Dutch — Saramaccan — English Dictionary

V - v

V sitolomu kaakiti. volt. Var.: volt.

v. 1) mujëë wan. feminine. Var.: vrouwelijk.

2) u. of. Var.: van.

3) wan u dee piki pisi u Gadu Buku dee dë ku nömbu. verse. Var.: vers.

v.a. fu kumutu a. since. Var.: vanaf.

vaag an dë limbolimbo; a dë bundjii sö. vague, hazy, dim.

vaak hiniwan juu; hesihesi. often, frequently.

vaal an sëndë, a dë fökii sö; sinkii fëën dë f n. sallow; faded; drab.

vaalt ka de ta buta mësi (soni u paandi soni fa a fatu); doti hipi. dunghill.

vaam/vadem wan pei maaka kuma sikisi futu longi sö de ta konda di fa wata fundu tjika. fathom.

vaan faaka. flag, banner.

vaandel di faaka u di masikapëi nasö u wan felëniki; hiniwan maakamaaka pisi koosu taitai a wan pau. standard, banner.

vaandeldrager di sëmbë di ta tja di `vaandel'. standard bearer.

vaarboom pau u tötö wan sipi go a fesi; kula. punting pole.

vaardig 1) a sa u du soni. skilled.

2) a dë kabakaba. ready.

vaardigheid di fa i sabi u du soni. skill.

vaargeld möni di i ta paka fii pasa ku sipi a wan kamian. canal dues.

vaargeul fundu kamian ka sipi ta waka. channel.

vaarroute di pasi ka di sipi ta waka. sailing route.

vaars wan kau mii mujëë wan u a kandë tu jaa, an bi pali eti ee nasö fosu pasi a pali. heifer.

vaart 1) di waka u sipi. navigation.

2) di fa wan soni ta waka hesi tjika. speed.

3) wata pasi. canal.

vaartuig boto; sipi. vessel, craft.

vaarwel adjoisi. farewell.

vaas soni u buta folo bisi wosu. vase.

vaat sundjusundju paabi lai. dishes to wash.

vaatdoek koosu u wasi paabi lai. dishcloth.

vacant an a' sëmbë a di kamian dë eti. vacant.

vacantie fakansi. vacation.

vacature te sëmbë an dë a di kamian eti. vacancy.

vaccin deesi de ta sipoiti i fu wan pei siki an ko a i. vaccine.

vaccinatie sipoiti de ta sipoiti i u tapa wan siki fu an kisi i. vaccination.

vaccinatiebewijs pampia de da i u lei taa i kisi sipoiti u wanlö pei siki. vaccination certificate.

vaccine di dessi de ta sipoiti i fu tapa wan siki fu an kisi i. vaccine.

vaccineren te de sipoiti i fu wan siki an ko a i. vaccinate.

vaceren a dë söndë sëmbë. vacant.

vacht mbeti puuma. fur; fleece; coat.

vacuum te kamian fika hooo, na ventu seei dë nëën. vacuum.

vacuumfles bata di ta hoi soni kendikendi nasö kötökötö. vacuum flask; thermos.

vadem wan maaka de ta konda di fundu u di ze, wan fëën da sikisi futu. fathom.

vader tata; womi di pai mii. father.

vaderen dee womi avo fii. fathers; ancestors.

vaderland di köndë ka de pai i ee nasö ka de kiija i. native country.

vaderlandslievend te i ta lobi i köndë. patriotic.

vaderlijk 1) kuma wan tata. fatherly.

2) fu di tata. paternal.

vaderloos söndö tata. fatherless.

vadermoord te a kii hën tata. patricide.

vadsig malëngë. indolent; lazy.

vagebond wan sëmbë di na ta wooko, a ta waka ta lontu. vagabond; tramp.

vagelijk an dë limbolimbo. vague.

vagevuur di kamian dee Lomusu taa di akaa fii o go fa a tei sitaafu öfu i sa go a Gaangadu köndë. purgatory.

vagina k£. vagina.

vaginaal a nama a k£. vaginal.

vak 1) pikipiki kamba tu kasi ee nasö wan dosu. compartment, pigeonhole.

2) piki pisi u kamian. section.

3) wan u dee lei i ta lei a siköö. subject.

4) di wooko fii. trade; profession.

vakantie fakansi, wan pisiten i ta tei u böö. vacation.

vakantieoord wan kamian ka sëmbë nango ta njan fakansi. resort.

vakantiespreiding te de ta da fakansi a peipei juu fu na hii sëmbë kumutu a di wan juu. staggering of holidays.

vakantiestemming ja a' peesa u wooko, i ta mëni de fakansi fii. holiday mood.

vakarbeider wan wookoma di lei di wooko fëën finifini. skilled labourer.

vakbeweging te de dë ku wookoma feleniki gaanfa. trade unionism.

vakblad di pampia i ta kisi ku juu fii sa lei soni u di wooko fii möön fini. trade journal.

vakbond feleniki u wookoma. trade union.

vakcursus wan lei de ta lei i u wan wooko. training course.

vakkennis wan apaiti sabi di i musu abi fii wooko wan wooko. professional knowledge.

vakkundige sëmbë di abi wan apaiti sabi u wan wooko. expert.

vaklokaal kamba ka de ta lei i soni. subject room.

vakonderwijs lei de lei i fii sabi wan wooko. vocational instruction.

val 1) kai. fall.

2) taapu. trap.

3) tatai u hopo faaka nasö koosu soni a liba. hallyard.

valbijl 1) di gaan faka de bi ta koti sëmbë hedi a fesiten.

2) gaan faka u koti hia pampia di wan pasi. guillotine.

valbrug booki di i sa ta hopo ta saka. drawbridge.

valdeur wan piki döö de mbei palalaa a wosu goon, ee de jabi ën nöö i kai go a basu. trapdoor.

valeriaan wan pei uwii, de ta mbei deesi ku ën fu mbei i ko dë pii. valerian.

valgordijn fënsë koosu di i ta lolu go a liba ta lulu ko a basu. blind.

valhelm di taanga kaapusa de ta bisi ta tja bölöm. crash helmet.

valhoogte di hei ka wan soni kumutu kai. drop.

valide 1) a dë taanga fu sa du soni. fit.

2) na ganjan soni. valid.

valies falisi. portmanteau.

valk wan pei gbanini, de bi ta kiijëën fa a höndi da de. falcon.

vallei di gaan ngötö a tu kuun mindi. valley; glen.

vallen 1) kai. fall; drop.

2) lasi. be defeated; be a failure.

3) (ndeti) tapa. fall; nightfall.

vallicht fënsë de mbei a di wosuliba u tuwë limbo go a di wosu dendu. skylight.

vals 1) an dë tuutuu soni; ganjanganjan soni. false; fake.

2) a pëë fufuu. cheat.

3) an ta piki bunu, an suti u jei. out of tune.

valsaard könkuma; ganjansëmbëma. perfidious person.

valscherm wan soni kuma paazo sö dee opolanima ta djombo ta saka ku ën. parachute.

valschermjager sëmbë di ta djombo ku di soni de kai 'valscherm'. parachutist.

vals(e)munter wan sëmbë ta mbei ganjanganjan möni. counterfeiter.

valserik ganjansëmbëma; politikima. fraud; phoney.

valsnelheid di fa wan soni ta waka hesi te a ta kai. rate of fall.

valstrik taapu. snare.

valuta di mëni möni a sa puu. value.

valwind wan ventu ta kumutu a liba ta ko hesihesi a goon. squall.

vampier 1) pukusu di ta bebe sëmbë buuu.

2) azema. vampire.

van fu; kumutu a. of; from.

vanaf kumutu a di dë. from.

vanavond tide ndeti. this evening; tonight.

vandaag tide; fa u dë aki. today.

vandaal wan sëmbë ta poi soni ku wogihati. vandal.

vandaan ka a kumutu. from.

vandalisme te de ta poi soni ku takuhati. vandalism.

vandoor kumutu go. go away.

vaneen paatipaati ku de seei. asunder, apart.

vang 1) di soni di i zin fii tapa wan masini. brake.

2) soni u kisi soni hoi. talons; fangs.

vangarm dee langa finga u dee ze fisi dee ta kisi soni ta tja go nëën buka. tentacle.

vangen kisi. catch.

vanger sëmbë di kisi wan soni. catcher.

vanglijn boto tatai. mooring line.

vangnet 1) wan soni kuma ingi amaka ta kisi i hoi te i ta kai.

2) taamai; nëti. safety net; net.

vangst 1) di kisi u soni.

2) di soni di i kisi. catch.

vanille wan uwii di wata fëën ta sumëë suti nöö de ta mbei goma ku oto soni ku ën. vanilla.

vanmiddag tide sapate. this afternoon.

vanmorgen tide mamate. this morning.

vannacht tide ndeti; jeside ndeti jabi tide. tonight; last night.

vanochtend tide mamate. this morning.

vanouds gaanduwe kaa. from of old.

vanuit kumutu a. from out.

vanwaar 1) unsë. whence.

2) faandi mbei. why.

vanwege 1) i ta du ën da wan soni nasö wan sëmbë. on behalf of.

2) di soni mbei. because of.

vanzelf 1) fëën seei.

2) an dë u taki. of itself.

vaporisator wan soni ta hai wata soni ta pompu kuma ventu. vaporizer, spray.

varaan wan pei gaan kaluwa kuma bambi sö. monitor lizard.

varen 1) waka a wata liba. navigate.

2) dee uwii kuma wetibaka sö. fern.

varensgast/varensgezel sipima. sailor.

varia peipei soni. miscellany.

variabel a dë peipei. variable.

variant de dë tookatooka peipei. variant.

variatie tookatooka soni. variation.

vari‰ren ta tooka; ta dë peipei. vary.

vari‰teit de dë peipei tookatooka. variety.

varken hagu. pig; hog; swine.

varkensachtig a dë söndö manini; a dë sundju sundju; a ta tei di gaan së fëën seei. hoggish.

varkenskarbonade hagu pisi ku bonu. porkchop.

varkenskot hagu peni. pigsty.

varkenskotelet wan bandjapapai pisi u di hagu. pork cutlet.

vasectomie te de opalasi womi fu an sa pai ku mujëë möön. vasectomy.

vaseline faselini; wan pei pumadu. vaseline.

vast 1) a dë gingii. steady; solid.

2) a dë fu nöömö. permanent.

3) a dë seiki. positively; certainly.

vastberaden ja tjika u puu ën nëën. resolute.

vastbinden tai gingi. fasten, tie up.

vastdoen peka hoi; tai. fasten.

vasteland wan u de gaan tela köndë Gaangadu mbei buta a goonliba: dee Afiika, Asia, Europa sö. continent; mainland.

vasten te i ta hoi wëti ja ta njan. fast.

vastenavond di daka di kai ufö dee daka di de an ta njan wan bëtë. the day before Lent.

vastendag di daka di de ta hoi wëti, de an ta njan. fasting day.

vastentijd ten di de ta hoi wëti de an ta njan wan bëtë. Lent.

vaster sëmbë di ta hoi wëti, an ta njan. faster.

vastgespen hai tai ku banti. buckle up; strap.

vastgrijpen kisi hoi gingi. grip, catch hold of.

vasthouden hoi gingi. hold fast.

vastigheid di fa a dë gingi. certainty.

vastkleven palaki hoi gingi. stick to.

vastknopen könöpu hoi. button up, tie.

vastleggen seeka hoi fa an go. boat.

vastlopen go peka. run aground.

vastmaken söötö fa an jabi; tai gingi; peka soni hoi. fasten.

vastmeren tai fa an go. moor to.

vastpraten fan ku wan sëmbë te an sa feni piki möön. corner.

vastraken peka fika. get stuck.

vaststaan 1) hoi gingi. stand firm; be fixed.

2) dë seiki. be sure.

vaststellen buta taa sö wan soni. establish.

vastwerken, zich te i dë a wan soni gaanfa te ja saafa fii du i kumutu nëën. get entangled.

vat 1) bidon. barrel.

2) panjan kisi. grip, hold.

3) peipi. tube.

vatbaar 1) a sa du ën. capable of.

2) a lo' u kisi ën. susceptible to.

vatenwasser sëmbë di ta wasi paabi lai. washer-up.

