; dee bakamii u di womi de kai Sem.
Semitic.
Sen.
wan pei tiima u Amëëkan köndë.
Senator.
Var.:
Senator.
senaat
kuutu u dee sëmbë ta heepi u tii köndë.
senate.
senator
wan u dee sëmbë de buta u kuutu tii di köndë.
senator.
seniel
te wan gaan sëmbë toona ko miii.
senile.
senna
wanlö pei uwii de ta mbei deesi ku ën.
senna.
2)
wan soni ta mbei i ta fii gaanfa a i hati.
sensation, thrill.
sensationeel
a ta buta i fii fii wan fii gaanfa.
sensational.
2)
i ta misi ën kodo.
sensitive.
2)
i ta misi ën kodo.
sensitive.
sensitivity training
te sëmbë ta ko makandi u lei u taki fa de ta fii söndö hai baka.
sensitivity training.
sensualiteit
te i ta du kumafa sinkii fii kë söndö tii ën.
sensuality.
sensueel
a ta buta i fu sinkii fii këën gaanfa.
sensual.
sententie
di sitaafu di di kuutu bakaa da i u di wogi di i du.
sentence.
sentimenteel
a ta fii tjali nëën hati gaanfa poi.
sentimental.
separaat
paatipaati; wanwan wanwan.
separate; single.
sepia
1)
wan libilibi soni ta dë a di ze, wan pei ënki sö ta kumutu nëën sinkii.
cuttlefish.
2)
a pëndë sukuati sö.
light brown color.
septet
sëbën sëmbë na sö sëbën soni.
septet.
seraf
wan pei hei basia u Gaangadu köndë.
seraph.
serail
könu wosu a Turkije.
palace of Turkish sultan.
sereen
1)
soni an ta toobi ën.
calm.
2)
a dë limbolimbo; an dë mökisimökisi ku oto soni.
clear.
serenade
wan pei kanda womi bi ta kanda a döö da mujee a ndeti.
serenade.
sergeant
wan pei sodati hedima ma an hei sö.
sergeant.
sergeant-majoor
wan pei sodati hedima, a hei möön `sergeant'.
sergeant-major.
serie
oto a oto baka.
series.
2)
an ta mbei sipootu.
serious.
sering
wan pei sumëë suti folo.
lilac.
sermoen
di soni di peleikima fan a keiki.
sermon, lecture.
serpentine
wan soni mbei kuma sindeki, langalanga gömbögömbö.
serpentine.
serre
1)
wosu de ta hoi kendikendi u de kiija paandipaandi soni.
greenhouse.
2)
kamian ka i sa sindo ta këndë sonu.
sunroom.
serum
sipoiti papai deesi.
serum.
2)
naki bali da i.
service.
serviel
a abi saafuma fasi.
servile.
servies
dee sonisoni ku de i ta njan ta bebe soni: dee paabi, kan sö.
dish service; tea set.
sessie
wan sindo de sindo a kuutu.
session, sitting.
set
1)
wanlö soni ta dë makandi.
2)
wan pisi u di bali pëë.
3)
ka de ta mbei di fëlön.
set.
setter
wan pei dagu ku langa puuma, a sa' u hondi.
setter.
setting
dee soni dee bi dë di di oto nasö di fëlön seti.
setting.
sevres
wan pei nëbai gaasi kan, paabi sö kumutu a Faansi köndë.
porcelain from Sevres, France.
sexy
a ta mbei i ta këën.
sexy.
sfinx
wan gaan sitonu pindi fu Afiika köndë, nëbai wan, a mbei kuma leu ku sëmbë mökisi.
sphinx.
shag
wan pei tabaku.
shag tobacco.
shampoo
sopu wata u wasi uwii; sampuu.
shampoo.
shelter
tjëkëliba; tjubi kamian.
shelter.
shilling
wan kpëngëlë möni u Engeland.
shilling.
shocking
1)
a ta latja i hati.
shocking.
2)
a dë gaan wogi soni, na soni u jei.
shocking.
shorts
sati futu buuku.
sport shorts.
2)
sipoiti.
shot.
show
soni de ta du fu sëmbë luku.
show.
showen
tja soni ko a lanti fu de si.
show.
showroom
kamba ka de tja soni ko fu lanti si.
showroom.
shuttle
wan soni nango ta ko.
shuttle.
Siamees
1)
tu mii de pai makandi ma de dë namanama ku de seei a wan kamian u de sinkii.
2)
wan pei pusipusi.
Siamees.
sibbe
famii fii.
kinsfolk.
Siberisch
1)
a kumutu a di kötö köndë de kai Siberië.
2)
a kötö kuma ëisi.
Siberian.
sic
sö nöö de sikifi ën ku di föutu dë.
sic.
Siciliaan
wan sëmbë ta libi a wan paati a ze de kai Sicili.
Sicilian.
siddering
te sinkii fii ta göö maka.
shudder.
siepelen
a ta kule liiii sö; a ta koti wata.
seep, ooze.
sieraad
soni u bisi sinkii nasö kamian.
adornment.
signaal
buka i manda ma na ku wöutu.
signal.
signalement
te de taki fa wan sëmbë dë, fa hën sinkii mbei; te de taki fa wan soni dë.
description; describe.
2)
tjëkë bia kuma kaabita bia.
goatee.
sikkel
wan pei bendibendi ufangi u koti ahun.
sickle.
silhouet
i ta si ën kuma jeje di ta kai a goon te soni jabi.
silhouette.
sim
1)
mbeti u liba kuma dee makaku, kesikesi.
simian.
2)
huku tatai ku tjumbu ku huku njanjan.
fishline.
simpel
1)
a dë mii eti.
simple.
2)
hën nöö.
simply.
3)
a dë sösö soni.
silly.
simplistisch
de taki ën fukë poi, a musu a' wantu oto futu nömö.
simplistic.
Simson
wan fesiten Isaeli sëmbë, a dë di möön taanga sëmbë a Gadu buku.
Samson.
simulant
wan sëmbë ta ganjan mbei taa sö wan soni du ën.
malingerer.
simuleren
1)
ta ganjan mbei taa sö wan soni du i.
malinger.
2)
ta djei wan oto soni.
simulate.
simultaan
makandi; a di wan juu; bataali.
simultaneous.
2)
banti de ta tai a hasi mindi.
girth.
3)
gaan ngötö de diki ta lontu di wosu fu sëmbë an sa dou.
moat.
4)
pasi fii waka ku futu.
boulevard.
singlet
womi hempi söndö maun.
skeveless shirt.
2)
kijoo.
chap; fellow.
sinjo
mökisimökisi sëmbë, kuma Holanzi bakaa mökisi ku Jampanësi.
half caste.
sint
1)
wan sëmbë di dë apaiti da Masa Gaangadu.
saint.
2)
luku Sinterklaas.
St. Nick.
Sinterklaas
wan sëmbë ta paati soni da bumbuu mii a 5 december; sintakalasi.
St. Nicholas.
sint-vitusdans
wan pei siki ta mbei sinkii fii ta buli söndö i mëni.
St. Vitus's dance.
sip
a dë gudjuu; an dë waiwai.
glum; blue.
Sire
Köndë Masa.
Sire, your Majesty.
sirene
1)
di bai u abilansi.
siren.
2)
hanse mujëë lo' u ganjan womi ta hai ko nëën.
siren.
sirih
wan uwii fu Akuli köndë de ta njan ta bia a buka nango ta ko.
betel.
sirocco
wan pei ventu, kendikendi, ta tja gudugudu go tuwë.
dust storm.
siroop
lika; suki wata; suki wata mökisi ku fuuta wata.
treacle.
sisal
wanlö pei uwii kuma ingisopu sö de ta mbei tatai ku ën.
hemp.
sisklank
wan pei saapisaapi bai ta bai kuma sindeki.
hissing sound.
sissen
mbei söööön; di fa a ta mbei te wata kai a kendikendi gansë; di fa sindeki ta bai.
hiss; sizzle.
sisser
wan pei sinipei ta koti faja ma an ta suti gboo.
sparkler.
sista
wan piki duumi i duumi a didia.
siesta.
sit-down staking
te dee wookoma u wan fabiliki disa u wooko fu wan soni hedi ma de an go a wosu.
sit-down strike.
sjaal
langalanga duku u tapa.
shawl, wrap.
sjacheren
1)
ta sei soni a wan fasi di ta booko lanti wëti.
traffic.
2)
ta taki di soni nango ta ko fii feni di soni di i kë.
barter.
sjagrijn
i mbei siii fu di i si taa de kisi i a soni.
chagrin.
sjah
wan pei könu, hën bi ta tii di köndë de kai Iran.
shah.
sjako
wan pei sodati kaapusa, hei wan.
shako.
sjalot
wan pei ajon, uwii fëën djei gaasi.
shallot.
sjap(pie)
dëëwojoma; wan sëmbë ta mbei taa a sa' soni poi.
whippersnapper.
sjees
wan pei hasi wagi.
gig.
sjeik
wan fesima u dee Alabia sëmbë.
sheik.
sjerp
1)
banti u bisi a mindi ee nasö u tuwë na awha maun.
sash, scarf.
2)
degi baka gangaa hangisa.
sash, scarf.
sjezen
1)
hopo kule go kumutu; fusi.
run away.
2)
disa siköö.
drop out.
sjoelbak
wan soni de ta pëë ku pau ku lontulontu paanga pisi.
shuffleboard.
sjorren
1)
tai gingi ku tatai.
lash; tie up.
2)
hai ku taanga.
lug.
sjouwen
1)
tja hebi lai.
carry; drag; lug.
2)
wooko taanga te sinkii fii wei.
toil, fag.
3)
ta dë fëën nöö, aan soni a ta du wan bëtë.
knock about, traipse.
sjouwer
tjalaima.
porter, dockhand.
skelet
1)
dee bonu u sëmbë öfu mbeti sinkii te a lulu fika bonu.
2)
dee posu ku dee lata u wan wosu.
skeleton.
skepsis
wan sëmbë an ta si soni taa tuu möönsö.
sceptic.
skepter
könu pau a ta tja nëën maun fii si taa könu di dë.
scepter.
ski
wan pei langalanga paanga de ta tai a futu fu de pëë a ëisi.
ski.
skibaan
di pasi ka de ta pëë a ëisi liba ku dee langalanga soni a de futu.
ski run.
skiff
wan piki boto fu wan kodo sëmbë.
skiff.
skin
te de ta bisi dee langalanga soni de kai 'ski' a futu ta lëi nango a di ëisi liba.
ski.
skir
wan sëmbë ta pëë a ëisi liba ku wan langalanga soni a dee tu së futu fëën.
skier.
sla
1)
pau njanjan öfu guluntu de ta koti pisipisi ta mökisi u njan.
2)
wan pei guluntu de ta njan kuakua.
salad; lettuce.
slaaf
saafu; sëmbë ta wooko söndö paka.
slave.
slaag
naki; fon.
blow; beating.
slaan
fon; naki.
strike; hit, beat.
2)
di bandja fesi fii di ta dë zuntu ku i wojo bonu.
temple of the head.
slaatje
guluntu de koti pisipisi mökisi ku oto soni fii njan.
salad.
slabakker
wan sëmbë ta wooko kuma peesa fëën kaba.
slacker.
slacht
di kii u mbeti nasö sëmbë.
slaughter.
2)
te de kii mbeti u de njan.
butchery.
slag
1)
naki; fon; papi; hupi.