Vaticaan di wosu ku di köndë ka gaan tiima u Lomusu keiki de kai `paus' ta dë. Vatican.

vatten kisi; fusutan. catch; understand.

vazal wan sëmbë di butëën seei a wan heima basu ta wooko dëën faa tjubi ën hedi. vassal.

vazalstaat wan köndë an sa tjëën seei söndö di otowan. vassal state.

v.b. hën fii luku fii fusutan di soni. for example. Var.: voorbeeld.

v.Chr. bifö Jesosi ko pali. b.c. Var.: voor Christus.

vechten feti. fight.

vechter sëmbë di ta feti. fighter.

vechtjas sodati di lo' u feti. soldier who enjoys fighting.

vechtlust te i kë feti. pugnacity.

vechtpartij te sëmbë ta feti. scuffle, scrap.

vedel wan pei soni de ta pëë, a abi tatai kuma gitali ma de ta hai ën ku papai. viol.

vedelen te de ta pëë di soni de kai 'vedel'. fiddle.

veder fou puuma. feather.

vederbos hedi puuma u foo kuma totomboti; azogo. tuft, crest.

vedergewicht wan u dee fukë lö u bökusuma, de ta wegi kuma 57 kilo. featherweight.

vedette nëbai pëëma. theatre or sports star.

vee dee kau, hagu, kaabita sö de ta kiija ta sei. livestock.

veearts mbeti data. veterinary surgeon.

veeboer sëmbë di ta kiija dee kau, hagu, kaabita sö ta sei. stock farmer.

veefokker sëmbë di ta kiija mbeti ta sei. livestock man.

veefokkerij 1) te de ta kiija mbeti ta sei. livestock breeding.

2) kamian ka de ta kiija mbeti ta sei. stockfarm.

veeg 1) i dë a dëdë maun dendu. doomed.

2) feki; naki baai maun. wipe; box.

3) maaka di fika fu di i feki nasö i naki soni. smudge; mark.

veehandel te de ta kiija mbeti ta sei. livestock trade.

veel hia; hila. much; many.

veelal sö a lo' u pasa. usually.

veelbelovend a dë fa u ko a fesi. promising.

veelbetekenend a dë gaan soni. significant.

veeleer möön. rather; sooner.

veeleisend a toobi u du; a musu du ku fini. exacting.

veelgoderij te de ta dini hia gadu. polytheism.

veelheid hia makandi. multitude.

veelhoek soni di abi möön dii huku. polygon.

veelprater fanhiama. voluble talker.

veelsoortig peipei. varied, manifold.

veelszins a sömëni pei fasi. in many respects.

veelvermogend a a' kaakiti u sa du hia soni. powerful.

veelvoud di nömbu joo kisi te i tei wan oto nömbu sömëni pasi: 15 da wan 'veelvoud' u 5. multiple.

veelvraat 1) wan hogi mbeti u dee kötö köndë, a ta njan mbeti. wolverine.

2) njanhiama. glutton.

veelvuldig a ta pasa hia. frequent.

veelweter 1) wan sëmbë di sabi hia soni.

2) sëmbë di ta mbei taa a sabi hii soni. know-all.

veelwijverij te wan womi abi möön hia möön wan mujëë. polygamy.

veelzeggend a ta konda hia. significant.

veelzijdig 1) a sa du peipei soni. versatile.

2) a a' hia së. many-sided.

veen goon ku pau lutu mökisimökisi. peat; turf.

veepest wan kau siki ta paaja nango a dee otowan. cattle plague.

veer 1) fou puuma. feather.

2) boto ta aba sëmbë; fëli. ferry.

3) biabia felu tatai kuma di ta dë a batilëi gogo. spring.

veerboot fëli; boto di ta aba sëmbë. ferryboat.

veerman di sëmbë di ta tja di fëli. ferryman.

veerpont pondo di ta aba sëmbë. ferryboat.

veertien teni-a-fö. fourteen.

veertiende di u mbei teni-a-fö. fourteenth.

veertig föteni. forty.

veestal kau wosu; kau peni. barn; byre.

veestapel hii dee mbeti u wan kamian di de ta kiija ta sei. livestock.

veeteelt di kiija u dee mbeti de ta kiija ta sei. cattle breeding.

vegen bai; bali; feki. sweep; brush; wipe.

veger sëmbë di ta bai kamian; basöö. sweeper; brush.

vegetari‰r wan sëmbë di an ta njan mbeti, a ta njan sösö guluntu. vegetarian.

vegetatie dee peipei soni dee ta nasi a goon. vegetation.

vegeteren an a' du, a ta libi nöö. vegetate.

vehikel dee soni de ta lëi, dee oto, baisigi, sö. vehicle.

veil 1) wan pei tatai de ta paandi ta bisi döösë u wosu. ivy.

2) libi fëën dë poipoi; de sa pakëën fa a du wogi. corruptible; open to bribery.

veilen te sëmbë ta ko makandi a wan juu de bi seti u sei soni, nöö de ta sei da di sëmbë di o paka möön hia. sell at an auction.

veilig a dë tjubitjubi; soni an o du i nëën. safe.

veiling te de tja soni go buta u sëmbë ko bai, nöö de ta sei da di sëmbë di o paka möön hia. sell at on auction.

veilingmeester de sëmbë di ta sei dee soni a di `veiling'. auctioneer.

veine kölöku. luck.

veinzaard ganjansëmbëma. hypocrite.

veinzen mbei taa sö wan soni; mbei taa sö i dë. feign.

veinzer ganjansëmbëma. hypocrite.

vel 1) kakisa. skin.

2) wan pisi pampia. sheet of paper.

3) di degi pisi a meiki di ta dë a liba te i boi ën. skin.

veld 1) goon söndö pau; bali goon.

2) kamian ka sodati ta feti.

3) së pisi. ground; field.

veldarbeid 1) wooko a goon dendu.

2) te i ta wooko di wooko fii a wan apaiti kamian. field work.

veldfles soni di dee sodati ta tja wata. canteen.

veldheer sodati hedima. general.

veldkijker haiko. fieldglasses.

veldslag te sodati u tu köndë ta feti. battle.

veldtocht te sodati nango a wan du. campaign.

velen hoi dou; tja sitaafu. stand, endure.

velerhande peipei. various, manifold.

velg di lontulontu felu u di wagifutu; bali hupu. rim.

vellen 1) faa tuwë. fell.

2) taki fa de kuutu buta. pronounce.

velours putu u degi koosu. velours.

velum 1) möimöi pisi fii buka dendu a liba. soft palate.

2) pela. veil.

ven pu; wan piki wata, lontulontu wan. pool.

vendel 1) piki faaka de ta wai. banner.

2) wan sodati lö di abi di wan faaka. company.

vendetta te tu bëë ta a' soni ku de seei nöömö. feud.

vendu te de ta sei soni a lanti, hii sëmbë ta ko ta bai. auction.

venduhouder sëmbë di ta-sei soni a lanti, hii sëmbë ta-ko ta-bai. auctioneer.

venerisch a nama a di duumi u womi ku mujëë. venereal.

Venezuela wan köndë u Zuid America, a dë bandja ku bandja ku Guyana. Venezuela.

venijn 1) bita u sindeki buka; opio.

2) gaan hati boonu. venom.

venijnig a sa njan i kii; a a' wogihati. venomous.

venkel wan pei uwii, de ta boi soni ku di sii fëën. fennel.

vennoot wan sëmbë i ku ën abi di wan wooko. partner.

venster fënsë; gaasi u wagi nasö oto soni fii sa si a döö. window.

vensterbank paanga di ta dë a di fënsë basu. windowsill.

vent kijoo. fellow.

venten te de tawaka ta sei soni a sitaati. hawk, peddle.

venter wan sëmbë di ta waka ta sei soni a sitaati. hawker; huckster.

ventiel wan piki soni ta tapa baaku ta jabi kuma di u baisigi banti. valve.

ventilatie di fa ventu sa böö a di kamian. ventilation.

ventilator soni di ta kai ventu a di kamian. ventilator, fan.

ventileren 1) pompu ventu.

2) fan tuwë. ventillate.

ventvergunning pampia u tja soni waka sei. hawker's licence.

ventweg wan oto pasi ka i sa waka ku di wagi fii, boiti di gaan sitaati. service road.

Venus 1) wan fesiten mujëë gadu fu Giiki köndë, a hanse gaanfa, nöö de taa a ta tja lobi ko; gaan hanso mujëë.

2) wan u dee soni a liba kuma teeja de kai 'planeet'. Venus.

venushaar wan waiti uwii. maidenhair.

ver, verre longi; a longi. far, distant.

veraangenamen mbei a ko piizii soni. make pleasant.

veraanschouwelijken buta soifi fii sa si ën. illustrate.

veraccijnzen te i pakëën fii sa pasa ku ën a oto köndë. duty paid.

verachten hoi sëmbë kuma wan wisiwasima. despise, scorn.

verademen hati fii kisi goon. breathe again.

veraf te a longi. far away.

verafgoden te i lo' wan sëmbë nasö i lesipeki ën kuma a sa dë gadu da i. idolize.

verafschuwen buusë gaanfa. detest, abhor.

veralgemenen i ta taki soni u hii de tuu makandi, ja ta paati de wanwan. generalize.

veranda gadii. verandah.

veranderen tooka; bia. change; alter.

veranderlijk 1) an ta dë di wan möönsö. inconstant, fickle.

2) a sa tooka. changeable, variable.

verankeren tuwë hanka. anchor.

verantwoordelijk i dë faantiwöutu fëën; i a' taki fëën. responsible.

verantwoorden te i a' taki fëën; tja faantwöutu. account for; answer for.

verarmen 1) ko pena.

2) mbei ko pena. impoverish.

verassen tjuma ko sindja; tjuma dëdë sinkii. cremate.

verbaasd a bigi dëën tee. astonished, surprised.

verbabbelen ta fan hia nango. talk away.

verbaliseren 1) te de ta fini i a soni fu de buta a pampia. interrogate.

2) taki. verbalize.

verband 1) koosu de ta lolu kasikasi. bandage, dressing.

2) di fa a nama nëën. connection; context; relation.

verbandkist soni i ta tja deesi fu te soni miti i i sa heepi i seei wantewante dë. first-aid kit.

verbannen jaka puu a kamian. exile, banish.

verbasteren poi kaba a sösö. degenerate.

verbazen foondo. astonish, surprise.

verbazend a foondo tee. astonishing, surprising.

verbeelden 1) te i si ën, nöö a ta buta i ta mëni wan oto soni. represent.

2) ta mëni wan soni a hedi dendu. imagine.

verbeelding 1) wan fasi i ta si soni ma an dë sö.

2) di fa i ta mëni soni a i hedi dendu.

3) wan soni te i si ën nöö i ta mëni wan oto soni. imagination.

verbeiden tan luku. await.

verbergen tjubi. hide, conceal.

verbeten te i duwengi i seei ku taanga fu ja du wan soni. pent-up.

verbeteraar sëmbë di ta seeka soni fa a ko möön bunu. improver; reformer.

verbeteren ta seekëën fa a ko möön bunu. improve; correct.

verbeteringsgesticht wan kamian ka de ta heepi miii be de an kaba a sösö. reformatory.

verbeurdverklaren de puu ën a i fu wan soni hedi. forfeited.

verbeuren te i lasi wan bunu soni fu wan soni hedi. forfeit.

verbeuzelen njan pikipiki te a kaba a sösö. fritter away.

verbieden bai puu a soni; buta tjina a soni. forbid, prohibit.

verbijsterd fusutan fëën kaba, an saandi. bewildered.

verbijsteren te wan soni mbei di fusutan fii kaba, ja saandi. bewilder.

verbijten hoi hati ku taanga. stifle.

verbinden tja tu soni ko miti. join; connect.

verbindingsteken maaka ku sö: - di ta tja tu wöutu pisi ko miti. hyphen.

verbintenis buka de fiti a soni. agreement; engagement.

verbitterd a ta hoi soni a bëë tee an sa fii ku sëmbë möön. embittered.

verbitteren 1) a ta butëën fu hati fëën musu boonu.

2) a ko ta hoi soni a bëë te an sa fii ku sëmbë möön. exasperate; embitter.

verbleken lasi pëndë. grow pale; fade.

verblijd hati fëën dë waiwai ku ën. glad at, pleased with.

verblijden te i mbei wan sëmbë ta wai. gladden, cheer.

verblijf tan; tan kamian. residence; abode.

verblijven fika a wan kamian. stay, remain.

verblinden te faja ta zuguu i wojo; te wan soni ta booko i wojo te ja sa si soni bunu. blind; dazzle; infatuate.

verbloemen tjubi i seei u de an sabi i; taki soni a köni fasi fu sëmbë an sabi. disguise.

verbluffen a mbei i ko dë pii. dumbfound, stagger.

verbluft a bigi da i poi te i ko dë pii. startled, staggered.

verbod wëti de buta taa ja musu du wan soni. prohibition.

verbolgen hati fëën boonu te an ta saafa fa a du. incensed.

verbond buka de mbei ku deseei. pact; covenant.

verbonden 1) de mbei buka ku de seei; de ko di wan; de fii ku de seei. committed; united.

2) a dë taitai. tied; bandaged.

verborgen tjubitjubi. hidden secret.

verbouw di fa wan soni nango a fesi. growing.

verbouwen 1) toona mbei oto fasi. rebuild.

2) paandi soni a goon. grow, cultivate.

verbouwereerd fusutan fëën kaba. perplexed.

verbranden tjuma; a tjuma. burn; burnt.

verbrassen poi. dissipate, squander.

verbreden mbei möön baai. widen.

verbreiden paaja. spread word.

verbreken booko; poi. break.

verbrijzelen naki booko pisipisi; poi. crush; shatter.

verbroederen mbei ko fii kuma baaa ku baaa. bring together.

verbrokkelen booko pisipisi. break in pieces.

verbruien poi. botch; bungle.

verbruiken njan kaba. consume.

verbuigen 1) bendi oto fasi.

2) taki wan wöutu a dee peipei fasi fëën kuma: ik werk, jij werkt, hij/zij werkt. conjugate; inflect.

verburgerlijken mbei ko kuma wan kowoonu sinkii sëmbë u di köndë. become middle class.

verchromen tapa ku wan soni kuma galimo ma a möön hebi. plate or chrome.

verdacht de ta mëni taa sö ma de an dë seiki. suspected.

verdachte di sëmbë di de mëni taa du di soni. suspect.

verdagen disa te wan oto daka. recess; adjourn.

verdampen te wata ta dëë; te watawata soni ta bia ko ventu. evaporate.

verdedigen te i ta biinga u puu i seei nasö oto sëmbë fu de si taa na wogi un du. defend.

verdediger wan sëmbë di ta fia da wan soni nasö da wan sëmbë. defender.

verdeelbaar a sa paati. divisible.

verdeeldheid de an ta kai a di wan. discord.

verdekt a dë tapatapa ja sa si ën; a dë tjubitjubi. covered; hidden.

verdelen 1) paati. divide.

2) paati a pisipisi. distribute.

verdelgen kii nasö poi kaba a sösö. destroy.

verdeling di fa de paati soni. distribution; division.

verdenken te i mëni taa sö wan soni ma ja dë seeki fëën. suspect.

verdenking te i ta mëni wogi a wan sëmbë taa sö wan soni ma ja dë seeki fëën. suspicion.

verderf kaba a sösö u soni nasö sëmbë. ruin, destruction.

verderfelijk a sa poi i kaba a sösö. noxious.

verderven poi kaba a sösö. corrupt, pervert.

verdicht na tuu soni; mindimindi soni. fictitious.

verdichten 1) mindi soni. invent.

2) hai zunta. condense.

verdichtsel soni de mindi. fiction, invention.

verdienen 1) te i wooko fii kisi wan soni.

2) a wooko tjika fa a kisi ën. earn; merit.

verdienste paka; soni a kisi u di soni di a du. wages; deserts.

verdiepen mbei möön fundu. deepen.

verdieping wan u dee wosu goon u libawosu. storey; story; floor.

verdierlijken 1) a ko kuma mbeti. become a brute.

2) mbei ko kuma mbeti. brutalize.

verdikken mbei a ko möön degi. thicken.

verdisconteren de mëni ën a dendu; de kondëën a dendu. taken into account.

verdobbelen ta lasi möni a pëë. gamble away.

verdoemen da gaan sitaafu u teego. damn.

verdoen poi u sösö. waste, squander.

verdoezelen de an taki ën limbo. gloss over.

verdofingsmiddel soni de ta da i fu ja fii hati u soni möön. drug; anesthetic.

verdolen lasi pasi. lose one's way.

verdonkeremanen fufuu. embezzle.

verdoofd ja ta fii soni. benumbed.

verdorren ta dëë; ta lenguwa. wither.

verdorven a poi kaba a sösö. depraved.

verdoven 1) kii sëmbë mbeti. deaden.

2) booko sëmbë jesi. deafen.

3) mbei ja ta fii soni. benumb; stupefy.

verdraagzaam a a' pasensi; a sa tja sitaafu. tolerant.

verdraaien 1) bia go a takusë. distort, twist.

2) niinga. refuse.

verdrag buka de mbei ku de seei. treaty, pact.

verdragen tja sitaafu. bear; endure.

verdriedubbelen mbei a ko dii toon möön hia. triple.

verdriet tjali; kusumi; saa. sorrow, distress.

verdrietelijk a ta dai tjali; a ta fuka i. distressing; annoying.

verdrieten 1) da fuka. annoy.

2) da tjali. grieve.

verdrietig a dë tjalitjali. sad, sorrowful.

verdrijven 1) jaka puu tuwë go. drive away.

2) pasa ten. pass time.

verdrinken dëdë a wata. drown.

verdrogen dëë kasaa. drown.

verdronken 1) a dëdë a wata. drowned.

2) a singi. submerged.

verdrukken zin buta a i basu. oppress.

verdrukking 1) te de buta i a de basu.

2) gaan fuka. oppression.

verdubbelen mbei a ko tu toon möön hia. double.

verduidelijken taki wan soni finifini u de sa fusutan. explain.

verduisteren 1) tja dungu ko. darken.

2) fufuu möni. embezzle.

verduistering 1) te kamian ko dungu. darkening.

2) fufuu u möni. embezzlement.

verduiveld didibi soni. devilish.

verdunnen mbei a ko lasi ën kaakiti abiti; be an degi so möön. dilute.

verduren tja sitaafu. endure, bear.

verduurzamen seeka wan soni fa an poi. preserve.

verdwaald a lasi pasi. lost; stray.

verdwaasd ko kuma donma, ja saandi i ta du. infatuated, dazed.

verdwalen lasi pasi. lose one's way.

verdwazen ta a dööngö i tee ja saandi i ta du. infatuate.

verdwijnen nango te ja sa si ën möön; a go. disappear; vanish; fade away.

vereelt kakisa fii ko taanga tee an ta boosi möön; a gbi. callous.

vereenvoudigen mbei a ko möön fukë. simplyfy.

vereenzelvigen mbei ën ko di wan. identify with.

vereeuwigen ta du soni fu nën fëën an kaba. immortalize; perpetuate.

vereffenen 1) paka.

2) seeka wan soni fa a tan tololoo. settle.

vereisen ta hakisi fii; ta musu i. require, demand.

vereiste wan soni ee ja abi ën nöö ja sa du di soni. requirement; requisite.

veren 1) a sa hai nango ta ko. be elastic.

2) a mbei ku fou puuma. feather.

verengen ta fitja. narrow.

verenigbaar ta kai bunu makandi. compatible; consistent.

verenigd de mökisi ko a wan. united.

Verenigde Naties di nëbai feleniki u hia köndë u goonliba. United Nations.

verenigen mokisi ko a wan. join, unite.

vereniging feleniki; te i tja soni ko a wan. union.

vereren ta bigi ën; ta hei ta lesipeki. honour, revere.

verergeren ko möön wogi; mbei a ko möön wogi. worsen; aggravate.

veretteren te wan soni mbei boiwata. fester.

verf feifi u feifi soni. paint; dye.

verfijnen mbei a ko möön bunu. refine.

verfilmen mbei a ko fëlon. film.

verflauwen mbei a ko suwaki. flag; slacken.

verflensen a ta l u ën. fade; wither.

verfoeien buusë. detest.

verfoeilijk a dë u buuse. detestable.

verfomfaaien ta funjan soni. crumple, dishevel.

verfraaien ta seekëën be a möön hanso. adorn; embellish.

verfrissen du wan soni fii kisi i seepi baka. refresh.

verfrommelen ta zin ta funjan soni. crumple up.

verfstof feifi soni. dye, paint.

verg. de kai makandi. agreement. Var.: vergelijk.

vergaan 1) a pasa.

2) a poi kaba a sösö. perish; decay.

vergaderen hai ko zuntu; ko makandi. gather; assemble.

vergadering kuutu; ko makandi. meeting.

vergallen poi; mbei wan soni ko bita. spoil; embitter.

vergalopperen, zich du ën hesi poi söndö pakisei. do something rash.

vergankelijk an ta dë fu nöömö. transitory.

vergapen ta luku duun kuma ja saandi. gape; goggle.

vergaren pii tja ko makandi. gather.

vergassen 1) kii sëmbë ku kasi bom. gas.

2) mbei a ko ventu. gasify.

vergasten mbei pizii da wan sëmbë. regale with.

vergeeflijk a sa kisi paadon u di soni di a du. pardonable.

vergeefs te a wei; aan heepi. vain; futilely.

vergeetachtig a lo' u fëëkëtë soni. forgetful.

vergeet-mij-niet(je) wan piki folo. forget-me-not.

vergelden toona paka. repay, requite.

vergelijk de kai a di wan. agreement, compromise.

vergelijken wegi luku ku oto soni. compare.

vergemakkelijken mbei a möön fukë; mbei a ko möön makiliki. facilitate, make easier.

vergen ta hakisi. demand; ask.

vergenoegd tifeedi. content.

vergenoegen dë tifeedi; ta wai. content, satisfy.

vergeten fëëkëtë. forget.

vergeven 1) da paadon. forgive.

2) da sëmbë. give away.

3) kii ku opio. poison.

vergevensgezind an ta hoi sëmbë a bëë. forgiving.

vergeving paadon; te ja tja di sëmbë a bëë möön. pardon, forgiveness.

vergewissen ko seiki fëën. make sure of.

vergezellen tja sëmbë go. accompany.

vergezicht soni di i ta si a longi; te i si soni ku baai. prospect; vista.

vergiet wan pei maani u buta soni kule wata. strainer, colander.

vergieten mbei a ta kule kai a goon. shed; spill.

vergif, vergift - 1) opio; deesi ta kii sëmbë; di poosian u sindeki buka; soni di sa poi i kaba a sösö. poison, venom.

vergiffenis te ja hoi di sëmbë a bëë möön; paadon. forgiveness.

vergiftig a dë ku soni u kii sëmbë. poisonous.

vergiftigen kii sëmbë ku deesi. poison.

vergiftigingsverschijnsel a djei taa de kii ën ku deesi. symptom of poisoning.

vergissen 1) an kai kuma fa i bi mëni. be mistaken.

2) mbei föutu. make a mistake.

vergissing föutu. mistake, error.

vergoeden toona paka u wan soni bi poi. make good.

vergoeding paima i kisi nasö i paka; butu. compensation; reward.

vergoelijken ta biinga u puu i seei a wan soni di anbunu. smooth over; excuse.

vergooien tuwë a kapëë; poi. throw away.

vergramd hati fëën boonu seei. furious.

vergrijp wan soni i du, a dë u de da i sitaafu fëën. offence, delinquency.

vergrijpen, zich du wogi ku sëmbë. assault.

vergrijzen te uwii fii ta weti. grow gray.

vergrootglas wan pei gaasi te i buta soni nëën basu nöö i ta-si kuma di soni möön bigi. magnifying glass.

vergruizen booko pisipisi; makisa fa a ko faniafania. pulverize.

vergulden lo' goutu nëën sinkii fu a möön hanse. guild.

vergunnen da sëmbë pasi u du wan soni. permit, allow.

vergunning di lanti pampia di ta da i pasi fii du wan soni. permit.

vergunninghouder sëmbë di abi di pampia u du wan soni. licensee.

verhaal 1) oto de da; kontu. story, tale.

2) seeka fëën. remedy.

verhaasten biinga hesihesi; nango möön hesi. hasten; speed up.

verhalen 1) konda. tell.

2) toona kisi baka. recover; recoup.

verhandelen 1) ta taki ën fa a kai makandi. negotiate.

2) ta bai soni ta sei. deal in.

verhapstukken seeka buta. settle.

verharden mbei a ko taanga; ko taanga. harden.

verhaspelen ta taki ën fasifasi. garble.

verheerlijken da bunu në; gafa. glorify.

verheffen hopo. lift, raise.

verheimelijken hoi tjubitjubi. keep secret.

verhelen tjubi. conceal, hide.

verhemelte 1) i buka dendu a liba. palate.

2) soni ta tapa soni a liba. canopy.

verheugd waiwai. happy, glad.

verheugen da piizii; da wai; dë waiwai. gladden.

verheven a hei möön oto soni. elevated, exalted.

verhinderen tapa wan soni fa an pasa. prevent.

verhit a ko kendi. heated.

verhitten kendi. heat.

verhoeden tapa wan soni fa an pasa. prevent.

verholen a dë tapatapa tjubitjubi. concealed, secret.

verhongeren hangi kii ën. starve.

verhoor kuutu ka de ta fini i soni. hearing, trial.

verhoren 1) öndöfini. examine.