2)
te wan gaan soni ko a i vau sö.
blow, slap; lash; stroke.
slagadder
wan u dee gaan buuu tatai fii sinkii dendu ta pompu buuu a i hati.
artery.
slagbal
wan pei bali pëë.
handball.
slagboom
soni i ta buta fu tapa pasi.
barrier.
slagen
te i kaba wan soni di i bi buta fii du.
succeed.
slager
di sëmbë ta kii mbeti ta sei.
butcher.
slagerij
wënkë ka de ta sei gbamba.
butcher's shop.
slaghoedje
wan pisi u goni lai te i naki ën a ta piki.
percussion cap; primer.
slagorde
di fa de buta de u de waka a di feti.
battle order or array.
slagroom
di fatu pisi u di mëiki de ta leleti te a ko degi fu de tuwë a kuku liba.
whipped cream.
slagvaardig
a dë kabakaba këëë u du di soni.
ready for battle.
slagveld
kamian ka de feti.
battlefield.
slagwerker
sëmbë di ta pëë dee soni de ta naki ku maun a poku ma na gitali.
percussionist.
slagzin
wan soni de ta taki kölö sö u buta i mëni a di masikapei dë.
slogan.
slaken
mbei a ko a döö.
let out.
slakkegang
ta waka teegiteegi kuma kola.
move at a snail's pace.
2)
kolawosu de mbii ko kuma sandu.
ground slag.
slalom
te de ta saka wan ëisi kununu ta fia waka ku dee soni a futu de kai 'ski' söndö de naki dee soni de bi seti buta.
slalom.
slang
1)
sindeki; tatai.
snake; serpent.
2)
silangi.
hose.
3)
wan apaiti fasi u fan u di lö kulupu dë, sëmbë an ta si ën kuma di gbelingbelin töngö.
slang.
slank
an fatu ma an mangu poi; a dë talatala.
slender, slim.
slaolie
fatu; njanjan olie.
salad oil.
slap
a bösö; an seti.
slack; flabby; limp.
2)
anasi kisi i.
sleep.
slappeling
wan sëmbë an a' hati u hoi ën seei.
weakling.
2)
te soni an nango kumafa a musu go.
slackness.
slavenhandel
di wooko de bi ta wooko ta kisi sëmbë ta sei.
slave trade.
slavin
mujëë saafuma.
slave; bondwoman.
slavink
lalalala mbeti de lolu a di soni de kai `spek'.
ground beef encased in bacon.
slechten
booko puu.
level to the ground; demolish.
slechts
hën nöö; nöö.
only, but, merely.
slede/slee
wan soni de ta sindo nëën, a ta a' langalanga futu ta lëi a ëisi liba.
sleigh.
sleedoorn
wan pei pau ku maka, a ta buta wetiweti folo.
hawthorn.
sleen
ta lëi a di soni de kai 'slede'.
travel by sleigh.
sleep
1)
wan soni ta hai langalanga a baka.
train.
2)
te i ta hai soni.
have something in tow.
sleepboot
wan taanga boto ta hai oto boto nasö sipi.
towboat.
sleepvaart
di wooko u hai hebi soni.
towing service.
slempen
ta njan ta bebe gaanfa ta poi libi.
carouse; revel.
slendang
koosu u dee Jampanesi mujëë de ta bisi na awhaa maun.
Javanese shoulder cloth.
slepen
ta hai wan hebi soni ku taanga.
drag; tow.
slet
poipoi mujëë fanjanfanjan; puta.
slut, trollop.
sleuf
piki baaku langalanga.
groove, slot.
sleur
di soni di i ta du nöömö kumafa i guwenti.
routine, rut.
sleutel
söötö mii; wan soni ku ën de ta jabi oto soni.
key.
sleutelbedrijf
wan wooko di ta tja di köndë ko a fesi gaanfa.
key industry.
sleutelpositie
wan kamian u di wooko, de musu buta bunu sëmbë nëën ee nasö di wooko o kaba a sösö.
key position.
slib
pötöpötö; lölö kamian te wata dëë.
silt, slime.
slier(t)
soni fika talalaa sö nëën; langalanga maaka.
streak, smear.
slijk
pötöpötö.
mud, mire.
slijm
katao; lö, kuma di ta dë a maisi.
slime; phlegm.
slijmerd
wan sëmbë di ta mbei kuma a lobi i poi.
too friendly person.
2)
feki vigivigi be a limbo.
polish.
slijper
1)
soni ta maa soni.
sharpener.
2)
soni di ta feki soni ta seeka.
grinder; polisher.
slijtage
di fa wan soni ta gaandi nango.
wear and tear.
slijten
1)
a ta mbei baaku ta tënë; a ta gaandi ta poi.
wear out.
2)
ta sei soni kaba.
sell out.
slijter
wënkëma ta sei win ku oto diingi.
liguor dealer.
slim
a köni; a wogiwogi.
sly;clever.
slinger
1)
wan soni nango ta ko.
pendulum; sling.
2)
abalëti.
slingshot.
slingeren
1)
ta zëngëni nango ta ko.
go back and forth.
2)
hiti go.
sling.
slinken
ta ko möön biti nasö piki.
shrink; dwindle.
slinks
köni kuma Tata Anasi.
cunning.
slip
1)
di pisi u soni di langa a wan së.
flap.
2)
kooga kumutu.
slip.
3)
öndöbuuku.
underpants.
slippedrager
1)
sëmbë ta waka a i baka kuma saafu fii.
slavelike follower.
2)
sëmbë ta waka ku di kesi.
pallbearer.
2)
pasa söndö sëmbë sabi.
slip in.
2)
susu u bisi a wosu.
slipper.
slobberen
1)
hai di wata zioou bebe giö; ta njan holoholo.
eat or drink noisily.
2)
ta bigi da i sinkii poi.
be too large.
sloddervos
wan sëmbë di ta bisi fanjanfanjan.
sloven; slattern.
sloeber
wan wogiwogima.
scallywag; rascal.
sloep
wan piki boto.
boat, sloop.
sloerie
poipoi mujëë fanjanfanjan; puta.
slut.
slof
1)
an ta wooko ku fini.
slack.
2)
susu u bisi a wosu.
slipper.
3)
di langa dosu u sigalëti.
carton of cigarette.
4)
mönta; susu de ta pëë bali.
soccer shoes.
sloffen
1)
ta waka ta kai futu a goon saasaa.
shuffle.
2)
buuja.
delay.
slogan
wan soni de ta taki kölö sö u buta i mëni a di masikapei dë.
slogan.
slokken
guli gbölögbölö.
gulp; guzzle.
slokop
wan sëmbë ta njanhia fanjanfanjan.
glutton.
slons
wan sëmbë an ta bisi soni kai ku ën sinkii; wan sëmbë ta bisi fanjanfanjan.
slattern, dowdy.
slonzen
du soni fanjanfanjan.
work slovenly.
sloom
söndö peesa.
lethargic.
sloop
1)
soni de ta tuusi kunsu.
pillowcase.
2)
te de booko soni.
breakage.
2)
hia u soni.
large amount.
slop
fitja sitaati a hia wosu mindi.
alley.
slopen
booko soni pisipisi.
pull down, demolish.
sloper
di sëmbë di ta booko soni pisipisi.
breaker, demolisher.
slorpen
ta bebe soni vuluvulu.
slurp.
2)
taanga wosu; könu wosu.
castle.
3)
di kaba pisi.
end.
slotsom
di kaba u di taki.
result, upshot.
sloven
ta wooko ta dëdë.
drudge, toil.
Slowaak(s)
wan sëmbë fu di köndë de kai Slowakije.
Slovak.
Slowakije
wan köndë a di së u Rusland.
Slovakia.
sluier
koosu ku ën i ta tapa fesi fu sëmbë an si i.
veil.
sluik
a dë langalanga jööö kuma kalu uwii.
lank.
sluikhandel
di wooko u dee sëmbë dee ta booko lanti wëti ta sei dee soni de an bi musu sei.
illicit trade.
sluimeren
ta duumi fukafuka sö; ta djönkö.
light sleep.
sluipen
waka a köni futu fu sëmbë an si i.
sneak; prowl.
sluippatrouille
wan boto kuma piki sipi sö ta waka tjubitjubi a de felantima dendu u de saandi de ta du.
scouting patrol.
sluipschutter
sëmbë di dë tjubitjubi ta watji sëmbë faa kii.
sniper.
sluis
soni de mbei u tapa di wata te de kë.
sluice.
sluiten
tapa; söötö.
shut; lock; conclude.
sluiter
wan soni ta jabi soni ta tapa.
shutter.
slungel
wan langalanga mangumangu kijoo.
tall, youngman.
slungelen
ta waka kuma jaa peesa.
slouch, lounge about.
slurpen
bebe soni vuluvululu.
slurp.
sluw
a a' politiki.
sly, cunning.
smaad
wan sen de da i.
indignity.
2)
suti u soni.
3)
a sa' andi ta kai ku sëmbë; a a' tëmbë wojo.
taste.
smachten
ta hangi gaanfa.
languish, yearn for.
2)
hia.
much.
3)
bati buka.
smack lips.
smakeloos
an suti; an fiti.
tasteless; in bad taste.
smaken
1)
tesi luku; tesi.
taste.
2)
ta suti.
taste good.
2)
kai gbii.
dash.
3)
bati buka.
smack.
smaldeel
wanlö feti sipi makandi nasö opolani.
squadron.
smalletjes
an dë bunu; a dë mangumangu sö.
thin; peaked.
smaragd
wan pei kuwauwii guun djamanti sitonu.
emerald green.
smart
tjali; fuka; kusumi.
sorry, grief, affliction.
smartegeld
wan möni de da i fu di wan gaan fuka ko a i.
conpensation money.
smartekreet
wolo di i bai fu di soni hati i.
cry of pain.
smarten
ta hati i; ta da i kusumi.
hurt; grieve.
smeden
1)
mbei soni ku fu di i kendi a faja; lasi.
forge, weld.
2)
boi köni a hedi dendu.
contrive.
smederij
kamian ka de ta mbei felu soni.
smithy, forge.
smeedbaar
a sa kendi jö fii mbei soni ku ën.
malleable.
smeedhamer
bölugu; wan hebi hama u naki sitonu booko.
sledgehammer.
smeekbede
wan begi i begi gaanfa ku sakafasi.
supplication; appeal.
smeerkaas
möimöi kasi u lobi a bëëë.
cream cheese.
smeerlap
1)
djodjo pisi u feki oli.
greasy rag.
2)
poipoi sëmbë; wisiwasima.
bum.
smekeling
wan sëmbë ta begi sëmbë soni gaanfa.
suppliant.
smeken
begi sëmbë soni gaanfa.
beseech.
smeren
1)
lobi fatu a soni.
grease; lubricate.
2)
paka sëmbë faa du wan soni di anbunu.
bribe.
2)
wogi.
shamefully.
3)
söndö sen.
shameful.
smet
mandja.
stain, blot.
smetstof
wan soni ta tja siki ko da i.
virus.
smeug
1)
a dë pëtëpëtë.
thick.
2)
a dë lökpöö.
slippery.
3)
a sa bendi.
supple; pliant.
smid
wan sëmbë ta wooko felu wooko; simitima.
smith.
smiecht
wan sëmbë ta du wogi.
rascal.
smient
1)
wan pei patupatu ma de an ta kiijëën.
widgeon.
2)
wan pei bakaa pomba.
pigeon.
3)
langalanga sëmbë mangumangu sö.
beanpole.
smoel
buka; fesikamian.
mug ([sl.]).
smoesje
wan soni i taki u puu i seei ma na tuu seei.
excuse.
smoezelig
a dë sundjusundju; an limbo.
grubby; dingy.
smoezen
ta fan kusikusi saapisaapi.
whisper.
smoking
wan apaiti hebi bisi u womi.
dinnerjacket.
smokkelen
tja soni tjubitjubi ko a di köndë.
smuggle.
smook
baakabaaka sumuku.
smog.
smoren
1)
te ja sa hai böö.
stifle.
2)
jasa soni a goon faja.
roast on open fire.
3)
tapa.
come to a stop.
smous
1)
wan pei piki dagu.
affenpinscher.
2)
ganjansëmbëma.
deceiver.
smouten
ta lobi fatu a soni.
grease.
smuiger
wan sëmbë ta du soni tjubitjubi.
sneak.
smukken
ta bisi waiti soni.
deck out.
smulbroer
wan sëmbë di lobi suti njanjan.
gastronome.
smullen
ta njan ku piizii.
feast upon.
smurrie
munjanmunjan sundju.
sludge, dirt.
snaaien
ta fufuu piki fufuu.
pilfer, pinch.
snaar
gitali tatai.
string; chord.
snack
piki soni u njan.
snack.
snappen
1)
tuwë buka fa a kisi ën.
snap.
2)
kisi.
catch.
3)
kisi wan soni di de bi taki; fusutan.
understand.
4)
ta papia.
chatter.
snaps
wan pei daan.
gin, Hollands.
snapshot
wan footoo de puu wantewante dë.
snapshot.
snarenspel
wanlö sëmbë ta pëë dee soni kuma gitali sö, dee ta a' tatai de ta hai.
string music.
snateren
ta fan hia; ta bai kuma dee patupatu sö.
chatter; gaggle.
snauw
di du fëën te a ta wogi.
snarl.
snavel
buka u fou.
bill; beak.
2)
kotikoti pisi u soni.
slice.
3)
saapusaapu pisi u soni.
blade.
snedig
a köni; a saapu.
witty; sharp.
snees
1)
tatai di de tuusi soni kuma konda.
string.
2)
sëmbë ta bai soni a fufuuma toona ta sei.
black marketeer.
sneetje
wan finu pisi u soni di i koti.
slice.
sneeuw
di weti ëisi u bakaa köndë di ta kai a goon kuma tjuba.
snow.
sneeuwbaleffect
te wan soni ta ko bigi ta nama a sömëni soni.
snowball effect.
sneeuwen
te di ëisi de ta kai `sneeuw' ta kai.
snow.
sneeuwketting
këti i ta buta a wagifutu fii sa waka a di `sneeuw'.
snow chains.
sneeuwklokje
wan pei folo, hën fosu i o si baka u di ëisi ten.
snowdrop.
sneeuwvlok
wan piki pisi u di `sneeuw'.
snowflake.
snel
1)
hesihesi.
quick; fast, swift; rapid.
2)
a dë a di modo.
modern.
snelbinder
abalëti banti di ta hoi soni a baisigi baka.
carrier strop.
snelblusser
pompu di ta tapa faja wante.
fire extinguisher.
snelbuffet
ka i sa go bai soni taampu a pë njan.
quick-service buffet.
snelbus
hesi di an ta tapa a hiniwan kamian.
express bus.
sneldicht
soni de taki kölö sö kuma nöngö.
epigram.
snelheid
di fa a ta waka hesi.
quickness.
snellen
biinga hesihesi.
rush, hurry.
snerpen
a nango a i sinkii.
cut, bite.
snerpend
1)
a ta kötö te a nango a i sinkii dendu suuu.
biting; cutting.
2)
töngö tatai fëën taanga.
raucous.
snert
1)
alibi baafu.
pea soup.
2)
poipoi soni.
trash.
sneu
a ta da i kusumi; an suti da i seei.
disappointing; hard to take.
snib
wan mujëë ta wogi ku sëmbë hibijuu.
shrew, vixen.
snijden
koti; koti pisipisi.
cut; cut up.
snijpunt
ka tu maaka nasö tu pasi miti kaasiaba de seei.
intersection.
snik
fa i ta mbei te këë ta subi i.
sob, gasp.
snikheet
di wei kendi te na soni.
stifling hot.
snipper
wan piki pisi u soni di i koti nasö i tënë puu.
cutting, clipping.
snipperdag
wan daka i sa tei kuma fakansi daka.
vacation.
snippermand
manda u buta pampia soni di ja kë möön.
wastepaper basket.
snit
di fa i koti wan koosu pisi.
cut.
snob
wan sëmbë ta sösö di otowan fu di an sa soni kuma hën.
snob.
snoeien
koti pau seeka.
prune; trim.
snoeier
wan sëmbë ta koti pau ta seeka.
pruner, trimmer.
snoek
wan pei fisi.
pike.
snoeksprong
wan djombo, i ta hai doba toona tëndë.
type of jump.
snoepen
njan soni ku suki.
eat sweets.
snoeper
1)
sëmbë di lo' u njan soni ku suki.
2)
womi di lo' u hulu mujëë.
womanizer.
snoepreisje
wan piki lëisi i mbei u piizii fasi.
jaunt.
snoer
tatai.
cord; line; string.
2)
tai ku tatai.
tie with rope.
snoeshaan
wan sëmbë libi fëën dë fasifasi, ja ta fusutan hën libi.
wierdo.
snoes(je)
soni i ta kai wan sëmbë nasö wan soni di i lobi.
darling.
snoet
fesi kamian.
snout; mug.
snoezig
soni u lobi.
sweet, lovely.
snol
mötjö mujëë.
harlot.
snood
a a' takuhati.
vile, wicked.
snor
bia u liba buka.
moustache; whiskers.
snorder
wan wagi i paka tei ma a ta buuja a pasi.
cruising taxi.
snorkel
wan soni ku pëipi i ta bisi a nusu ku buka fii sa hai böö a basuwata.
snorkel.
snorren
ta giinta; ta mbei gilili.
purr; whirr; hum, roar, whiz.
snotneus
1)
mii ta dë ku katao a nusu.
snotty nose.
2)
wogiwogi mii.
brat.
2)
hulu soni.
prowl; snoop.
snufje
1)
wan njunjun soni.
something new.
2)
wan pikiwan.
bit.
snuif
soni u hai a nusu.
snuff.
snuifje
wan pikiin wan u soni.
bit.
snuisterij
piki soni u bisi kamian nasö sinkii.
knickknack; bauble.
snuit
nusu; nusu buka; fesi kamian.
snout, muzzle, mug.
snuiter
1)
soni de ta koti kanda buka seeka.
snuffer.
2)
wan sëmbë libi fëë dë fasifasi.
joker; wierdo.
snuiven
1)
hai nusu.
sniff; snuffel.
2)
ta sumëë soni a di fa dagu ta sumëë soni.
sniff; snuffel.
sober
1)
wojo fëën limbo.
sober.
2)
a ta bai fanöudu soni nöö.
3)
an hia.
frugal.
sociaal
a nama a di makandi libi u sëmbë.
social.
socialisme
wan pei libi u köndë, i musu toona da lanti di gaan së u di möni fii fu de toona sölugu i ku dee sëmbë dee aan möni.
socialism.
socialist
wan sëmbë ta kë di libi de kai ösocialismeö.
socialist.
society
dee sëmbë dee ta nama makandi fu di de gudu ee nasö de abi nëbai.
society.
sociologie
di lei u fa libisëmbë ta libi makandi a kamiankamian.
sociology.
socioloog
sëmbë di ta lei fa libisëmbë ta libi makandi a kamiankamian.
sociologist.
sodomie
te womi ku womi ta libi kuma manu ku mujëë.
sodomy.
soebatten
te i ta ganjëën ku töngö fa a du soni da i.
coax.
Soedan
wan köndë fu Afiikan.
Sudan.
soelaas
te de heepi i fu ja kusumi.
solace; comfort.
soepel
a sa buli; a sa bendi; a dë möimöi.
supple, flexible.
soes
1)
wan pei kuku.
sort of cake.
2)
wan sëmbë duumi ta tjëën.
dreamer.
soeverein
könu; tiima u köndë.
sovereign; ruler.
2)
ta pakisei mundu.
daydream.
sof
wan soni di an waka kumafa i bi kë; wogifutu.
misfortune.
sofa
wan langa bangi putuu sö, i sa hëngi baka nëën.
couch.
sofisme
wan fia i ta fia ku sëmbë ma i ta ganjëën.
sophism.
softbal
wan bali pëë de ta naki bali ku pau ta kule.
softball.
software
dee sonisoni dee ta seti buta a di `komputer' faa wooko kumafa i kë.
software.
soigneren
sölugu sinkii; seeka sinkii.
care for.
soiree
wan piizii soni de o du a ndeti.
soiree, evening party.
soja
siu; wan baakabaaka wata sö de ta boi gbamba.
soy.
2)
di soni ta hoi tu silangi buka makandi.
sleeve.
sokkel
1)
wan soni ta de a di posu basu.
2)
wan soni de mbei baaibaai a goon u hoi oto soni a liba.
pedestal.
solarium
kamian ka i sa këndë sonu.
solarium.
soldeer
lötö; tjumbu de ta tapa baaku a felu soni; sode.
solder.
soldeerbout
di soni ta jö di felu tatai te i ta sode soni.
soldering iron.
soldeersel
lötö ku ën de ta tapa baaku a felu soni.
solder.
soldij
paka u sodati.
soldier's pay.
solfege
wan fasi u lei kanda söndö wöutu.
solfeggio.
solidair
te de ta futoou de seei a hii soni ta wooko makandi.
solidary; joint.
solide
1)
a dë gingi, an ta seki.
solid, strong.
2)
i sa futoou ën.
steady; reliable.
soliditeit
a dë gingi; i sa futoou ën.
solidity; sound.
solist
wan sëmbë ta kanda hën wanwan a lanti fesi.
soloist.
sollen
hiti go ko.
toss back or forth.
sollicitant
wan sëmbë di buta hën në fa a wini wan soni nasö fa a du wan soni.
candidate; applicant.
solliciteren
buta i në fii wini wan soni nasö fii du wan soni.
apply.
solo
di kanda wan sëmbë o kanda hën wanwan a lanti fesi.
solo.
solutie
1)
bata wata de ta buta da i a hatiwosu.
infusion.
2)
di soni fii tapa baaku a baisigi banti.
rubber solution.
2)
a sa jö a wata.
solvent.
somber
a dë gudjuu; an dë waiwai.
sombre, gloomy, dreary.
sommatie
buka u di de manda da i fii musu wan soni.
summons.
sommeren
1)
manda mëni wan sëmbë a wan soni a bi musu du.
2)
kai sëmbë ko.
summon.
somnambule
wan sëmbë ta waka a duumi dendu.
somnambulist.
soms
so juu.
sometimes, now and then.
sonate
wan soni de mindi sikifi fu sëmbë ta pëë fii haika.
sonata.
sonatine
wan pei pëë sö ta pëë ma an longi kuma di ' sonate'.
sonatina.
sonnet
wan pei sikifi de ta mindi kuma kanda ma na u kanda.
sonnet.
sonoor
a ta piki limbo nöö a suti u jei, ma na finu töngö soni.
sonorous.
soort
pei; sootu; lö.
sort; kind; species.
2)
sopu wata.
suds.
soppen
tuusi a wata hai puu.
sop.
sopperig
a dë ku pötöpötö; a dë munjanmunjan.
soppy; wet.
sopraan
wan sëmbë ta kanda ku gaan finu töngö.
soprano.
sorbet
wan pei ëisi de ta mbei ku suki fii bebe.
sherbet.
sorteerder
wan sëmbë ta paati soni buta hiniwan nëën së.
sorter.
sorteren
paati soni buta hiniwan nëën së.
sort, assort.
sou
di möön lagi pisi möni.
farthing.
souffl
soni de mökisi ku de wetiweti u obo mbei fa a dë putuu.
souffl.
souffleren
heepi sëmbë kisi wan fan di a musu fan a di pëë dendu.
prompt.
souffleur
wan sëmbë ta heepi di oto wan ku wan fan di a musu u fan.
prompter.
sourdine
wan soni ta tapa di soni di ta pëë fa an piki taanga sö.
mute.
souteneur
di sëmbë wan mötjö ta wooko da.
pimp.
souterrain
pisi u di wosu di de mbei a goonbasu.
basement.
souvenir
wan soni i ta hoi fii mëni wan soni di i bi du.
souvenir.
soviet
a dë u di köndë de bi ta kai Rusland.
soviet.
spaak
felu tatai u baisigi futu.
spoke.
spaakbeen
maun bonu di dë langalanga ko kai a këkë u maun.
radius.
spaan
sipandji.
wood chip.