2) jei. hear.

verhouding fa tu sëmbë ta libi ku de seepi; fa tu soni dë ku de seei. relationship; proportion.

verhovaardigen, zich ta njan buka. pride oneself on; boast about.

verhuizen foloisi. move; remove.

verhullen tjubi. hide.

verhuren juu soni da sëmbë. let out for hire.

verificateur wan sëmbë di ta öndösuku soni luku ee a bunu. auditor; appraiser; inspector.

verifi‰ren 1) öndösuku. check.

2) piki taa wan soni bunu. verify.

verijdelen poi wan soni de bi seeka u du. frustrate, defeat.

vering 1) dee felu tatai ta hai nango ta ko; di felu ta dë a wagi basu fu ja ta djëkpë poi.

2) di fa di felu ta wooko bunu tjika ta hai nango ta ko. springs.

verjaard a pasa ten fëën; a gaandi. out-of-date; lapsed.

verjaardag di daka di de pai i. birthday.

verjaren 1) te i dou di daka de bi bai i, di fujai daka; ta mëni di daka di de pai i. celebrate one's birthday.

2) a pasa ten fëën. become superannuated.

verkalken ta ko kuma keeti. calcify.

verkapt a tjubi ën seepi fu de an sabi taa sö a dë; a tjubi fasi. disguised.

verkassen foloisi. move.

verkavelen paati kamian a pisipisi goon. parcel out.

verkeer dee sëmbë ku dee oto dee ta waka nango ta ko. traffic.

verkeerd ambunu; a a' föutu. bad; wrong.

verkeersagent siköutu di ta wooko a wagi pasi. traffic policeman.

verkeersweg gaan pasi ka hia woto ku hia sëmbë ta lëi nango ta ko. thoroughfare.

verkennen go luku wan kamian fa a dë; wegi wan soni luku. survey.

verkenner sëmbë di nango wegi wan soni nasö wan kamian luku fa a dë. scout.

verkeren 1) bi . change.

2) nama ku otowan. associate with.

3) ko dë. be.

verkering te womi ku mujëë ta seeka u de libi makandi. courtship.

verkiesbaar a dë fa u sa tei. eligible.

verkies(e)lijk i si kuma a möön bunu. preferable to.

verkiezing 1) di soni di de tei. choice.

2) te de ta sitëmi. election.

verkikkerd op i lobi ën gaanfa. keen on.

verklaarbaar di fa a waka nöö de sa taki ën da i. explicable.

verklaard de taki kumafa a dë. declared.

verklappen konda wan soni di ja bi musu konda; lëgëdë. blab.

verklaren taki kumafa wan soni dë. explain; testify.

verkleumd a kötö te an ta fii soni möön. benumbed, numb.

verkneukelen, zich a suti da i a i hati. gloat over.

verknocht a lobi en gaanfa. devoted; attached.

verkolen mbei wan soni tjuma ko zonka. char; carbonize.

verkommeren ta fuka nango nöömö. languish.

verkondigen mbei hii mundu sabi wan soni; peleiki; bai basia. proclaim, preach.

verkondiger sëmbë di ta mbei sëmbë ko sabi wan soni; peleikima; basia di ta bai. proclaimer, preacher.

verkoop di sei u soni. sale.

verkoopster mujëë di ta sei soni. saleswoman.

verkopen sei soni. sell, keep.

verkouden zijn katau kisi i. have a cold.

verkrachten 1) booko wëti. violate.

2) kisi mujëë feni. rape.

verkrijgen feni wan soni; kisi. obtain, get.

verkroppen guli ën fu sëmbë an sabi. suppress; stifle.

verkwanselen sei soni bunkopu; ta poi soni u sösö. barter; waste; fritter away.

verkwijnen ta booko saka saapisaapi. waste away.

verkwikken mbei a kisi ën seei baka. refresh.

verkwisten ta poi soni u sösö. squander, waste.

verlaat wan soni de mbei ka wata ta kule go a oto kamian. overflow.

verlading soni de manda a sipi. shipment.

verlakken 1) lo' veni a soni. varnish.

2) ganjan. deceive.

verlamd a ko lanlan. paralyzed.

verlangen ta hangi. long for; desire.

verlaten 1) dë i wanwan; an dë ku sëmbë; de disëën hën wanwan. desolate; deserted.

2) kumutu disa. leave; abandon.

3) disëën ufö. delay.

verlatenheid te i fii tjali biga i wanwan fika. loneliness, desolation.

verleden di ten di pasa dë; di pasa. last (week); lately; past.

verlegen 1) a a' sen; a fëëë sëmbë. shy; embarrassed.

2) an saanfa u du. perplexed.

3) a pondi fu di a sai dë longi. shopworn.

verleggen puu a wan tjago a di otowan; buta oto fasi. shift; divert.

verleidelijk a ta hai i ko nëën, i këën poi. tempting, alluring.

verleiden ta hai sëmbë fa a du wogi. seduce; tempt.

verlenen 1) da sëmbë soni. grant.

2) da pasi. allow.

verlengen mbei wan soni ko möön longi nasö möön langa. lengthen.

verleppen ta lenguwa; ko fökii. fade.

verlet lasi ten; soni ta hoi i baka. delay.

verlichten 1) tuwë limbo da. light up.

2) mbei sëmbë ko a' fusutan u wan soni. enlighten.

3) heepi. lighten; alleviate.

verliederlijken ta kaba libi fii a sösö; ta kaba a sösö. degrade; become degraded.

verliefd te wan womi kë wan mujëë; te wan mujëë kë wan womi; te wan womi ku wan mujëë kë deseei. in love.

verlies lasi u wan soni. loss.

verliezen lasi wan soni. lose.

verlof 1) pasi de da i fii du wan soni. permission; licence.

2) dee daka de da i fii böö a di wooko. vacation.

verlokken hai i tja ko nëën; ganjan hai tja ko. tempt, allure.

verloochenen 1) ja kë piki taa sö a dë. deny.

2) piki taa ja dë nëën möön. repudiate.

verloofd zijn de mbei buka fu de tööu. be engaged.

verloop di fa wan soni ta waka. course. 2) di fa wan soni ko ta kaba. lapse.

verlopen a ta kaba; ta kaba a sösö. expire; decay; decline.

verloren a lasi. lost.

verloskunde di wooko de ta wooko ta pai ku mujëë. obstetrics, midwifery.

verlossen 1) puu wan sëmbë a di fuka di a bi dë.

2) ta pai ku mujëë. deliverer.

verlosser 1) sëmbë di puu wan sëmbë a di fuka di a bi dë; heepima. deliverer.

2) Masa Jesusi. Jesus.

verlostang pai felu u hatiwosu, a ta djei kaabutanda. forceps.

verloten buta wan soni u de wini ku lötu. raffle.

verloven mbei buka ku sëmbë fu un tööu. betroth.

verluchten 1) jabi fa a wai ventu. ventilate.

2) mbei ën ku teeken a dendu. illustrate.

3) bisi dee lëtë fu de möön waiti. illuminate.

verluiden ta konda; ta taki. inform.

verluieren ta malëngë. idle away.

verlummelen ta poi ten; ta malëngë. dawdle; lounge away.

vermaak piizii soni. pleasure, entertainment.

vermaard a a' nëbai. famous.

vermageren ta mangu; mbei ko mangu. emaciate.

vermanen bai sëmbë a soni. admonish, warn.

vermannen tei hati a soni. brace oneself.

vermeend de bi mëni taa. assumed.

vermeien, zich ta du wan soni di ta suti da i; ta wai da wan soni. amuse oneself; enjoy.

vermelden taki wan soni; konda soni. mention; report.

vermengen mökisi. mix.

vermetel an ta fëëë soni; a a' dëëwojo. audacious.

vermeten 1) ja ta maakëën bunu. measure wrong.

2) te ja fëëë u du soni. presume, dare.

vermicelli wan pei alatalia; wan soni de mbei ku boon, a djei finufinu baami satisati. vermicelli.

vermijden koti pasi da; tai hati fu ja go ka di soni dë. avoid; shun.

vermiljoen taanga bë. vermillion.

verminken 1) koti kamian fëën puu.

2) poi kaba a sösö. mutilate.

vermits fu di. whereas; since.

vermoedelijk i ta sikuma. suspect, suppose.

vermoeden ta si kuma. suspect, suppose.

vermoeien ta wei i sinkii. tire, fatigue.

vermoeienis sinkii wei; soni di wei i sinkii. fatigue.

vermogen fa a sa du ën tjika; di makiti di a abi. power; capacity.

vermogend a a' makiti; a a' kaakiti. influential.

vermolmen pondi; lasi kaakiti. decay.

vermommen tooka bisi fu de an sabi i. disguise.

vermoorden kii sëmbë. murder.

vermorsen poi soni u sösö. waste.

vermorzelen makisa booko fa a ko faniafania. crush; pulverize.

vermout wan pei diingi. vermouth.

vermurwen 1) mbei wan soni ko moi.

2) mbei sëmbë hati ko ta fii. soften.

vernederen da sen. humiliate.

vernemen jei; lei; ko fusutan. hear; learn; understand.

vernielal sëmbë di ta booko soni u sösö. vandal.

vernielen booko soni kaba a sösö. destroy, smash.

vernietigen booko soni kaba a sösö. destroy.

vernieuwen seeka fa a ko njunjun baka. renew.

vernis vëni. varnish.

vernissen ta vëni soni. varnish.

vernuft köni; bunu fusutan. genius, ingenuity.

veronachtzamen an ta buta mëni nëën. neglect; disregard.

veronderstellen ta si kuma. suppose, assume.

verongelijken an du bunu ku ën seei. wrong, injure.

verongelukken te i dëdë ku wan öngölöku. killed by accident.

verontrusten ta panta i. alarm.

verontschuldigen 1) biinga puu i seei a soni. excuse.

2) hakisi paadon; da paadon. pardon.

verontwaardigd hati fëën boonu fu di a hati ën. indignant.

verontwaardigen a hati i teefa hati fii boonu. fill with indignation.

veroordeelde wan sëmbë di kisi gaan sitaafu fu wan soni di a du. convict; condemned person.

veroorloven da pasi. allow, permit.

veroorzaken mbei a ko sö. cause.

verootmoedigen zich saka i seei a otowan basu. humble, humiliate.

verorberen ta njan kaba. consume.

verordenen buta da; manda. ordain.

verordening wëti. regulation.

verouderen ta gaandi; ta ko fesiten soni. become obsolete.

veroveren wini kisi buta a i basu. conquer, capture.

verpachten juu wan soni da sëmbë. lease.

verpatsen sei soni u bunkopu puu. sell out.

verpesten ta kaba soni a sösö; ta poi soni. infect, poison.

verpieterd a dëë; a mangu; aan kaakiti; aan sölugu. dried; thin; scruffy; withered.

verplaatsen puu buta a oto kamian. move, shift.

verpleegster sösutu. nurse.

verplegen pena ku wan sëmbë di suwaki; sölugu. nurse; tend.

verpleging sösutu wooko. nursing.

verpletten 1) naki zin pataa. flatten out.

2) a bigi da i poi. dumbfound.

verpletteren booko pisipisi. crush, smash, shatter.

verplicht te i musu u du wan soni. compulsory.

verplichten musu sëmbë a soni; duwengi. compel; coerce.

verpoppen te wan bitju ta taanga fa a bia ko adömtö. pupate.

verpoten puu paandi. transplant.

verpozen, zich böö ufö. take a rest.

verpozing böö. rest, relaxation.

verpraten ta papia; ta fan nango nöömö. chatter.

verraad konku; te i sei sëmbë fii da oto sëmbë. treason, betrayal.

verraden ta konku; ta sei sëmbë fii da oto sëmbë. betray.

verrassen te wan soni ja bi mëni ko pasa. surprise.

verrassing te wan soni ja bi mëni ko pasa. surprise.

verregaand gaanfa. extreme.

verregend tjuba wata poi ën. spoiled by rain.

verreisd i waka te i fuufei fëën. travelworn.

verreizen 1) njan a di waka liba. spend in traveling.

2) ta waka nango a kamiankamian. travel.

verrekenen 1) seeka soni fa a kai. settle.

2) mbei föutu a di fa i leiki soni. miscalculate.

verrekijker haiko. spyglass.

verrekken kamian fii lusu. sprain.

verreweg gaanfa. by far.

verrichten du; mbei. do, perform, make.

verrichting di fa de du. performance; activity.

verrijken mbei a ko möön gudu, nasö möön bunu. enrich.

verrijzen hopo go a liba. arise; rise.

verroesten a ta bë, sukufu kisi ën. rust, get rusty.

verruimen mbei a ko möön bigi. enlarge.

verrukkelijk a suti te an sa njan. delicious.

verrukken ta suti da i tee. delight, enchant.

vers 1) soni de ta mindi ta sikifi kuma kanda. poem; verse.

2) njunjun. fresh, new.

versagen 1) ko fëëë.

2) panta; lasi hati. lose heart.

versch. 1) tooka. diff. Var.: verschillende.

2) de o mbei ën ku buku masini. to be publ. Var.: verschenen.

verschaffen sölugu ku soni; da. supply; provide.

verschalen a lasi ventu; a ko gaandi te an suti möön. go flat; stale.

verschalken 1) wini sëmbë a köni.

2) ganjan.

3) bebe kaba; njan kaba. finish off.

verschansen 1) tjubi a wan soni baka. hide.

2) tapa kamian fu soni an dou nëën. entrench.

verscheiden 1) dëdë. decease.

2) sömëni; peipei. several; various; diverse.

verschepen 1) puu a wan sipi buta go a otowan.

tranship)

2) manda a sipi go a oto köndë. ship.

verscherpen 1) mbei soni ko möön fini; peeta möönmöön. tighten up.

2) mbei wan soni ko möön wogi. aggravate.

verschiet 1) te ala. distance.

2) a di ten di ta ko. future.

verschieten 1) suti. shoot.

2) te di pëndë ta puu; te di pëndë ta tooka. change color.

verschijndag di daka di i musu ko a kuutu; di daka di i musu paka. court date; due date.

verschijnen ko; ko u si. appear.

verschijnsel 1) di soni di ta söi andi du i. symptom.

2) wan soni i ko si ku i wojo miii. apparition.

3) wan apaiti soni di pasa. phenonemon.

verschil tooka. difference; distinction.

verschillend 1) a tooka ku di oto wan. different from.

2) de dë peipei. various.

verschimmelen kisi bundji. become mouldy.

verschonen 1) puu sundjusundju wan buta limbolimbo wan. change (sheets).

2) te i ta puu sen da wan sëmbë, ja ta tei ën fu wogi u di soni di a du. excuse, overlook; spare.

verschoonbaar a sa feni paadon fëën. pardonable.

verschoppeling wan sëmbë di de an lobi seei. outcast.

verschrijven sikifi ku ën te an dë möön. use up.

verschrijven, zich mbei föutu a soni di i sikifi. make a clerical error.

verschrikkelijk a wogi te an sa taki. terrible, dreadful.

verschrikken da fëëë; panta. frighten, startle.

verschroeien tjuma. scorch; parch.

verschuilen tjubi. hide, conceal.

verschuldigd i a' soni u paka eti. indebted, due to.

verschut don; sen kisi ën. foolish; ashamed.

versie di fa de taki di soni; di fa de sikifi ën. version.

versieren bisi fa a möön hansë. adorn, decorate.

versiering soni de bisi dëën fa a möön hansë. decoration.

verslaafd a lobi ën te an sa disëën; a ko saafu fëën. addicted.

verslaan 1) wini ën. defeat.

2) tapa fu an hogi sö möön. quench.

3) kaakiti fëën ta saka. go flat.

4) i dë bookobooko saka. crushed.

verslag 1) soni de taki fu wan soni bi pasa. account; commentary.

2) soni de sikifi u di fga wan soni dë. report.

verslagen a wini i; ja dë waiwai, hati fii dë tjalitjali; a dë gudjuu. defeated; dismayed.

verslapping di fa soni an dë gaanfa sö möön. slackening.

versleten a ko gaandi te ja sa wooko ku ën möön. worn out, threadbare.

verslijten 1) ta gaandi. wear out.

2) njan kaba. go through.

3) ta pasa ten. while away.

verslinden ta guli gbölö gbölö. devour; engulf.

verslingeren a ta kabëën seei a sösö a di soni baka. throw oneself away on.

verslonzen a ta poi fu di ja ta seekëën. spoil, ruin.

versmaat di fa wan soni de mindi sikifi ta piki kuma kanda. metre of verse.

versmachten ta dëdë; ta dëë kasaa; ta dë tjalitjali nöömö. die of.

versmaden mbei tjön da soni nasö sëmbë. despise, disdain.

versnapering kuku; piki soni, suti wan, u njan. titbit; sweets.

versnellen waka möön hesi. accelerate.

versneller di soni di ta mbei wan soni ta waka möön hesi. accelerator.

verspelen lasi soni fu di i seei mbei. gamble; forfeit.

versperren tapa kamian fu soni an sa pasa. barricade.

verspieden wegi wan soni luku tjubitjubi. spy.

verspieder wan sëmbë ta wegi wan soni luku tjubitjubi faa sabi. spy.

verspillen poi soni u sösö. squander, waste.

verspreiden paaja. spread; disperse.

verspreken, zich taki wan soni di ja bi musu taki. make a slip.

verspringen 1) djombo. leap.

2) wan pëë de ta pëë ta djombo u de luku ambë o go möön longi. long jump; do the long jump.

verst di möön longi wan. farthest.

verstaan jei; fusutan. hear; understand.

verstand fusutan. intelligence, understanding.

verstandelijk ku fusutan; a dë fusutan soni. intellectual.

verstandig a a' bunu fusutan; ku fusutan. intelligent, reasonable.

verstandskies mamagogo tanda, dee ta göö lasiti. wisdom tooth.

verstandsverbijstering hedi kamian fëën poi. insanity.

verstarren ta mbei soni ko kakakaa. make rigid.

verstek 1) an bi dë du de du ën. in absentia.

2) di fa de koti tu paanga pisi nama makandi fa a ko huku. miter joint.

verstekeling sëmbë di tjubi a sipi fa a sa go u sösö a kamian. stowaway.

verstelbaar 1) a sa seti oto fasi. adjustable.

2) a sa toona seeka. mendable.

versteld a bigi da i te i ko dë pii. stunned; amazed.

verstellen 1) toona nai; mindi; lapu soni. mend, patch.

2) toona seeka. adjust.

verstelwerk dee soni de dë u toona nai. mending.

verstenen a ta bia sitonu. petrify.

versterf 2) dëdë u wan kamian fii sinkii. gangrene.

2) dëdë sëmbë soni di fika da i. inheritance.

versterken ta dëën möön kaakiti; ta mbei a ko möön taanga. strengthen.

verstijven ko taangataanga gingi. stiffen.

verstikken 1) a ta fuka, an sa hai böö.

2) mbei ja sa hai böö.

3) peeta be an sa göö. suffocate, choke.

verstoken 1) tjuma kaba. burn.

2) söndö. devoid of.

verstokt a ko hën sinkii; a dë gaan guwenti fëën. hardened; confirmed.

verstolen du tjubitjubi fu de an si i. furtive, stealthy.

verstomd a foondo i te i fika pii. amazed.

verstommen ko dë piii. die down.

verstoord hati fëën boonu ku ën. disturbed; annoyed.

verstoren poi wooko fii; toobi. disturb; upset.

verstoteling wan sëmbë nasö mbeti di de an lobi seei, an sa mökisi ku dee otowan. outcast.

verstoten te de an këën möön gbelen; jaka puu. cast off; repudiate.

verstrekken sölugu ku soni; da. provide, supply.

verstrekkend na tide soni nöö, a o dë u wan hii pisiten. far-reaching.

verstrijken pasa. pass; expire.

verstrikken kisi. ensnare.

verstrooid 1) dë paajapaaja. dispersed, scattered.

2) pakisei fii an dë a wan kamian. absentminded.

verstrooiing 1) soni i ta du fii feni böö. relaxation.

2) di paaja u soni. diaspora.

3) te pakisei fii an dë a di soni i ta du. absentminded.

verstuiken te kamian fii lusu. sprain.

verstuiven 1) böö go. blown away.

2) te i ta pompu soni ta paaja. spray, pulverize.

versuffen ta ko dë doon sö. grow dull.

versvoet wan pisi u di soni de mindi kuma kanda. metrical foot.

vertalen 1) puu a wan töngö buta a otowan.

2) puu a wan oto fasi. translate.

verte di fa a longi. distance.

vertegenwoordiger wan sëmbë di de manda u go du di soni a në u dee otowan fëën. representative.

vertellen taki wan soni; konda. tell; relate.

verteren 1) ta makisa ta lulu ta hai kaakiti tei da i sinkii.

2) ta wooko ku ën ku i fusutan. digest.

3) njan, kuma te felu ta bë ta njan ta kaba a sösö. corrode.

verticaal taanputaanpu tololoo a pë. vertical.

vertier wan soni de ta du; soni u du. activity.

vertikken ninga gbelen. refuse flatly.

vertimmeren toona seekëën fa a ko kumafa i kë. alter.

vertolken 1) puu da sëmbë fu de fusutan.

2) du soni a lanti fesi. interpret.

vertoning wan soni de du a lanti u de si. demonstration.

vertoog soni de ta taki. exposition.

vertoornd hati fëën boonu seei. incensed.

vertrek 1) di go fii. departure.

2) di kamba nasö di pisi u di wosu ka i ta libi. apartment.

vertrekken 1) go. leave.

2) te kamian fii ta buli söndö i buta mëni nëën, nasö a taka oto fasi fu di wan soni du i. twitch.

vertroosten ganjan fa an musu ta kusumi. console.

vertrouwelijk na u lanti musu jei. confidential.

vertrouwen futoou. confidence, faith.

vertwijfelen te i bigi u lasi hoopu ku degihati, ja ta si seeka u soni möönsö. despair.

vervaard dë pantapanta. afraid of.

vervaardigen mbei soni. make, manufacture.

vervaarlijk a wogi seei. tremendous, awful.

vervagen a ta ko bundjii da i; a ta puu. become blurred; fade away.

verval 1) di fa a ta poi nango; di fa a ta kaba a sösö. decay.

2) di fa a ta saka te i maakëën ku fa di ze hei tjika. difference in sealevel.

vervaldag di daka di wan soni ta kaba. expiration day.

vervallen 1) ta kaba a sösö. decay.

2) di pampia ta kaba. expire.

3) di ten ta kisi. fall due.

vervalsen 1) fufuu a pampia soni; sikifi wan sëmbë nën taa fii; te i mbei wan pampia ta djei lanti pampia fii ganjan de. forge; counterfeit.

2) bia di fan di de bi taki. falsify.

vervangen 1) puu buta oto. replace.

2) ko a wan sëmbë kamian. supersede.

vervanging buta oto a oto kamian. replacement.

vervelen fuufei, kaakei. bore; annoy; bored.

vervelend a ta fuufei soni, a kaakei. tiresome; annoying.

vervellen tooka kakisa. slough.

verveloos an dë ku feifi. paintless.

verven feifi soni. paint; dye.

verversen mbei ko njunjun baka; toona mëni baka. refresh.

vervliegen 1) a ta dëë go djee. evaporate.

2) lasi waaa. vanish.

vervloeking siba. curse.

vervoegen 1) te i kai dee peipei u wan 'werkwoord', kuma 'ik werk, jij werkt, hij werkt, wij werken, enz.'. conjugation.

2) go a. call at.

vervoer 1) dee woto, besi, baisigi sö ta tja sëmbë. transport.

2) te i kumutu a wan kamian go a wan otowan; te i tja soni go a oto kamian. transit.

vervoeren tja go a kamian. transport.

vervolgen 1) du go dou. continue.

2) faaka sëmbë nasö soni. pursue.

vervolgens baka u di dë. further, next.

vervolmaken ta seeka wan soni fa a musu dë möön bunu; mbei a ko dë ku telu. prefect; complete.

vervormen mbei soni ko wan hii oto fasi. transform; deform.

vervreemden 1) ko dë kuma de an sa de seei; ko kuma an sabi ën möön. alienate.

2) mbei a ko dë a oto sëmbë maun. transfer.

vervroeging mbei a ko möön hesi; buta a wan möön fuuku ten. acceleration.

vervullen 1) fuu. fill.

2) di soni di i bi hoopu ko pasa. be fulfilled.

3) du wan soni di i bi musu du. fill; accomplish.

verwaaid ventu böö ën mbei a ko fanjanfanjan. dishevelled.

verwaand a a' gaanfasi poi. conceited, cocky.

verwaardigen ta mbei ën sëmbë. show esteem.

verwaarlozen disa faa kaba a sösö. neglect.

verwachten ta mëni taa sö wan soni o pasa. expect; anticipate.

verwant 1) de dë famii; de dë kuma famii.