Spaans
sipanjölu töngö.
Spanish.
spaarbank
banku ka de ta tjubi möni.
savingsbank.
spalk
wan pau de ta buta hoi soni.
splint.
spalken
te de tei pau hoi soni fa an musu buli.
splint.
span
wan paa; tu u soni makandi.
pair.
spanbroek
wan pei langafutu buuku peetapeeta de ta bisi u lei baja.
tights.
spandoek
koosu ku sikifisikifi soni di de tai hoi a tu pau fu hii sëmbë musu lesi.
banner.
Spanje
sipanjölu köndë.
spain.
spankracht
di fa a dë setiseti; di fa a sa hai seti tjika.
tension.
2)
bia te a peeta.
tighten.
spannend
a dë gaan piizii soni; a sipan.
exciting.
spanning
1)
te ja dë bööböö, i kë si fa wan soni o pasa.
excitement.
2)
te hati fu unu an dë limbolimbo ku unu seei kuma un a' soni.
tension.
spar
1)
wan u dee pei pau, uwii u de dë kuma aguja.
spruce; fir.
2)
wosu lata.
rafter.
sparen
1)
tjubi soni fu an kaba.
save.
2)
disa soni öfu sëmbë.
spare.
sparreboom
wan u dee pei pau, uwii u de dë kuma aguja.
spruce; fir.
spartelen
ta biinga fii kumutu; ta sun adompa ta naki dubudubu.
struggle; flounder.
spat
pikipiki maaka fika a soni; wan piki pisi wata nasö pötöpötö di djombo kai.
peck, spot.
spatader
buuu tatai di kumutu kpulukpulu a i futu.
varicose vein.
spattan
ta naki wata ta paaja.
splash, spatter.
spatten
te watawata soni djombo kai a i.
splash.
specerij
dee madji, adjinamötö soni sö ta suti di soni i ta boi.
spice.
specialist
wan sëmbë di sabi wan soni finifini.
specialist.
specie
1)
kpëngëlë möni.
cash.
2)
di sima de ta buta a sitonu mindi te de ta mbei wosu.
mortar.
specifiek
na hiniwan fëën; di wan pei fëën nöö.
specific.
spectrum
dee peipei wojo kuma dee ta dë a mutjama.
spectrum.
speculant
1)
wan sëmbë ta dë ku mëni ta pakisei wan soni.
2)
wan sëmbë ta du wan soni di ja sabi ee joo lasi gaanfa nëën, naa joo wini.
speculator.
speculeren
1)
ta du wan soni di ja sabi ee joo lasi gaanfa nëën, naa joo wini.
gamble.
2)
ta pakisei wan soni.
speculate.
speech
wan fan i fan a lanti.
speech.
speeksel
buka wata; tunta.
saliva, spittle.
speelhol
kamian ka de ta pëë fu möni.
gamblingden.
2)
papa bata buka.
teat; nipple.
spek
hagu mbeti ku di fatu fëën de seeka a wan pei fasi ku satu.
bacon.
2)
ta fatu di oto.
spice up.
2)
wajawaja.
uproar, hubbub, racket.
spelen
pëë; pëë wan soni.
spelen.
speler
1)
wan sëmbë ta pëë; wan sëmbë ta pëë soni a wan kulupu.
player.
2)
wan sëmbë ta pëë kaita u möni faa musu wini.
gambler.
spelfout
piki föutu de mbei a di fa de sikifi wan soni.
spellingmistake.
spellen
fa dee lëtë fu dee wöutu musu sikifi baka na baka fu de dë bunu.
spell.
spelonk
gaan baaku a goon basu.
cave, cavern.
spencer
mujëë djakiti söndö maaun.
vest.
spenen
puu a bobi; disa soni di i bi lobi gaanfa.
wean.
spervuur
goni de ta suti hia fu dee felantima fëëë u ko a de.
barrage.
sperwer
wan pei gabian.
sparrowhawk.
speurder
wan siköutu ta suku fini a di sëmbë du wan wogi fa a musu sabi ën.
sleuth.
speuren
ta faaka futu u sëmbë öfu mbeti.
trace, track.
speurhond
dagu u siköutu di ta höndi soni kuma maluwana.
tracker.
spichtig
a dë lëbëë langalanga finufinu.
lank, weedy.
spie
wan soni i o tuusi a soni peeta fa an musu buli.
pin, wedge.
spieden
go luku soni fusifusi tjubitjubi.
spy.
spiegelbeeld
di soni i ta si te i luku a sipei.
reflection, mirror image.
spiegelei
wan obo de booko tuwë a gansë jasa logologo wante.
fried egg.
spiering
wan pikii pei weti fisi.
smelt.
spies
lanza; spear, javelin.
spijbelaar
wan mii ta fusi nöömö faan go a siköö.
truant.
spijbelen
fusi fu ja go a siköö.
skip school.
spijkerbroek
öjeansö [djiinz] buuku; buuku de mbei ku wan degi koosu de kai `jeans' ta dë a modo nöömö.
jeans.
spijl
pau de buta mbei peni; lata.
bar; rung.
spijs
1)
soni i ta njan.
food, fare.
2)
soni de mbei ku amanda, suku, obo, ku lalalala apeesina kakisa mökisi.
almond paste.
spijskaart
di pampia de ta da i a kukutjapu, nëën i o si andi ku andi i sa bai fii njan.
menu.
spijt
te a ta hati i u wan soni i bi du; bai sabi sö.
regret.
spijtig
a tjali da i; a hati i.
regrettable.
spikkel
piki soni töbitöbi sö.
speck.
spil
1)
asi ta hoi soni fa a bia lontu ën.
pivot; axis.
2)
di sëmbë di ta mbei soni ta pasa.
key figure.
spillebeen
langalanga mangumangu futu u sëmbë, ku di sëmbë di abi ën.
spindle legs.
spilziek
an ta pindja soni, a ta poi soni.
wasteful; extravagant.
spin
1)
adjaansi.
spider.
2)
bia lontu u soni.
spin.
spinazie
wan pei guluntu ku degi uwii.
spinach.
spinde
kamian u tjubi soni u njan.
pantry; storecupboard.
spinet
wan pei soni di djei `piano'.
spinet.
spinnen
1)
toosa maaun; hai maun nië ko makandi mbei soni; te adjaansi ta mbei wosu.
spin.
2)
te pusipusi ta lonka ta giinta a hati.
purr.
spinnerij
fabiliki ka de ta toosa ta mbei koosu.
spinning mill.
spinnewiel
wan masini ta ndjaka maaun ta mbei koosu.
spinning wheel.
spinnig
a ta wogi ku sëmbë hiniwanten.
crabby.
spinrag
di maaun fu adjaansi wosu.
cobweb.
spinsel
1)
tebijankuli; bitju dosu.
cocoon.
2)
wan soni de mbei ku toosatoosa maaun.
something spun.
spint
di sinkii u pau a di kakisa basu.
sapwood.
spion
wan sëmbë de puu manda go tjubitjubi fu go luku felantima köndë fa a feni ko konda.
spy.
spionage
te i tjubi ta luku andi de ta du.
espionage.
spioneren
go luku soni fusifusi tjubitjubi.
spy.
spionetje
wan sipei de buta a di wosu sinkii u si soni a döö.
spying mirror.
spiraal
a mbei lontulontu go a liba.
spiral.
2)
denku; peesa.
spirit.
spiritisme
di biibi taa i sa fan ku dëdë sëmbë akaa.
spiritualism; spiritism.
spiritist
wan sëmbë ta fan ku dëdë sëmbë akaa.
spiritualist.
spit
1)
pau u jasa soni a goonfaja.
spit.
2)
baka siki; gaan sëmbë siki.
lumbago.
spits
1)
a dë ku tjöni buka.
2)
wan tjönitjöni pisi u wosu nango a liba.
pointed.
3)
a köni; a a' fusutan a hedi dendu.
brainy.
spitsboef
wan sëmbë an ta libi bunu.
scoundrel.
spitsboog
a lontu ma a tjöni a liba.
pointed arch.
spitsbroeder
1)
wan sëmbë i ku ën ta dë a wan së a di feti.
brother-in-arms.
2)
mati fii.
comrade.
spitsen
mbei a ko tjönitjöni.
point.
2)
di fa a köni.
pointedness.
spitsmuis
wan piki mbeti kuma masëngë ta hogi möön hii mbeti.
shrew.
spitsuur
1)
di juu di de nango a wooko nasö de ta kumutu, hii dee sitaati tuu fuu ku sëmbë.
rush hour.
2)
di juu di di wooko ta möön hebi.
peak hour.
spitten
diki; djobo gaan baaku.
dig, spade.
spitter
di sëmbë ta diki goon baaku.
digger.
spleet
kamian ka soni latja.
chink, crack, crevice.
splijtzwam
1)
piki libilibi soni ta paati de seei ta paaja ko möön hia.
fission fungus.
2)
soni di ta tja paati ko.
divisive element.
splinter
tjönitjöni mbalu u soni.
splinter.
split
latjalatja kamian u soni; tënëtënë kamian.
split.
splitsen
paati; tuwë u manu ku mujëë.
split up.
spoed
biinga hesihesi.
speed, haste.
spoedeisend
a dë gaan soni fu de musu seeka wantewante.
urgent.
spoedgeval
gaan soni fu de biinga ku ën wantewante.
emergency case.
spoedig
1)
a ta du hesihesi.
speedy.
2)
hesihesi, palapala.
soon; speedily.
spoedoperatie
de musu opolasi ën wantewante nasö soni o miti ën.
emergency operation.
spoel
di soni di nëën i ta lolu maaun ofu tatai.
spool; coil; reel.
spoelbak
baki ka i ta wasi soni.
basin; tub.
2)
hagu njanjan.
pigfeed.
spoken
1)
ta mbei kuma sëmbë ta du soni ala ma na sëmbë, a kandë jooka.
haunt.
2)
ta toobi i nöömö.
sponde
langa sutuu; bedi.
couch.
spongat
bidon baaku; di baaku u wata baki.
bung hole.
sponning
wan baaku de mbei langalanga a soni.
notch; groove.
spontaan
a ta du soni wante ku fii.
spontaneous.
2)
wan soni ta weki fëëë a i.
spectre.
spoor
1)
wan soni i ta bisi a futu ta tjökö di hasi fa a waka möön hesi.
spur.
2)
talan futu.
railway.
3)
talan wagi.
train.
4)
maaka di wan soni nasö sëmbë disa a baka.
spoor.
spoorslags
ta waka taanga kumafa a sa; ta kule vililii.
at full speed.
spoorstudent
wan sëmbë nango ku talan a di siköö ta ko, an ta libi a di siköö.
day student.
spoorzoeker
höndima; di sëmbë di sa' u waka a soni nasö sëmbë maaka baka te nöö a si ën.
tracker.
sporen
1)
waka ku talan.
go by train.
2)
waka a dee maaka u soni baka te nöö i si ën.
track.
sport
1)
wan pisi u taapu ka i ta buta futu.
rung.
2)
dee soni de ta du a döö fu pizii: dee bali pëë, hasua sö enz.
sport.
2)
a lo' u du soni ku sinkii u piizii hedi.
sportsmanlike.
spot
1)
mbei sëmbë fa.
mockery, ridicule.
2)
wan sati soni de taki a televisi fii mëni wan soni.
spot.
spotlach
mbei sëmbë fa ku wogi lafu.
sneer.
spotprijs
wan piki möni sö i paka fu di lö soni dë.
ridiculously low price.
spotten
lafu; mbei fa; ta sösö.
mock, scoff.
spotvogel
wan pei fou sa u djeesi oto soni.
mockingbird.
spotziek
a lo' u mbei sëmbë fa.
mocking.
spouw
di hooo kamian a dendu u wan wosu bandja de mbei dobu.
cavity in double wall.
spouwmuur
wosu bandja de mbei dobu, a fika hooo a dendu.
double wall.
spraakwater
diingi di ta mbei i ta fan hia.
strong drink.
sprakeloos
a fika pii, ja sa taki soni möön.
speechless, dumb.
spreekkamer
di kamba ka i ku sëmbë ta fan a së.
consultingroom.
spreektaal
di fa de ta fan di töngö hibijuu.
spoken language.
spreekuur
dee juu dee i sa miti ku di lö sëmbë dë.
hours of business.
2)
di fa a ta fan.
locution.
sprei
degi gaan koosu u bedi liba.
bedspread.
2)
paaja.
spread.
spreken
fan.
speak; speaking; speech.
spreker
di sëmbë di ta fan.
speaker.
spreng
kamian ka wan kiiki kumutu.
spring.
spreuk
nöngö; wödu.
aphorism, proverb.
spriet
1)
ahun uwii.
blade of grass.
2)
langa bia u dee atiti, ahalakwakwa.
antenna of insect; feeler.
sprietig
a dë langalanga finufinu.
lank.
spring-in-'t-veld
wan sëmbë an ta dë pii; wan mii lo' pëë, a ta djombo ta kule ta du soni.
madcap; tomboy.
springscherm
wan soni i ta bisi, te i djömbö kumutu a opolani a ta tja i ko a goon kuma paazoo.
parachute.
springstaf
dee soni ta piki ta latja: goni, dinamiti, bom.
explosives.
sprint
te i ta fia kule ma na longi; biinga taanga fu wan sati pisiten.
sprint.
sprits
wan pei kuku.
shortbread.
sproeier
wan soni ta sakwi soni.
sprinkler, sprayer.
sproet
tobitobi pëndë a sëmbë sinkii.
freckle.
sproetig
a a' pikipiki pëndë nëën sinkii tobitobi.
freckled.
sprokkelaar
wan sëmbë ta pii piki udu pisi.
woodgatherer.
sprong
djömbö.
jump, leap, hop.
sprot
wan piki fisi.
sprat.
spruit
njunjun uwii u pau, tjöntjön wan; azönjënjën.
sprout, shoot.
spruiten
1)
ta booko wojo; ta nasi njunjun uwii.
sprout, shoot.
2)
dë baka miii fëën.
be descended from.
spruitjes
wan pei bakaa köndë guluntu.
Brussels sprouts.
spruw
te buka fii poi.
aphtha.
spuien
1)
puu di awoo wata fu njunjun wan sa kule ko.
sluice.
2)
jabi fënsë öfu döö mbei di wosu böö ventu.
let in fresh air.
spuigat
wan lontulontu baaku ta dë a di sipi ta puu wata fa an singi.
scupper.
spuit
1)
soni i ta pompu ta puu wata a dendu.
syringe.
2)
sipoiti papai.
syringe.
3)
wan soni ta sipoiti.
sprayer.
spuiten
sipoiti wata a soni.
spout, squirt.
spuitje
sipoiti de da i.
injection.
spul
1)
soni; sonisoni.
stuff.
2)
toobi.
trouble.
spurt
wan piki kaakiti i feni ufö fii du di soni möön hesi.
spurt.
spurten
du möön hesi.
spurt, sprint.
sputteren
ta guunjan; ta fan kuma ja a' tifeedi; ta fan hesi poi te ja sa fan ën bunu; ta fan tëëmëtëëmë.
sputter.
spuug
buka wata; tunta.
spittle, saliva.
spuuglok
wan pisi uwii dë a i fesi hedi kööluköölu.
spit curls.
spuwen
tunta; balaki.
spit; vomit.
St.
wan apaiti sëmbë u Lomusu keiki.
saint.
Var.:
Sint.
staaf
1)
wan langa pisi u soni de mbei.
bar; ingot.
2)
pau langalanga.
staff.
staag
a dë di wan fa nöömö.
steady.
staak
1)
pau de finga a goon.
2)
wan langa pau de buta go a liba.
stake, pole.
staal
1)
wan pei felu de ta mbei soni ku ën.
steel.
2)
wan piki pisi u di soni fii tei luku fa a dë.
sample.
staaltje
wan piki pisi u di soni fii tei luku fa a dë.
sample.
2)
dë kabakaba.
3)
dë a sö wan kamian.
stand.
staand
a dë taamputaampu a pë; a dë a pë.
standing; upright.
staar
wojo fëën göö möni.
cataract.
2)
wan soni ta djei labu u soni.
tail.
3)
beibei uwii langalanga.
pigtail.
staartster
wan soni kuma teeja sö ma a ta a' labu, a ta waka ma de an ta si ën hesihesi.
comet.
staat
1)
wan köndë pisi kuma 'distrikt' sö.
state.
2)
di hei u wan sëmbë.
rank.
3)
di fa a dë.
state.
4)
lanti u wan köndë.
goverment.
staathuishoudkunde
di lei u andi ku andi sa tja di köndë ko a fesi a di së u möni soni.
economics.
staatkunde
di lei u tii köndë.
statesmanship; politics.
staatsexamen
wan exam di i musu pasa ufö i sa go a di möön hei siköö.
state exam for university.
staatsgreep
te wanlö sëmbë hopo tei di köndë.
coup d'etat.
staatsie
te de ta du soni gaanfa a wan apaiti fasi ku poolo.
state, pomp, ceremony.
staatsman
wan sëmbë di dë a di tii u wan köndë.
statesman.
stabiel
a dë di wan fa nöömö.
stable.
stabiliseren
seeka wan soni fa a dë di wan fa nöömö.
stabilize.
stadgenoot
di sëmbë ku i ta libi a di wan foto.
fellow townsman.
stadhouder
wan u dee möön gaan hedima u holanzi.
stadtholder.
stadhuis
di gaan kuutuwosu u wan foto.
townhall.
stadig
a dë di wan fu nöömö.
steady, constant.
stadion
stadion; kamian ka de ta ko luku bali pëë.
stadium.
stadium
wan pisiten u wan soni di ta göö ko fesi.
stage, phase.
2)
dee tiima makandi.
3)
[kabiteni] pau.
staff.
stage
di ten de ta luku fa a sa du wan soni.
term of probation.
stagnatie
1)
fa wan wata ta ko te a dë longi a wan kamian.
2)
te wan soni ko dë pii, an nango a fesi möönsö.
stagnation.
stagneren
1)
te wata fika pii a wan kamian, an ta kule, te wan pisi ta tingi lau.
2)
ta dë pii, an nango a fesi.
stagnant.
sta-in-de-weg
wan soni si ta tapa i nöömö te ja sa du wan soni.
obstacle.
staken
te dee wookoma tuu disa di wooko ufö fu wan soni hedi.
strike.
staker
wan u dee wookoma de fiti buka ku deseei u de an wooko a di mindi möön fu wan soni hedi.
striker.
staking
te de disa u wooko ufö fu wan soni hedi.
strike.
stakker
wan makisa sëmbë.
poor devil.
stakkerig
tjali fëën kisi i; a dë makisamakisa.
pitiful.
stal
1)
mbeti wosu.
stable.
2)
kamian i abi a wojowojo ta sei soni.
3)
wan kulupu bali pëëma nasö oto pëë di wan sëmbë ta paka.
team.
stalen
1)
de mbei ën ku `staal'.
2)
an a' panta u soni.
steel, iron (nerves).
3)
a ta hoi gingi.
tenacious.
stalles
kamian ka i ta sindo a kinöwosu.
stalls.
stalletje
tafa nasö kamba ka de ta sei soni.
stall, stand.
stalling
kamba ka i ta seeka soni buta.
stable; garage.
stam
1)
pau sinkii.
trunk.
2)
wan pei sëmbë ta dë u de de wanwan ta fan di wan töngö.
tribe.
3)
di mama pisi u wan wöutu.
stem.
stamboek
ka de ta sikifi në u sëmbë fu de sa ambë pai ambë; ka de sikifi në u mbeti fu de sa undi pai undi.
genealogical register.
stamboom
i famii; i bëë; wan soni de sikifi mbei ta lei i ambë ku ambë da i famii nasö i bëë.
family tree.
stamelen
te ngaku ta kisi i.
stammer; falter.
stamgast
sëmbë di nango hibiwan daka a wan kofi wosu nasö wan wënkë.
regular customer of coffee house.
stampen
1)
fon ku tati.
stamp; pound; thrash.
2)
te sipi sipi ta tombi nango ta ko.
pitch of ship.
3)
fugu ën go a i hedi.
pound.
2)
folo töngö.
flower pistil.
stamppot
tuwë hia soni a wan gansë makandi boi.
stew; hotchpotch.
stamtafel
wan soni de sikifi mbei ta lei i ambë ku ambë dë a i bëë.
genealogical table.
stamvader
fesiten sëmbë fii, womi wan.
ancestor.
stand
1)
di fa wan soni dë.
state.
2)
di fa de naki tjika a bali pëë.
score.
3)
di hei u wan soni nasö wan kulupu sëmbë; di hei di i abi.
position.
4)
di fa a mëni fu wan soni.
attitude.
standaard
1)
di faaka u dee lö sëmbë dë; di faaka u di masikapei nasö di feleniki.
standard.
2)
soni ta tja oto soni.
standard.
3)
di soni di i o luku fii wegi dee otowan ee de bunu; di fii wëti di i ta tja go a di otowan.
standard.
standbeeld
pobiki de mbei buta dë u ta mëni wan sëmbë.
statue.
stand-by
te wan sëmbë kumutu nöö i go nëën kamian.
stand-by.
standing
di fa a hei; di soni ta tookëën ku dee otowan.
distinction.
standje
wan buja.
scolding; talking to; row.
standpunt
di fa i ta mëni u wan soni.
point of view.
standrecht
te de dëën sitaafu wantewante dë.
summary justice.
standvastig
an ta tooka möönsö; i sa futööu ën.
steadfast.
standvogel
fou ta fika a di kamian dë, an ta kumutu go a oto köndë fu di di ëisi ten ta ko hedi.
sedentary bird.
stang
1)
wan felu dë a di hasi buka, ku ën i ta tii ën ka fa a go.
bit.
2)
pau.
rod.
stank
di tingi u wan soni.
stench, bad smell.
stap
1)
futu fu wan sëmbë i ta jei.
footstep.
2)
futu i ta puu.
3)
soni joo du fu heepi wan soni go fesi.
step.
stapelgek
a siki a hedi fanjanfanjan; a lau.
stark mad.
2)
teegiteegi.
at a footpace, at a walk.
star
a dë kakakaa; an ta buli; an ta tooka.
rigid, stiff, fixed.
staren
luku diiin.
stare; gaze.
starheid
di fa a dë kakakaa.
rigidity; fixedness.
starogen
ta luku soni diin.
stare, look.
start
seti; bigi u wan soni.
start.
2)
bia mötë.
start.
starter
di soni di i ta zin, nasö i ta hai, fu di masini musu seti wooko.
starter.
statie
1)
wan u dee teni-a-fö kamian ka sëmbë taampu ta begi a Lomusu keiki wosu.
station of the cross.