2) i ta fii i seei wan ku ën. related.

verwantschap di fa i ku ën dë. relationship.

verward 1) a dë fanjanfanjan. tangled; confused.

2) an dë limbo. muddled.

3) sen kisi ën. embarrassed.

verwarren 1) ta fanjanfanjan.

2) ta fasifasi i a hedi dendu. tangle; confuse.

verwaten ku gaan fasi. arrogant.

verwateren tuwë hia wata a soni poi. dilute.

verweer di heepi di i abi te de ko feti ku i. defence.

verweerd di wei njan mën te a ko gaandi. weatherbeaten.

verweerder di sëmbë di de tja go a kuutu ku di sëmbë di ta piki dëën. defendant.

verwekelijken 1) te an ta tja soni möön kumafa womi musu sa tja. become effeminate.

2) ta mbei i ko malëngë u tja fuka. weaken.

verwekken 1) pai. beget.

2) te i seti wan njunjun soni. create.

3) weki soni. rouse; inspire.

verwelken ta lenguwa. wither, wilt.

verwelkomen ta wai ku wan sëmbë ko a i. welcome.

verwennen 1) ta poi miii.

2) ta du hii soni da sëmbë ta poi ën. spoil, pamper.

verwensen siba. curse.

verweren 1) te di wei ta njan wan soni. weatherbeaten.

2) te de heepi i a feti. defend.

verwerkelijken ko tuutuu soni. realize.

verwerken 1) ta wooko ku wan soni fa a ko di soni di a musu ko.

2) ta pakisei wan soni di i bi jei. process; digest.

verwerpelijk na bumbuu soni. reprehensible.

verwerven te i wooko feni wan soni. obtain, win, earn.

verwestersen mbei a ko bakaa fasi. westernize.

verwezen 1) a ko dë pii. dazed; stunned.

2) a ko mii söndö mama ku tata. orphaned.

verwezenlijken mbei a ko tuutuu soni. realized.

verwijderd a dë a longi; an zuntu. remote.

verwijderen 1) puu soni a wan kamian. remove;.

2) puu manda go. expel; send off.

verwijfd a ta du kuma hën da mujëë. effeminate.

verwijten ta taki soni da sëmbë kuma hën du ën. blame; reprove.

verwijzen 1) ta taki fu wan soni. refer to.

2) manda go a oto soni nasö oto sëmbë. relegate to.

verwikkelen 1) dë a wan soni dendu gaanfa. involve.

2) buta sëmbë a wan soni dendu gaanfa. complicate.

verwilderen 1) ko matu. become overgrown.

2) mbei ko ta libi kuma mbeti. run wild; degenerate.

verwittigen mbei sëmbë ko sabi wan soni. inform, notify.

verwoed 1) hati fëën boonu gaanfa. furious, fierce.

2) a ta du ën gaanfa. ardent.

verwoesten poi kaba a sösö. destroy, devastate.

verwonden te wan soni hati i; da makei. wound, injure.

verwonderen foondo. surprise, astonish.

verworden 1) tooka. change.

2) ta poi te kaba a sösö. degenerate, decay.

verworpeling sëmbë di de an lobi an sa ko mokisi ku de. outcast.

verwringen bia töötö; kisi bia ku taanga. twist, distort.

verzachten 1) mbei soni ko moi. soften.

2) mbei a saka hafu. tone down.

verzadigd a tjika; i feni ën kumafa i bi kë; an sa tei möön hia. satiated.

verzadigen a tjika i; an sa tei möön hia; feni ën kumafa i kë. satisfy; satiate.

verzaken a ta pena ën, an ta mëni ën möönsö. neglect; forsake.

verzakken ta saka go a goon. sag; cave in.

verzamelen pii buta dë. gather; collect.

verzanden te wata ta tja sandu tapa wan kamian. silt up.

verzeggen mbei buka. promise.

verzekerd 1) i bi paka möni fëën fu te soni miti i de sa heepi i. insured.

2) i dë seiki fëën. sure.

verzekeren 1) mbei sëmbë dë seiki a wan soni. assure.

2) paka möni u te wan soni miti i de sa heepi i. insure.

verzekeringscontract di pampia di de mbei da i fu te wan soni miti i de o heepi i. insurance contract.

verzenen bakafutu fii. heels.

verzengen te faja lenguwa ën; tjuma hafu. scorch, singe.

verzet 1) te i bia taampu tuwë gogo taa ja dë a wan soni. resistance.

2) wan soni i ta du u böö ufö. diversion.

verzetsbeweging te de fiti buka ta biinga u puu wan soni a de liba. resistance movement.

verzetten, zich 1) bia tuwë gogo da. resist.

2) ta böö. relax.

verziend wojo fii an ta si soni a zuntu. farsighted.

verzilveren 1) soofu a soni. silver.

2) tooka banku pampia tei möni. cash.

verzinken 1) feifi soni ku di soni de ta mbei zenki. zinc.

2) singi. sink.

3) ta pakisei fundu. lost in thought.

verzinnen ta boi köni a hedi dendu. devise, think out, contrive.

verzinsel wan köni di i boi. invention, concoction.

verzitten 1) sindo nöömö. spend time sitting.

2) paka u wan sindo kamian. pay for a seat.

3) sindo oto fasi; sindo a oto kamian. shift one's position; take another seat.

verzoeken begi sëmbë be a du wan soni da i. request.

verzoeking te wan mëni ko a i fii du wan soni di an bi dë a pasi fii du. temptation.

verzoekprogramma te de pëë dee palati a ladio di de manda hakisi de u de pëë. request program.

verzoekschrift pampia de sikifi manda hakisi u de du wan soni da de. petition.

verzoenen mbei sëmbë ku sëmbë toona ko fii baka. reconcile.

verzoening te tu sëmbë ko bunu baka. reconciliation.

verzoeten mbei soni ko suti nëminëmi. sweeten.

verzorgd a dë seekaseeka; de seekëën bunu. provided for; cared for.

verzot a lobi ën, an sa tan söndö ën. infatuated with; fond of.

verzuchten te i djëmë fa di soni an kai ku i. sigh.

verzuilen ko paati a sömëni lö te de an ta wooko makandi möön. split up.

verzuim te ja du wan soni möönsö; te i djombo wan soni i bi musu du. neglect, omission.

verzuipen 1) ta bebe nöömö. booze away.

2) ta dëdë a wata. drown.

3) wata ko nëën hia poi. flood.

verzuren 1) mbei wan soni ko sowa.

2) poi soni da oto sëmbë te an suti möön. sour.

verzwelgen guli gbölögbölö. swallow up.

verzwijgen ja taki ën. conceal suppress.

vesper sapate begi ku kanda. vespers.

vest wan pei bisi de ta bisi a jasi basu. vest.

vestiaire kamian u buta jasi ku kaapusa. cloakroom.

vestibule kamba di dë a wosu dööbuka. lobby, vestibule.

vestigen hopo wan wooko nasö wan feleniki; mbei ko gingi; buta. establish.

vesting kamian ka i sa go tjubi u de an wini i. fortress.

vestzak 'vest' saku. vest pocket.

vestzakformaat a mbei piki. small format.

vet fatu. fat, grease.

vetachtig a djei fatu; a a' fatu. fatty, greasy.

vete felanti de ta a' ku de seei nöömö. feud.

veter susu tatai. bootlace.

veteraan sëmbë di bi dë longi a wan soni. veteran.

veterinair mbeti data. veterinarian.

vetgans wan pei fou ta libi a ëisi kamian, a ta waka ku futu, an sa buwa. penguin.

vetgehalte di fa a a' fatu tjika. fat content.

veto te wan tiima puu di soni di dee otowan bi taki buta. veto.

vetplant pau ku degidegi uwii ku wata a dendu. succulent plant.

vettig a dë ku hia fatu. fatty, greasy.

vetvrij soni söndö fatu. grease-proof.

vetweiden te de buta dee kau a bumbuu ahun kamian fu de musu fatu. fatten.

veulen miii u dee hasi nasö u dee buliki sö. foal.

vezel dee finufinu tatai u soni. fibre.

vezelig a abi finu tatai a dendu. fibrous.

vgl. wegi de luku makandi. compare. Var.: vergelijke.

v.h. 1) u di. of. Var.: van het.

2) a fesi. formerly. Var.: voorheen.

via a di fasi dë i o mandëën go (via sipi, via opolani); ala i o pasa. via.

viaduct booki di de mbei aba oto pasi a liba. viaduct.

vibratie di fa a ta tëëmë. vibration.

vibreren ta tëëmë ta piki. vibrate, quaver.

vicaris sëmbë di ta hoi keiki a otowan kamian. vicar.

vice versa de bia di wöutu u wan fan. vice versa.

viceadmiraal wan pei sodati hedima. vice-admiral.

vice-president sëmbë di dë a di tiima baka. vice-president.

victorie wini. victory.

vief kaakaa. dapper, smart.

vier fö. four.

vierde di u fö. fourth.

vieren 1) hoi piizii da wan soni. celebrate.

2) lulu tatai dëën. give rein to.

vierhoek soni ku fö huku. quadrangle.

viering te de hoi wan piizii. celebration.

vierkant fökanti, hii dee fö së langa di wan fasi. square.

vierledig a a' fö pisi. consisting of four parts.

vierling fö lengi. quadruplets.

viersprong ka tu pasi kaasiaba. crossroads.

vierstemmig kanda a fö pei töngö. four-part.

viervoetig a a' fö futu. quadruped.

vies sundju; nasi. dirty, grubby.

viezerik nasinasi sëmbë. dirty fellow.

vigeren a dë eti. be in force.

vignet wan waiti sikifi de tëmbë a soni. viginette.

vijand felantima. enemy.

vijandelijk a ta mbei kuma i ku ën felanti; fu di felantima. hostile.

vijf feifi (5). five.

vijfde di u feifi. fifth.

vijfhoek feifi lengi. pentagon.

vijfling feifi mii de pai di wan pasi; feifilengi. quintuplets.

vijftal feifi sëmbë nasö soni makandi. quintet.

vijftien teni-a-feifi. fifteen.

vijftig feifiteni. fifty.

vijftiger sëmbë di a feifiteni jaa. man or woman of fifty.

vijg wan pei pau njanjan. fig.

vijgeboom di pau di ta pai `vijg'. fig tree.

vijl lima. file.

vijlen seeka ku lima; maa soni ku lima. file.

vijlsel di faniafania soni di ta kumutu, te i ta maa soni. filings.

vijver dikiki wata peti lontulontu. pond, lake.

vijzel 1) felu di ta hopo soni; djaki. jack-screw.

2) mata. mortar.

viking fesiten sëmbë di bi ta libi a dee köndë u Scandinavië. viking.

vilder sëmbë di ta puu mbeti kakisa. skinner.

villa gaduma wosu di dë a së buka u di foto. villa, countryhouse.

villen puu mbeti kakisa. fleece, skin.

vilt wan degi koosu sö putuputu wan de ta mbei kaapusa ku oto soni ku ën. felt.

vilten a mbei ku `vilt'. felt.

vin jakajaka u fisi. fin.

vinden ko si wan soni di i bi suku; feni. find.

vinding wan soni de ko si di i bi suku; feni. find.

vindingrijk a dë köniköni, a ta sabi andi fa a du te a dë a nöutu. inventive, resourceful.

vinger finga u maun. finger.

vingerafdruk finga maaka u sëmbë di ta heepi siköutu u kisi di sëmbë. fingerprint.

vingerhoed finguutu. thimble.

vingerhoedskruid wan pei uwii, folo fëën dë kuma finguutu. foxglove.

vingerkommetje wasi finga paabi. fingerbowl.

vingervlug 1) a ta fufuu hesi söndö i mëni.

2) finga fëën gau. light-fingered.

vingerwijzing wan soni ta mbei i ko sabi wan soni. hint.

vingerzetting fa i ta buta finga fii pëë wan soni. fingering.

vink 1) wan kanda fou. finch.

2) wan piki maaka i ta maaka soni di i du kaa. check.

vinkentouw watji. lying in wait.

vinnig 1) gaanfa; di wei kötö nango a i dendu suu. biting.

2) saanti; ku hati boonu gaanfa. cutting.

3) te i kë wan soni gaanfa. be keen on something.

violent gaanfa; a ta du soni taanga di sa da makei. violent.

violet 1) di fukë pëndë u jaifi folo.

2) wan piki folo. violet.

violist sëmbë di ta pëë di 'viool'. violinist.

violoncel di gaan wan u dee 'viool'. cello.

viool 1) wan soni piki möön gitali de ta pëën ku wan pei papai. violin.