2)
luku `staatsie'.
ceremony.
statief
soni de mbei ku dii futu u hoi soni a liba; pau fii buta pötilëti.
tripod.
statiegeld
möni i ta paka ufö, te i toona tja di soni ko nöö joo feni di möni baka.
deposit.
statig
sëmbë nasö soni u a' lesipeki da.
stately.
station
1)
kamian ka sëmbë ta ko ta wakiti besi nasö talan wagi faa ko.
2)
ladio stasiön; televisi stasiön.
station.
stationair
a ta fika dë; a dë piii, an ta göö.
stationary.
statisch
1)
oto an hebi möön oto.
in balance, equilibrium.
2)
an ta tooka.
static.
statisticus
wan sëmbë ta sabi di hia u soni.
statistician.
statistiek
di lei u sabi un hia soni dë fu de konda da lanti.
statistics.
statuur
1)
di fa hën sinkii mbei.
figure, stature.
2)
di fa a langa go liba.
height.
staven
ta kotoeigi.
corroborate.
stearine
wan pisi u di fatu u mbeti nasö pau, de ta mbei sopu nasö oto soni ku ën.
stearin.
stede
kamian kuma foto sö.
town.
stedeling
sëmbë ta libi a wan foto, an ta libi a pandasi kamian.
townsman.
stee
kamian.
place, spot.
steeds
1)
a djei foto soni.
townish.
2)
hibijuu.
always, ever.
steeg
piki futu pasi.
lane, alley.
steek
1)
di suti ku dëkpë nasö lanza; di tjökö wan soni tjökö i; di njan wan libilibi soni ta njan i ku buka nasö gogo.
stab; sting.
2)
wan pei kaapusa.
cornered hat.
3)
pisipatu u hatiwosu de ta tja ko da i a di bedi.
bedpan.
steekmug
dee pikipiki soni ta njan sëmbë kuma kuukutu, mapia, maku sö.
gnat.
steekspel
1)
te sëmbë ta pëë ku lanza ta luku ambë o wini.
ousting tournament.
2)
ta fia ta taki soni ta tjökö de seei.
sharp exhange of words.
steel
1)
gansë maun; basöö pau.
handle.
2)
uwii pau; di soni ta hoi pau njanjan a di pau sinkii.
stem.
steelpan
gansë ku wan së maun.
skillet, saucepan.
steels
a ta du ën tjubitjubi.
stealthy.
steen
sitonu; sima sitonu.
stone; brick.
steenbok
wan pei kaabita sö ku gaan tutu, a ta libi a dee sitonu kuun kamian.
mountain goat.
steendruk
wan pei fasi u mbei buku, de koti di maaka a sitonu fu de nama a ënki wata ufö de nama a di pampia.
lithography.
steenhard
a taanga gagagaa kuma sitonu.
stonehard.
steenhouwer
wookoma ta koti sitonu ta puu a kamian.
stone mason.
steenworp
a dë kuma ka i sa hiti sitonu dou nöö.
stone's throw.
2)
soni kuma sikada de mbei fu de seeka wosu mbei.
scaffolding.
steigeren
di fa hasi ta hopo taampu ku ën baka futu a goon.
rear, prance.
steigerwerk
suwa; soni kuma sikada de mbei u subi a hei kamian.
scaffolding.
steil
1)
wan kamian hei ku goon.
steep; bluff.
2)
an o saka möönsö.
rigid; uncompromising.
steilheid
di fa an o bia möönsö.
inflexibility.
steilte
di fa a hei u subi.
steepness.
stek
wan pisi u pau i o koti fii tja go paandi.
cutting.
stekeblind
wojo fëën booko seei tönjöön.
stoneblind.
stekel
adjindja maka; te wan maka tjökö i; soni mbei kuma maka.
quill; prickle.
stekelig
1)
a dë ku maka.
prickly; caustic.
2)
a a' saanti.
prickly; caustic.
steken
tjökö; njan ku buka nasö labu (maku, kukutulabu); suti.
stab; sting.
stekje
wan pisi u pau i o koti fii tja go paandi.
cutting, slip.
stekken
pau pisi kuma kasaba pau sö fii tja go paandi.
slip.
stekker
soni de ta tuusi a di baaku u kisi sitölömu faja.
plug.
stel
wanlö soni makandi.
set.
stellage
soni de mbei kuma sikada fii subi go a hei kamian; suwa.
scaffolding.
stellen
1)
buta; seeka.
place; erect.
2)
sikifi wan soni.
composition.
steller
wan sëmbë ta sikifi wan soni a pampia.
writer.
stelling
1)
soni i sikifi u fa i pakisei u sö wan soni.
thesis.
2)
suwa; soni de mbei kuma sikada fii subi go a liba.
scaffolding.
steloefening
te i ta lei u sikifi soni a wan bunu fasi.
writing exercise.
stelpen
tapa.
staunch, stop, check.
stelsel
di fa de buta ta du wan soni.
system.
stelselloos
de ta du ën a peipei fasi; de an buta fa a musu du.
unsystematical.
stelselmatig
de an ta wooko fanjanfanjan, de ta du ën oto a oto baka.
systematic.
2)
pau futu.
stilt.
2)
sitëm.
vote.
stemband
tutu tatai fii di ta mbei i sa fan.
vocal chords.
stembus
wan soni ka i o tja di sitëm pampia fii go tuusi.
ballotbox.
2)
seti (gitali) fa a pëë.
tune; tune up.
stemmer
wan sëmbë ta sitëm; wan sëmbë ta seti (gitali) fa a pëë.
voter; tuner.
stemmig
a dë pii kuma an lo' lafu.
grave; sober.
2)
di fa a ta fii a di mindi.
mood, frame of mind.
3)
te de seti wan gitali nasö wan oto soni fu de pëë ën.
tuning.
stemoefening
te i nango ta lei fii kanda nasö fii fan bunu ku i töngö.
voice training.
stempel
1)
maaka i o sitampu a pampia.
stamp; postmark.
2)
wan në i ta tja fu te i dëdë.
stigma.
stempelaar
1)
wan sëmbë ta sitampu pampia a lanti kantoo.
stamper.
2)
wan sëmbë an a' wooko ma a ta feni heepi.
unemployed.
stempelkussen
piki sipönsu ta hoi ënki fii ta sitampu soni.
inkpad.
stemspleet
di baaku ta dë a dee töngö tatai mindi fii.
glottis.
stencil
wan pampia nasö felu pisi kotikoti ku baaku fu te i kë i sa lobi ënki nëën liba nöö di maaka o fika a wan pampia nëën basu.
stencil.
stencillen
te de ta mbei sömëni u di wan pampia ku wan pei masini.
stencil, mimeograph.
stencilmachine
wan pei masini ta mbei sömëni u di wan pampia.
mimeograph.
stenen
1)
sitonu; sima sitonu.
stone; brick.
2)
djëëmë.
groan.
stenentijdperk
di ten felu an bi dë, de bi ta mbei felu soni ku sitonu.
stoneage.
stenig
a dë ku sitonu te a hia.
stony.
steno
wan pei fasi de ta sikifi hesi ku maun.
shorthand.
stenograaf
wan sëmbë di sabi u ta sikifi a di fasi de kai `steno'.
stenographer.
stenograferen
sikifi soni a di fasi de kai `steno'.
write shorthand.
stenotypist
wan sëmbë ta wooko a kantoo ta puu `steno' ku sikifi masini.
stenotypist.
step
1)
wan pëë soni u mii, a dë ku wagi futu nöö de ta taampu nëën liba ta panjan ta logoda ku wan së futu.
scooter.
2)
wan soni i ta taampu nëën fii subi go liba.
step.
3)
wan futu di i puu a di baja.
step.
2)
soni ta djei teeja.
3)
gaan nëbai sëmbë.
star.
stereoscoop
wan soni i ta luku footoo, i ta si soni gbegedee nëën kuma na mbeimbei soni.
stereoscope.
stereotiep
an ta tooka möönsö, sö nöö ta dë; a djei dee otowan fëën nöö.
stereotype.
2)
an ta ko njanjan.
sterile, barren.
sterilisatie
1)
di fa i o boi soni fa an tja siki ko a i.
sterilization.
2)
di fa de opolasi sëmbë nasö mbeti fa an pai möön.
sterilization.
2)
opolasi fa an pai möön.
sterilize.
sterk
1)
a taanga; a a' kaakiti.
strong.
2)
gaanfa.
much.
sterkedrank
dee diingi ta dööngö sëmbë.
liquor, hard drinks.
sterken
toona mbei fa a möön taanga; da taanga.
strengthen, fortify.
sterkte
di taanga u soni; di kaakiti u soni.
strength; power.
sterrenbeeld
wanlö teeja makandi, te i luku de nöö i ta si soni kuma peentje nëën.
constellation.
sterrenwacht
wosu ka de nango ta luku dee teeja.
observatory.
sterrenwichelaar
wan sëmbë ta luku dee teeja ta konda andi o pasa a bakaten.
astronomer.
sterretje
1)
piki teeja.
little star; starlet.
2)
wan sëmbë ta pëë a fëlëm ma an dë gaan nëbai sëmbë eti.
little star; starlet.
stethoscoop
di soni de ta haika sëmbë hati a hatiwosu.
stethoscope.
steun
heepi; soni ta hoi otowan fa an kai.
support.
2)
hoi fa an kai.
3)
heepi.
support.
steunfonds
möni u heepi sëmbë a soni.
relief fund.
steunsel
soni ta hoi otowan fa an kai.
prop.
steunzool
soni de ta buta a susu fu te i bisi ën a hoi di dikidiki u futu fii.
arch support.
steur
wan pei fisi.
sturgeon.
steven
boto gogo; boto hedi.
stem or stern.
2)
an o kai.
solid.
3)
a hia.
substantial.
steward
sölugusëmbëma a sipi.
steward.
stewardess
mujëë ta sölugu sëmbë a opolani dendu.
stewardess.
stichtelijk
wan soni o heepi i go a fesi a di libi fii.
edifying.
stichten
1)
tja wan njunjun soni ko.
found.
2)
da hati a bumbuu soni.
edify.
stichting
1)
wan feleniki de hopo u de du wan soni.
2)
te de tja wan soni ko.
foundation.
stiefbroeder
baaa fii, i ku ën abi wan mama nasö wan tata.
stepbrother.
stiefkind
di manu fii mii nasö di mujëë fii mii.
stepchild.
stiekem
tjubitjubi.
underhand; on the sly.
stift
1)
wan tjönibuka soni.
peg.
2)
wan pei moimoi buka pötulöutu u teeken soni.
magic marker.
stifttand
göutu tanda nasö weti tanda de buta da i.
crowned tooth.
stigma
1)
wan poi në i ta tja fu nöömö.
2)
wan maaka i abi a i sinkii ka soni bi du i.
stigma.
stijf
a taanga; an ta bendi; an ta tooka.
stiff; rigid.
stijfsel
wan soni i ta tuwë a wata fii tuusi hëmpi dëë be a ko kakakaa.
starch.
stijfte
di fa a dë kakakaa.
stiffness.
stijgbeugel
di soni ta hëngi a di hasi bandja ka i o tuusi futu fii subi go a di hasi liba.
stirrup.
stijl
1)
dee pikipiki lata u wan gadii.
stile.
2)
posu.
post.
3)
fasi u du soni.
style.
stijlbloempje
wan föutu de mbei a di soni de taki nasö de sikifi, ma a ta da i lafu.
stylistic howler; mixed metaphor.
stijven
1)
mbei soni ko kakakaa.
stiffen.
2)
da sëmbë taanga.
encourage.