2) wan pei folo. violet.

vioolconcert te wan sëmbë ta pëë di soni de kai 'viool' fu sëmbë sa ko haika. violin concert.

vioolsleutel wan pei maaka de ta buta a pampia fu te i si ën i sa taa i musu pëën finu töngö. treble clef.

VIP, V.I.P. gaan nëbai sëmbë. VIP. Var.: Very Important Person.

Virginia wan u dee pisi fu Amëëkan köndë. Virginia.

virtuoos sëmbë di sa u pëë wan soni gaanfa. virtuoso.

virtuositeit te i sa' u pëë wan soni gaanfa. virtuosity.

virulent a a' hesi hati; a ta du soni gaanfa. virulent.

virus wan soni di ta dë a i sinkii ta suwaki i. virus.

vis fisi. fish.

visa wan pampia di i musu abi fii sa go a so köndë. visa.

visafslag di sei u fisi. fish trade.

visangel huku njanjan. fish hook.

visboer sëmbë di ta sei fisi. fish man.

viscose wan pei degidegi pau wata, de ta mbei maaun ku oto soni ku ën. viscose.

viseren 1) maaka i në a pampia taa i si ën. initial.

2) maaka luku fa a dë; maaka soni fii suti ën. gauge.

visgraat 1) fisibonu. fish bone.

2) soni de tëmbë ku maaka kuma fisibonu. herring bone.

vishandel fisi wooko. fish trade.

visie/visioen 1) di fa i ta si wan soni. vision.

2) te i ta si wan soni di sëmbë na sa si ku wojo. vision.

visionair 1) wan sëmbë di ta si soni a hedi dendu.

2) wan sëmbë di ta si fa wan soni sa ko bunu a bakaten. visonary.

visitatie 1) öndösuku u wan sëmbë. examination.

2) di go haika sëmbë. visitation.

visite 1) te i go haika wan sëmbë. call, visit.

2) di sëmbë di ko haika i. visitor.

visiteren te de öndösuku ee i ta tja wan soni di ja bi musu tja ko a oto köndë. inspect.

viskwekerij ka de ta kiija fisi. fish farm.

vislijn huku tatai. fishing line.

visotter awaapuja. otter.

visrijk fisi hia dë ala. abounding in fish.

visschub fisi kakisa. scale.

vissen go a huku; kisi fisi. fish.

visser sëmbë di ta kisi fisi. angler.

vistuig dee sonisoni u kisi fisi. fishing tackle.

visueel soni fii luku ku i wojo. visual.

visum pampia di i musu abi fii sa go a sö wan köndë. visa.

vis-…-vis leti a otosë banda. opposite.

vitaal a dë wan gaan fanöudu soni. vital.

vitaliteit a denku; a ta du soni ku peesa. vitality.

vitamine fitamini. vitamin.

vitrage walawala koosu u buta da fënsë. lace curtain.

vitrine gaasi kasi u buta soni fii sa si. showcase; show-window.

vitriool wan pei wata ta jasa i ee i nama nëën. vitriol.

vitten ta feni föutu a soni hibijuu. find fault; carp.

vitter wan sëmbë di lo' u feni föutu a soni. fault-finder.

vitterig a lo' u suku föutu a soni. faultfinding.

vitzucht a lo' u suku föutu a soni. censoriousness.

vivace a musu piki ën hesihesi wekiweki. lively.

vivisectie te de pooba soni luku a mbeti sinkii fu de si ee a sa bunu da libisëmbë. vivisection.

vizier 1) wan soni de ta buta a kaapusa fesi u tapa sonu da i. visor.

2) haiko u goni di i ta maaka soni. gun sight.

vizierkorrel goni kompasi. foresight; bead.

vla mëiki de boi ko obo ku suki ku oto soni te a ko degi. custard.

vlaag 1) wan gaan tjuba ko ku ventu vooo sö.

2) te soni ko a i vooo sö, ja sa hoi i seei. gust, squall.

Vlaams a dë u wan pisi u België köndë de kai Vlaanderen. Flemish.

vlag faaka; soni ta djei faaka. flag.

vlaggeschip sipi di dë a fesi ta tja di hedima. admiral's ship.

vlaggestok faaka pau. flagstaff.

vlagofficer hedima u dee sodati ta wooko a ze. flag officer.

vlak 1) palala; palalaa kamian. flat.

2) di kamian di i abi. position.

3) leti dë. right there.

vlakgom soni di i ta feki sikifi puu. india rubber.

vlakken mbei ko palalaa. make even.

vlakte palalaa kamian; palala kamian u soni. plain; level.

vlam faja töngö. flame.

vlammen kisi faja; ta kisi faja. flame, blaze.

vlas 1) uwii de ta mbei wan pei maaun ku ën.

2) di maaun de mbei ku di uwii de kai `vlas'. flax.

vlasachtig a mbei ku di maaun u di uwii de kai 'flas'; a mbei finu jööö sö. flaxy, flaxen.

vlashaar di uwii u so bakaa di dë kuma wetiweti jöö sö. flaxen hair.

vlaskop wan sëmbë di abi weti uwii jöö sö. flaxen head.

vlassen a mbei ku di soni de kai 'vlas'; a mbei kuma 'vlas'. flaxen.

vlassen op i ta hangi fu wan soni musu ko hesihesi. look forward to.

vlecht uwii nasö oto soni beeibeei. plait, braid.

vlechten beei; ta ndjaka soni nango ta ko. braid; plait.

vlechtwerk soni de mbei kuma manda sö. basketwork, wickerwork.

vleermuis pukusu. bat.

vlees 1) gbamba.

2) sinkii mbeti.

3) di pisi u wan fuutu di i ta njan.

4) libisëmbë. flesh.

vleesboom wan dëgëdëgë soni ta nasi a sëmbë sinkii dendu. fibroid, myoma.

vleesetend a ta njan mbeti. carnivorous.

vleesgeworden a ko libisëmbë. incarnate.

vleeshouwer sëmbë di ta koti mbeti. butcher.

vleesmolen mbii di de ta lala mbeti. mincer.

vleesnat gwamba baafu. broth, gravy.

vleespasteitje wan soni de ta jasa ku gbamba a dendu. meat-patty.

vleespen wan tëlëlëëë felu de ta finga gbamba u de jasa. skewer.

vleesschotel soni de boi mökisimökisi ku gbamba a dendu. meat dish.

vleeswond te soni koti i ma na fundu. flesh wound.

vleeswording toon sëmbë. incarnation.

vleet taamai u kisi hëlën. herring net.

vlegel 1) sëmbë söndö manini. churl.

2) langapau u naki soni puu kakisa. flail.

vlegelachtig a goofu; aan manini. churlish.

vleien ganjan sëmbë ku töngö; ta naki tëtë. flatter.

vleier wan sëmbë ta ganjan sëmbë ku töngö ta gafa. flatterer.

vleierij te de ta ganjan i ku töngö ta gafa i. flattery.

vleinaam në i ta kai sëmbë fu di i lobi ën; sëkëti në. pet name.

vlek 1) köndë. borough.

2) mandja kamian a soni.

3) soni a du poi ën nën. blot; stain.

vlekkeloos a dë gbegedee söndö sundju. immaculate.

vlekken ta sundju soni ta mandja. stain, soil.

vlekkig a dë ku pikipiki mandja. spotty.

vlerk 1) fou hanza. wing.

2) sëmbë söndö manini. churl.

vleselijk a nama a sinkii. blood-related.

vlet pondo. flat boat.

vleugel 1) hanza.

2) wosu pisi de mbei nama ku di otowan. wing.

vleugelklep soni a gaan opalani hanza, a ta jabi nango ta ko fu di opalani sa waka möön hesi nasö möön teegi. wing flap.

vleugellam 1) te soni du wan së hanza u di fou. broken winged.

2) an sa du soni möön. paralyzid.

vleugelspanning di langa u dee tu hanza u wan fou, te i maakëën kumutu a wan hanza go a di otowan. wing span.

vlezig a a' hia mbeti; a a' hia tjukutjuku. fleshy, meaty.

vlieden kule kumutu a wan kamian. flee.

vlieg wënwën. fly.

vliegbasis gaan opolani goon u sodati. air base.

vliegbrevet aviatë pampia. flying certificate.

vliegdekschip bakaa feti sipi di dë ku kamian u opolani ta saka. aircraft carrier.

vliegdienst 1) te di opolani ta tja sëmbë ta ko ta tei sëmbë nango. flight service.

2) dee sodati ta wooko ku opolani. air corps.

vliegen 1) buwa.

2) waka ku opolani.

3) go hesihesi. flight; fly.

vliegend 1) a ta buwa nango.

2) a ta waka ku opolani.

3) hesihesi. flying.

vliegenier aviatë; di sëmbë di ta tii opolani; pilootu. aviator.

vliegensvlug hesihesi seei. quick as lightning.

vliegenvanger soni u kisi wënwën. flytrap.

vliegenzwam wan pei dikpokpo ta kii wënwën. fly agaric.

vlieger filigi. kite.

vliegeren ta pëë ku filigi. fly a kite.

vlieggewicht dee möön fukë bökusuma. flyweight boxer.

vliegkampschip wan langa sipi ka opolani ta saka, de ta wooko ku ën a bakaa feti. aircraft carrier.

vliegkunst di lei fu buwa opolani. aviation.

vliegmachine opolani. airplane.

vliegramp te opolani kai nasö oto gaan soni pasa ku ën. airplane disaster.

vliegterrein opolani goon. airfield.

vliegtuig opolani. aircraft.

vliegtuigkaping te de duwengi di pilootu faa musu du fa de kë. nyacking.

vliegtuigloods wosu de ta buta opolani. hangar.

vlieguren dee juu di opolani ta buwa. flying hours.

vliegveld opolani goon. airfield.

vliegwiel filikiwili; di soni i ta bia fu wan masini tei faja. flywheel.

vlier wanlö pei pikii pau ta buta folo ku suti piki pau njanjan. elder.

vliering di möön liba kamian u bakaa wosu ka de ta buta lai. garret, attic.

vlierstruik wan pei uwii ta buta folo ku piki pau njanjan. elder bush.

vlies 1) finu kakisa u soni. membrane.

2) soni kuma kakisa u soni.

3) sikapu kakisa ku puuma fëën. fleece.

vliesachtig a dë kuma finufinu kakisa sö. filmy, membranous.

vliet wan kiiki sö. brook, rivulet.

vliezig a dë kuma `vlies'. membranous, filmy.

vlijen seeka buta bunu. arrange.

vlijm faka de ta opolasi sëmbë a hatiwosu. lancet.

vlijmen koti jabi. cut open.

vlijmscherp a saapu gaanfa kuma sendeefi. sharp as a razor.

vlijt di fa a taanga, di fa a lo' wooko. diligence, industry.

vlijtig a taanga; a ta wooko bunu. diligent, industrious.

vlinder adömitö; azöbitötö. butterfly.

vlo adumawe. flea.

vloed 1) foou.

2) biibii.

3) wanlö hia soni. flood.

vloei wan pei pampia ta dëë enki wata. blotter. 2) pampia u mbei sigalëti. cigarette paper.

vloeibaar a dë watawata soni. liquid, fluid.

vloeien 1) te watawata soni ta kule. flow.

2) ta dëë ënki. blot.

vloeiend 1) a fukë a di soni.

2) a sa' u fan. fluent.

vloeipapier pampia de ta dëë ënki. blotting paper.

vloeistof watawata soni. liquid.

vloek 1) siba; fuuku.

2) te de kai Masa Gadu nën u sösö. curse; blaspheme.

vloeken 1) siba sëmbë.

2) kai Masa Gadu nën u sösö.

3) kosi taku kosi. swear.

vloer goon u soni; wosu goon. floor.

vlok fiinu pisi u soni, kuma kwakolosu pisi. flake.

vlokkig a dë pisipisi finufinu sö. flaky.

vlonder paanga booki nasö wosu goon di de an mbei fini sö. plank; bridge.

vlooiebeet te di adumawe njaan i. flea bite.

vlooien puu adumawe nëën. de-flea.

vlooienband banti de ta buta a mbeti gangaa, a a deesi fu adumawe an ko nëën. flea collar.

vlooienmarkt wojowojo ka de ta sei soni bunkopu. flea market.

vlooienspel wan pei pëë de ta pëë ku pikipiki soni kuma könöpu. tiddlywinks.

vloot 1) wanlö hia sipi ta waka makandi a bakaa feti. fleet.