2)
peeta a gangaa te an sa böö; an sa böö kisi goon.
stifle, choke.
stikstof
wan pisi u di ventu u mundu.
nitrogen.
stil
pii; a dë pii.
still; quiet.
stileren
ta mindi ta sikifi a wan fasi di fiti.
compose.
stilist
sëmbë di sa u sikifi soni te a suti u lesi.
stylist.
stilleven
soni de teeken u dee soni an ta buli kuma pau njanjan, kuma paabi, kuma buku sö.
still life.
stilte
fa a dë pii.
silence; quiet.
stimulans
di soni di ta tuusi i fii du wan soni.
stimulant.
stip
pikipiki pëndë töbitöbi.
dot; speck.
stipendium
wan möni de ta da i fu di soni i ta du.
stipend; scholarship.
stippel
pikipiki pëndë töbitöbi.
dot, speck.
stippelen
mbei pikipiki pëndë töbitöbi.
dot, speckle.
stippellijn
wan tololoo maaka de mbei ku töbitöbi pëndë.
dotted line.
stippen
1)
nama a wan watawata soni.
2)
mbei soni ku töbitöbi maaka.
dip; dot.
stipt
pilisisi; gbelen.
punctual, precise.
stipuleren
te de taki leti fa wan soni musu du.
stipulate.
stocijn
wan sëmbë abi tai hati te an ta këë, an ta lafu.
stoic.
stoeien
ta pëë ta katjakatja.
romp.
stoel
sutuu; bangi.
chair.
stoelen
ku ën de seti ën.
founded upon.
stoep
1)
sitonu a wosu fesi ka joo taampu fii denda a di wosu; böngöma.
threshold.
2)
bandja pasi ka sëmbë ta waka.
pavement.
stoer
a a' hati; a taanga.
stalwart, sturdy.
stoet
te hia sëmbë ta waka bandja ku bandja, oto a oto baka.
procession.
stoeterij
ka i ta kiija bumbuu hasi ta mbei böngö.
stud-farm.
stoethaspel
wan sëmbë di an sa u du soni bumbuu; babaobabao sëmbë.
clumsy person.
stof
1)
koosu soni.
material.
2)
hii soni ku ën de ta mbei soni.
material.
3)
gudugudu.
dust.
4)
di soni de ta taki; di soni de ta sikifi soni fëën.
subject.
stoffelijk
a mbei ku soni; na akaa soni.
material.
2)
njan buka.
boast.
stoffer
tafa liba basöö; soni u feki soni puu sundju.
brush, duster.
stofferen
seeka sutuu nasö bangi ku koosu soni be a ko putuu.
upholster.
stoffig
a dë fa u feki, a dë ku gudugudu.
dusty.
stofje
wan pisi finufinu sundju.
mote; speck of dust.
stofregen
tjuba di ta maani winiwini sö.
drizzle.
stofzuiger
wan pei sitolomu basöö ta hai di sundju go nëën dendu.
vacuum cleaner.
stok
pau; kokoti; pau pisi.
stick; cane.
stokdoof
jesi fëën booko seei.
stone deaf.
stoken
1)
suti faja a soni.
burn.
2)
buta udu a faja fa a tjuma.
stoke.
stokken
peka fika dë, an nango möön.
break down.
stola
wan langa koosu sö u tapa kötö.
stole.
stollen
ta degi ko kantii sö.
coagulate, congeal.
stom
1)
buka fëën tapa; an sa fan.
dumb, mute.
2)
a don.
stupid.
2)
ta wooko ku di ventu di ta puu te soni ta fëëbë.
steam.
stommelen
a ta gbogologbogolo.
clatter about.
stomp
1)
pusa go; böö de suti da i.
push; punch.
2)
di dëdë u faka.
dull.
3)
an tjöni.
blunt.
2)
an tjöni.
dull.
stond
wan pisiten.
a period of time.
stoof
wan soni u kendi futu.
footwarmer.
stookmiddel
soni de ta sëndë faja kuma kasoli, amëëka oli, udu.
fuel.
stoom
di ventu di ta puu te soni ta fëën.
steam.
stoop
wan pei soni u lai watawata soni, a dë kuma tu liti ku hafu sö.
water container.
stoornis
wan soni ta toobi i a di soni i ta du.
disturbance, disorder.
stoot
tuusi soni; sikopu ku futu; suti ku böö; tötö puu.
push; punch; kick; stab.
stop
1)
soni u tapa baaku buka.
plug.
2)
taampu! disa!
stop.
stopfles
gaan bata ku gaasi tampa.
glass jar.
stopgaren
maaun u tapa baaku a koosu soni.
darning wool.
stoppel
tjöni buka u soni di fika a goon te i djafu ën; tjöni buka u soni di ta nasi, kuma bia.
stubble.
2)
buta.
put.
stopverf
soni u tapa baaku a soni ufö i feifi ën.
putty.
storen
toobi sëmbë a di soni a ta du.
disturb, interfere with, interrupt.
storingdienst
dee sëmbë dee ta seeka telefon, nasö faja soni da i te a booko.
maintenance service.
storm
1)
taanga ventu ku tjuba.
2)
te hia soni ko a i liba gilili sö.
gale, storm.
stormaanval
te hia sëmbë nasö soni ko a wan sëmbë liba.
assault.
stormen
1)
te tjuba ko ku taanga ventu.
2)
ta du soni gaanfa.
storm.
stormloop
kule go kisi wan sëmbë fon.
assault.
stortbad
te i ta wasi a wata di ta kule a i tjöööö.
showerbath.
stortbui
gaan tjuba di kai kölö sö.
downpour.
2)
buta möni.
pay.
3)
kai djolou.
plunge.
4)
tuwë.
throw.
stortplaats
dotiipi; kamian ka i ta tuwë sundju.
dump, dumping ground.
stout
kaakei; wogiwogi.
naughty.
stoven
ta boi soni longi ku piki faja.
stew.
2)
hafu u di baai u wan lontulontu soni.
radius.
3)
ventu u dee gaan opolani ku ën de ta waka.
jet.
straalaandrijving
te ventu ta tuusi ën kuma fa a ta tuusi dee gaan opolani.
jet propulsion.
straat
1)
woto pasi; sitaati.
street.
2)
wan fitja kamian a tu soni mindi.
strait.
straatarm
a pena gaanfa.
as poor as a churchmouse.
straf
1)
a ta buta wëti da sëmbë hia poi.
severe.
2)
di sitaafu di i o feni fu di i du wogi.
penalty.
3)
ku kaakiti.
strong.
straffen
sitaafu sëmbë fu di soni di a du hedi.
punish.
strak
a dë setiseti.
taut; set.
stralen
1)
ta sëndë; ta tuwë mujeje.
beam, radiate.
2)
fika baka.
fail.
stram
an sa buli.
stiff, rigid.
strand
sandu kamian a di ze bandja.
strand.
stranden
te wan boto peka fu di a waka a keee kamian.
strand, run ashore.
strandjutter
wan sëmbë ta pii soni a sandu kamian u di ze.
beach comber.
strandvlo
wan pei wetiweti andingö sö ta djombo.
sandhopper.
strateeg
wan sëmbë di ta pakisei fa u de musu du wan soni.
strategist.
stratosfeer
di lasiti pisi u mundu ka di ventu u goonliba dou.
stratosphere.
streber
wan sëmbë ta biinga fa a ko nëbai sëmbë.
social climber.
streek
1)
pisi wata; 2; maun i lobi a soni.
region; stroke.
3)
wan u dee së u goonliba.
north.
streektaal
di fa di wan töngö ta tooka a kamiankamian.
dialect.
streep
langalanga maaka.
stripe; streak.
strekdam
dan de mbei u tapa wata.
breakwater.
strekken
tëndë; tëndë soni; hai.
strecth, extend.
meaning)
2)
di fa wan soni ko möön langa.
stretching.
strelen
1)
lo' maun a sëmbë nasö a soni sinkii.
caress.
2)
gafa; da piizii.
flatter; gratify.
2)
te de lo' maun a sëmbë nasö a soni sinkii.
caress.
stremmen
1)
watawata soni ko degi.
congeal.
2)
tapa.
obstruct.
streng
1)
a ta buta wëti hia poi.
2)
an ta mbei sipootu; a wogi.
3)
gaanfa.
severe; stern.
4)
wan pisi maaun.
strand.
2)
beei; toosa.
braid, twist.
strengheid
di fa wan sëmbë ta hoi hën seei a wëti tjika nasö a ta buta i fii hoi wëti.
severity, strictness, rigour.
strepen
ta mbei langalanga maak.
strip; streak.
2)
möiti i ta mbei.
striving.
strijd
te de pëë soni fu de wini; feti; te i biinga gaanfa fii du wan soni.
struggle, contest, fight.
contrary)
2)
de an kai.
conflicting.
strijkage
te i ta lei taa i dë a wan sëmbë leiki gaanfa poi.
bow, scrape.
2)
naki (kuma gitali).
strike.
3)
tiiki; hai soni a soni liba ku maun.
iron; stroke.
strijker
di sëmbë ta naki dee pëë soni kuma dee gitali sö.
stringplayer.
strijkstok
di papai de ta hai a so u dee pëë ta a' tatai.
bow.
strik
1)
soni de tai a wan fasi di de sa lusu hesi.
bow.
2)
lasu.
lasso.
3)
taapu.
snare.
strikdas
wan pei soni de tai a gangaa a dasi kamian.
bowtie.
2)
kisi ku taapu.
ensnare.
strikt
a dë leti a tatai liba a hii soni; a ta buta wëti da sëmbë hia poi.
strict.
stro
dëëdëë ahun, alisi kakisa, dee lö soni dë.
straw.
2)
a dë setiseti; a dë matimati.
3)
an lo' sëmbë.
stiff; harsh.
4)
an ta waka hesi.
with difficulty.
strofe
wan pisi u wan kanda de ta kanda.
strophe.
strohalm
dëëdëë ahun pau.
blade of straw.
stroken
a kai ku ën.
be in keeping with.
stroman
në fëën a tjai ma an ta dë a di fa; kau söndö tutu.
figurehead.
stromen
(wata) ta kule.
stream, flow, pour.
strompelen
ta waka vandavanda, babaobabao.
stumble, stagger.
2)
de mbei ën ku dëëdëë ahun.
straw.
strook
wan langalanga pisi u soni finufinu.
strip.
stroom
te soni ta ko hia, ee wata, ee sëmbë, ee fan.
stream; flood.
stroomlijn
de mbei ën faa sa waka hesi.
streamline.
stroop
sitolopu; suki wata; suki wata mökisi ku fuuta wata.
treacle; syrup.
strooplikker
wan sëmbë ta naki i tëtë nöömö fii musu lobi ën.
one who courts favor.
strooptocht
hia sëmbë ko gidjii a wan kamian u ko fufuu.
raid.
strootje
wan kodo dëëdëë ahun pau.
straw.
2)
saku namba; goni namba.
strap.
3)
hogi hedi soni.
bad luck.
4)
wan pei soni de ta bisi a gangaa a dasi kamian.
bowtie.
stropen
1)
booko höndi wëti, kii mbeti di ja bi musu kii.
poach.
2)
fufuu; ko a köndë u ko fufuu.
maraud.
3)
hai saaa puu.
strip.
stroper
1)
wan sëmbë ta booko höndi wëti ta kii mbeti di an bi musu kii.
poacher.
2)
wan sëmbë ko a köndë ko u ko fufuu.
marauder.
2)
ahun; pobiki.
figurehead.
strozak
wan mataasi de lai ku dëëdëë ahun.
straw mattress.
struik
piki pau; uwii.
bush, shrub.
struikrover
wan hogihatima ta watji sëmbë a pasi fa a kii tei möni.
highwayman.
struis
a mbei gingi siteifisiteifi.
sturdy.
struma
gaan gangaa siki.
goitre.
struweel
uwii, ku piki pau, basu wan; matu basu.
brush; shrubs.
strychnine
wan soni ta dë a wan pau, ee i bebëën i o dëdë.
strychnine.
stuc
soni kuma keeti, de ta lobi ën a wosu sinkii faa linzo.
plaster.
student
wan sëmbë nango a hei siköö.
student, undergraduate.
studentikoos
a djei siköuma; a ta mbei kijoo kuma a sabi soni poi.
studentlike, jaunty.
studeren
mbei moiti u lei wan soni.
study.
studie
1)
di soni di i ta lei.
study.
2)
te wan teekensonima ta teeken soni pala fa a toona mbei ën möön fini a bakaten.
sketch.
3)
di pampia di i mbei u wan soni di i öndösuku.
study.
studiebeurs
möni de o da i fu heepi i paka di siköö.
scholarship.
studiekop
wan sëmbë di sa lei bunu.
great student.
studio
1)
kamba ka de ta mbei fëlön nasö soni u taki a ladio nasö u lei a televisi.
2)
apaiti kamba ka de ta tëmbë, nasö de ta seeka footoo soni, nasö de ta teeken soni buta a pampia.
studio.
stuf
soni ta feki pötulöutu maaka puu.
eraser.
stuff
dee maluwana.
drugs.
stug
1)
a dë setiseti.
stiff.
2)
an lo' sëmbë.
3)
a dë kaakaa.
dour.
stuifmeel
dee pikipiki kookokooko u folotöngö.
pollen.
stuip
te miii siki kisi i.
convulsion, fit.
stuiptrekken
te sinkii fii ta djombo ta buli söndö i kë.
twitching; convulsion.
stuit
1)
labu u sëmbë.
tailbone.
2)
djombo u bali.
bounce.
stuiten
1)
naki bali toona.
bounce.
2)
tapa sëmbë nasö sondi.
stop, arrest.
3)
miti.
encounter.
stuitend
a dë wan gaan toobi soni u si nasö u jei.
shocking.
stuiter
wan möön gaan monimo de ta pëë ku ën.
marble.
2)
wai gudugudu.
make dust.
stuiver
feifi sensi, di djafudjafu möni.
sf 0,5.
stuk
1)
pisi u wan soni.
piece; part.
2)
wan apaiti pampia de mbei.
document.
3)
wan soni de mindi fu de pëë.
composition.
4)
a booko.
broken.
stukadoor
di sëmbë di ta wooko ku 'stuc'.
plasterer.
stukadoren
ta lobi 'stuc' a wosu sinkii nasö palafön.
plaster.
stukbreken
booko wan soni pisipisi.
break to pieces.
stukloon
möni de ta paka ma na ku juu, de ta paka te i kaba di pisi wooko dë.
piece wages.
2)
wan sëmbë an sa u du soni bunu.
bungler.
stunt
wan bödjëë soni di wan sëmbë du.
stunt.
stuntprijs
wan gaan lagi möni de buta fii paka u wan soni.
record low price.
sturen
1)
tii; lëi.
steer; drive.
2)
manda.
send.
stut
posu; wan soni ta hoi otowan fa an kai.
prop, support.
stutten
hoi soni fa an kai; tja sëmbë.
support.
stuur
di soni i ta panjan ta tii oto, baisigi, mötë.
helm, wheel, handlebar.
stuurboord
letimaun së u di sipi te i ta luku fesi.
starboard.
stuurrad
di soni ku ën de ta tii wagi nasö oto soni.
steeringwheel.
stuurstang
maun u baisigi; di pau i ta tii soni.
handlebar.
stuw
wan soni de mbei tapa di wata a lio.
dam.
stuwen
1)
lai soni a kamian.
stow.
2)
tuusi go fesi.
propel.
3)
tapa wata a wan kamian.
dam up.
sub
nëën basu.
under, beneath.
2)
wan pei sodati hedima ma a dë a wan otowan basu.
subaltern.
subiet
1)
te fii sabi.
sudden.
2)
wantewante.
at once.
subject
di soni de ta taki dë; di soni de ta sikifi soni fëën.
subject.
subjectief
i ta fii ën kuma soni fii seepi.
subjective.
subjectiviteit
te i ta fii ën kuma soni fii seepi; te i ta fii wan fasi a i hati taanga poi fii pakisei ën leti.
subjectivity.
subliem
a bumbuu möön hii soni.
sublime.
sublimeren
1)
te i tai hati tapa i seei kë fu di an fiti nöö i ta du oto soni nëën kamian.
2)
te wan soni bia ko ventu.
sublimate.
subsidiair
ee i kë i sa du sö wan soni nëën kamian.
with the option of.
subsidie
wan möni de ta da i u heepi i du wan soni.
subsidy, grant.
2)
di mama u di soni.
matter; substance.
substitueren
buta soni nasö sëmbë a otowan kamian.
substitute.
substituut
di soni nasö di sëmbë di de buta a di otowan kamian.
substitute.
subtiel
a fini te a taanga u si.
subtle.
subtropisch
di kamian dë kendikendi ma an dë wan u dee möön kendi kamian u goonliba.
subtropical.
subversief
de ta biinga u puu takima a de liba; ta biinga u poi wan soni kaba a sösö.
subversive.
succes
i feni di soni di i bi kë.
success.
successie
oto ta subi a otowan kamian.
succession.
succesvol
i feni di soni di i bi kë.
successfull.
suede
dendu së u mbeti kakisa de bi seeka u mbei soni.
suede.
Suez-kanaal
wan gaan ngöto de diki a di së u Afiikan köndë fu tja tu ze go miti.
Suez Canal.
suffen
i dë kuma duumi kisi i; pakisei fii dë a mundu.
be daydreaming.
sufferd
wan sëmbë di an ta du soni ku peesa.
dullard.
suffix
wan wöutu pisi i ta nama a di mama u di wöutu baka kuma di 'en' fu 'honden'.
suffix.
suggereren
taki wan soni u de pakisei nëën liba.
suggest.
suggestie
wan soni i taki fu de pakisei nëën liba.
suggestion.
suggestief
a ta da i wan mëni; a ta buta i fii fii sö wan fasi.
suggestive.
suicide
te wan sëmbë kii hën seei.
suicide.
suikertante
wan mama sisa fii nasö wan tata sisa fii, a gudu teee, a kandë te a dëdë a o disa dee gudu fëën da i.
legacy aunt.
suite
1)
wanlö kamba hiniwan ku ën döö ta kumutu nango a di otowan.
2)
wanlö soni de ta pëë baka na baka fuun baja.
suite.
suizelen
ta bai saapi kuma te ventu ta seki uwii.
rustle.
suizen
te wan soni ta bai saapi.
buzz; sough; sigh.
sujet
soni de ta kai wan womi sëmbë te de ta kosi ën.
scamp.
sukade
fuuta kakisa de boi ku suki.
candied peel.
2)
babaoma.
bungler.
sukkelen
1)
ta suwaki ta suwaaki hiniwanten.
be ailing.
2)
mbei möiti ku taanga fii go a fesi.
trudge.
2)
makisama.
invalid.
3)
babaoma.
bungler.
sul
a dë bumbuu, ma an kaba köni.
a good soul.
sulfaat
wan pei satu ku ën de ta mbei deesi.
sulphate.
sulfer, solfer
wan pei soni de ta mbei gonilai nasö suwalufu ku ën, te a tjuma a ta tingi seei.
sulfer.
sullig
a bumbuu ma an dë wan kaba köni sëmbë.
a good soul.
sultan
wan pei hedima u dee sëmbë ta begi di gadu de kai Allah.
sultan.
summier
wan sati fasi u taki di mama u di fan.
summary.
super
a möön hii; a bunu möön hii.
super.
superieur
1)
a möön bunu; a möön hei; a bunu gaanfa.
2)
wan sëmbë di dë a i liba.
superior.
superlatief
a möön bunu möön dee otowan tuu.
superlative.
supersonisch
a ta waka hesi möön fa di bai u soni ta waka.
supersonic.
superstitie
wan soni de ta tei ta biibi ma na tuu seei.
superstition.
supervisie
te de ta luku fa i ta du soni ee i ta du ën bunu.
supervision.
supplement
soni i tja ko nama ku di fosuwan.
supplement.
suppleren
tja soni ko nama ku di fosuwan fa a dou.
supply the deficit.
suppoost
wan pei wakitima.
doorkeeper; warden.
suprematie
di fa a hei möön dee otowan.
supremacy.
surnumerair
wan wookoma ma nëën ta wooko hibiwan juu, te de an a' sëmbë tjika nöö a ta wooko.
supernumerary.
surplus
1)
di unmëni a pasa di maaka.
2)
möön hia möön fa de bi buta.
surplus.
surprise
wan soni di pasa di ja bi mëni seei.
surprise.
surrealism
wan pei fasi u teeken, de ta teeken kumafa de ta fii a de hati ma na dee soni dee i ta si ku wojo.
surrealism.
surrogaat
wan soni de buta a di otowan kamian.
substitute.
sursance
te de buta taa i sa paka wan möni a baka di i bi musu paka tide.
moratorium; suspension of payment.
surveillance
te i ta luku fa wan soni nasö wan sëmbë ta du.
surveillance; supervision.
suspect
te de si kuma sö wan soni, ma de an sabi tuu fëën.
suspect.
sussen
tapa sëmbë fa a kabuka; ganjan miii faa dë pii.
soothe; appease.
swastika
di nöbu u dee sëmbë de kai Nazi de bi feti di gaan feti.
swastika.
2)
wan pei poku.
swing.
syfilis
wan pei siki di sa kisi i ee i waka fanjanfanjan a di së u manu ku mujëë.
syphilis.
syllabe
dee piki pisi u wöutupisi: 'wisiwasi' ta abi fö 'syllabe': wi-si-wa-si.
syllable.
syllabus
wan soni de sikifi kölö sö fu dee soni de ta lei a di siköö lei dë.
syllabus.
symbiose
te tu soni ta libi makandi ta heepi de seei, kuma weti fou ku kau; te tu sëmbë nasö tu kulupu sëmbë ta nama makandi u de heepi de seei.
symbiosis.
symboliek
te i si ën a ta da i mëni fu wan oto soni.
symbolism.
symbolisch
a ta da i mëni u wan oto soni.
symbolic.
symbool
wan soni nasö wan maaka ta mbei i mëni wan oto soni, kumafa Saana köndë faaka ta mbei i mëni Saana köndë.
symbol.
symfonie
wan pei pëë de mindi fu hia sëmbë musu naki ën makandi a dee peipei soni de ta pëë.
symphony.
symmetrie
di fa a dë a di wan së söseei a dë a di oto së.
symmetry.
sympatie
di fii i ta fii makandi ku sëmbë te soni miti ën.
sympathy.
symposium
te hia sëmbë ta ko makandi u taki a wan soni liba.
symposium.
symptoom
di soni i ta si fii sabi taa sö wan soni du ën.
symptom.
syncope
wan pei fasi de ta pëë poku, a ta piki fasifasi.
syncopation.
synode
te dee keikima ko makandi u kuutu.
synod.
synoniem
wan oto fasi u taki di wan seei soni: teegiteegi = saapisaapi; goni = Faansi felu.
synonym.
syntactisch
a nama a di fa dee pisipisi u fan ta kai makandi fii taki soni.
syntactic.
syntaxis
di lei u fa dee pisipisi u fan ta kai makandi te joo taki soni.
syntax.
synthese
mökisi soni makandi.
synthesis.
synthesizer
wan soni de ta seti u di poku sa piki oto fasi.
synthesizer.
synthetisch
1)
de mökisi wanlö soni makandi u de mbei ën.
2)
djei a djei sö wan soni ma nëën, mbei de mbei ën.
synthetic.
Syri
wan köndë a di Middellandse Zee bandja.
Syria.
systeem
wan fasi de buta ta du wan soni.
system.
systematisch
i ta du di soni a wan leti fasi, ja ta du ën fanjanfanjan.
systematic.
Copyright © 2002