2) baki di fundu kuma tu mëti sö. tub.

vlootvoogd hedima u wanlö sipi ta waka makandi a bakaa feti. fleet admiral.

vlot 1) a ta diipi. afloat.

2) wanlö pau de kwei tai bandja ku bandja u diipi lai. raft.

3) a fukë a di soni. ease.

vlotten 1) ta diipi nango. drift.

2) nango a fesi söndö soni toobi ën; ta du soni söndö soni toobi ën. progress easily.

vlottend a nango ta ko; an ta fika di wan. flaoting; inconsistent.

vlotter 1) sëmbë ta tja pau ta diipi a wata liba. raftsman.

2) soni ta diipi a wata liba. float; dobber.

vlucht 1) fusi.

2) buwa u fou nasö opolani.

3) wanlö hia fou ta buwa makandi. flight.

4) di langa u de tu hanza u wan fou te i jabi de. wingspan.

vluchteling 1) sëmbë di ta fusi kumutu nëën köndë da feti nasö oto soni. refugee.

2) sëmbë di ta fusi kumutu da soni. fugitive.

vluchten fusi kumutu; kule kumutu. flee.

vluchthaven tjubi kamian. refuge.

vluchtheuvel hei pisi u wan woto sitaati ka i sa taampu fu dee wagi an naki i. traffic island.

vluchtig 1) an du ku fini; a du hesi poi; a du ku hediwai.

2) a ta pasa go hesihesi. flighty.

vlug 1) hesihesi. fast.

2) a a' bunu fusutan. sharp.

vlugschrift pampia de mbei u wan soni de ta taki a di mindi fu paati da sëmbë. pamphlet.

vlugzout wan pei soni te sëmbë faau i ta dëën fa a sumëë nöö a ta weki. smelling salts.

v.m mamate. a.m. Var.: voormiddag.

VN, V.N. feleniki u sömëni köndë u goonliba. VN. Var.: Verenigde Naties.

vnl. di u fesi. chiefly. Var.: voornamelijk.

vocaal 1) a nama a di fa töngö u sëmbë ta piki. vocal.

2) wan u dee lëtë te i kai ën nöö ventu sa kumutu a i buka söndö soni tapëën: a,e,ë,i,o,ö,u. vowel.

vocabulaire dee peipei wöutu u wan töngö. vocabulary.

vocatie di wooko i ta du fii libi; di wooko di i ta fii a i hati taa hën i musu du. vocation.

vocatief soni i o kai sëmbë te i kë fan ku ën. vocative.

vocht watawata soni. fluid, liquid.

vochtig a dë munjanmunjan sö. moist, damp.

vod sakaa; na bumbuu soni. rag, tatter.

voddegoed soni u tuwë a kapëë. rubbish, trash.

voddenkoper/ voddenman sëmbë di ta bai awoo gaandigaandi soni. ragman.

voddig kuma sakaa; na bumbuu soni. ragged.

voederen luku `voeren'. bold.

voeding soni u njan. feeding.

voedsel soni u njan. food, nourishment.

voedster 1) mujëë di ta da wan mii bobi. nurse.

2) mujëë lapë kököni. female rabbit.

voedsterling mii di i ta kiija. foster child.

voedzaam a dë wan bunu soni fii njan da i sinkii. nourishing, nutritious.

voeg ka de tja de ko miti; ka i nai soni. joint, seam.

voege fasi. in that manner.

voegen 1) tja ko miti; tja ko mökisi ku oto soni. join.

2) kai makandi. agree.

voegwoord wöutu di ta tja oto wöutu ko miti, kuma `nöö' kuma `hën' kuma `ma'. conjunction.

voegzaam a dë a pasi; a kai. seemly, fit.

voelen te i ta fii soni. feel.

voelhoorn dee finga ta dë a libilibi soni hedi, de ta wai nango ta ko; dee kola finga de ta tutu ta hai. tentacle.

voeling 1) di fa i ta fii. feeling.

2) te i ta fii soni. touch.

voelspriet luku `voelhoorn'.

voer 1) mbeti njanjan. fodder.

2) wagi lai. wagonload.

voerder tiima u wan soni. leader, conductor.

voeren 1) da mbeti njanjan. feed.

2) dë tiima u wan soni. lead, conduct.

3) tja. convey, carry.

voering soni i nai a dendu së u wan koosu faa möön degi. lining.

voerman sëmbë di ta tii hasi wagi. driver.

voertaal di töngö di de ta fan ta lei a siköö. vehicle of education.

voertuig dee oto, wagi, besi sö de ta lëi. vehicle.

voet futu. foot.

voetangel taapu u kisi sëmbë te i makisëën a o kisi i. foot trap.

voetbal bali. soccer.

voetballen ta pëë bali. play soccer.

voetballer sëmbë di ta pëë bali. soccer player.

voetbank bangi u buta futu. footstool.

voetganger sëmbë ta waka ku futu. pedestrian.

voetlicht dee faja de ta tuwë a dee pëëma a kinöwosu fii sa si di pëë möön bunu. footlights.

voetspoor futu maaka a goon. track, footmark.

voetstap te i tuwë futu. footstep.

voetstoots sö nöö; kumafa a dë nöö. offhand.

voetstuk di pisi u wan soni di ta hoi di soni a liba. pedestal.

voetval te i tjökö kini a goon da sëmbë. kneel.

voetveeg soni u feki futu a wosu dööbuka. doormat.

voetzoeker wan pei sinipei. firecracker.

vogel 1) fou.

2) soni ta djei fou.

3) wan sëmbë libi fëën de fanjanfanjan. bird.

vogelaar 1) sëmbë di ta kisi fou.

2) politikima. fowler.

vogelbekdier wan pei mbeti ta a' buka kuma patupatu ma a ta da dee mii fëën bobi. platypus.

vogelei fou obo. bird's egg.

vogelkunde lei u fou. ornithology.

vogellijm wan uwii ta djei di uwii de kai piki fou kaka. mistletoe.

vogelstand hii dee fou. avifauna.

vogelverschrikker soni de mbei kuma sëmbë buta a goon u jaka fou. scarecrow.

vogelvlucht te de taki soni palalaa dou ma de an taki ën fini; te i luku soni palalaa dou. bird's eye view.

vogelvrij a dë wan sëmbë di hiniwan sëmbë sa suti tuwë, so a booko lanti wëti tjika. outlaw.

voile soni kuma koosu maani de nai a mujëë kaapusa. veil.

vol fuu; ku telu. full.

volbloed 1) an mökisi. thoroughbred.

2) a dë nëën ku hii ën hati. wholehearted.

volbrengen i du ën teefa a kaba. fulfill, achieve.

voldaan 1) i dë tifiedi. satisfied.

2) i pakëën dou. paid; settled.

voldoen 1) paka. settle; pay.

2) mbei ko dë tifihedi. satisfy.

voldongen a du kaa; an sa tooka möön. accomplished.

voleinden/voleindigen kaba wan soni. finish.

voleindiging/voleinding di kaba fëën. completion.

volgeboekt de an a' kamian möön; a fuu. fully booked.

volgeling wan sëmbë ta waka a otowan baka nasö a ta nama ku i a di soni i ta du. follower, supporter.

volgen 1) go nëën baka; faaka. follow, pursue.

2) pasa a bakaten. follow; ensue.

3) fusutan. comprehend.

volgend di ta ko dë. following.

volgens kumafa. according to.

volgkoets wagi di ta lëi a dëdë wagi baka ee nasö di ta lëi a tööu wagi baka. car in a funeral or a wedding procession.

volgnummer nömbu di de dëën fa a waka oto a oto baka. serial number.

volgorde di fa de waka oto a oto baka. order, sequence.

volgroeid ko gaan wan; ko mandu. full grown.

volgzaam an ta fia, a ta piki andi sëmbë ta taki dëën. docile.

volharden tai hati go dou. persevere.

volheid di fa a fuu, di fa a dë telutelu. fullness.

volhouden 1) go dou ku wan soni kumafa i bi seti ën. maintain, sustain.

2) hoi go dou. persevere.

volijverig a dë nëën gaanfa. zealous.

voliŠre gaan fou wosu ku sömëni fou a dendu. aviary.

volk föluku; dee sëmbë u wan köndë. people, nation.

Volkenbond fesiten feleniki u sömëni köndë ta miti kuutu makandi. League of Nations.

volkenkunde di lei u fa dee peipei sëmbë u goonliba ta libi. ethnology.

volkenrecht wëti de buta da hii föluku u goonliba; soni di hii föluku a' pasi u du. international law.

volkomen telutelu; na hafuhafu. perfect, complete.

volkrijk a a' sëmbë hia. populous.

volks soni u dee sëmbë u di köndë. public.

volksbelang soni u heepi hii sëmbë u di köndë. public interest.

volksbeweging te dee sëmbë u di köndë ta du wan soni makandi. popular movement.

volksdans baja u dee sëmbë u di köndë dë. folkdance.

volksdracht di bisi u wanlö pei sëmbë. national costume.

volksklasse dee sösö sinkii. lower classes.

volkskunde di lei u fa dee sëmbë u di köndë dë guwenti u ta du soni. folklore.

volksmenner wan sëmbë ta biinga u hai hii sëmbë ko nëën. demagogue.

volksplanting köndë di dë a oto köndë basu. colony.

volksstam wanlö sëmbë ta dë u de de wanwan ta fan di wan töngö. tribe.

volkstaal di töngö di wan pei föluku ta fan. vernacular.

volledig telutelu; na hafuhafu. complete; full.

volleerd a lei te sabi. accomplished.

vollemaan te di liba fuu. full moon.

volleren ta naki di bali nango ta ko söndö a kai a goon. volley.

volleyball wan pei bali de ta pëë ku maun. volleyball.

vollopen ko fuu. fill up.

volmaakt 1) telutelu söndö föutu. perfect.

2) ku telu. complete.

volmacht makiti u du soni. authorization.

volmachtigen da sëmbë makiti u du soni. authorize.

volmaken mbei soni ko telutelu söndö föutu. perfect.

volmondig a ta taki ën leti fa a dë, an ta kpei fan; an ta tjubi soni. frank, full.

volontair sëmbë di ta heepi a wan soni ma na u paka. volunteer.

volop te a hia. plenty of.

volslagen na hafuhafu; ku telu. complete, utter, total.

volstaan tjika. suffice.

volstrekt seei. absolute.

volt wan fasi de ta maaka di kaakiti u sitölömu nasö u batilëi fatu. voltage.

voltallig a dou; an makei. complete, full.

voltooien kaba wan soni i bi ta du. complete, finish.

voltooiing kaba u wan soni. completion.

voltrekken du wan soni di de bi taki buta. execute.

voluit ku telu. in full.

volume 1) fa wan soni hia. bulk.

2) fa wan soni ta piki taanga tjika. volume.

volvet de an puu di fatu fëën nëën. full-cream.

volvoeren du wan soni kumafa de bi taki buta. fulfil, perform.

volwassen gaan wan, na miii möön. grown up, adult.

volzin wan pisi u fan, de taki soni nasö da hakisi soni. sentence.

vondeling wan miii de feni. foundling.

vonder paanga de buta u pasa ngötö. foot bridge.

vondst soni di i ko si; te i ko si wan soni. find, discovery.

vonk faja mateeja. spark.

vonken te faja ta tuwë mateeja. spark.

vonnis di soni kuutu bakaa taki buta. sentence, judgement.

vonnissen te kuutu bakaa da sitaafu. sentence, condemn.

vont di soni ta hoi wata u de dopu miii. font.

voogd sëmbë di lanti buta taa hën a' faantiwöutu u wan miii. guardian.

voogdij te i a' faantiwöutu u wan miii nasö wan sëmbë. guardianship.

voor 1) langalanga maaka dikidiki. furrow.

2) dee pötjipötji maaka ta dë a i fesi te i kwindji ën. in front of.

3) bifö. before.

4) u; fu. for.

vooraan a fesi. in front.

vooraanstaand a dë a fesi; a dë fesima. prominent, leading.

vooraanzicht di fa wan soni dë a fesi së fëën. frontal view.

vooraf a fesi. beforehand, previously.

voorafgaan ko go a fesi; waka nëën fesi. precede, go before.

vooral möön gaanfa; seepi. especially.

vooralsnog a di mindi. presently.

vooravond 1) sapate buka. evening.

2) leti a fesi. on the threshold.

voorbaat a fesi. in advance.

voorbarig 1) juu fëën an bi kisi. premature.

2) de du ën hesi poi. rash.

voorbedacht de pakisei ën ufö de du ën. premeditated.

voorbeeld soni de taki ee nasö de lei i fii fusutan wan soni; wan sëmbë nasö wan soni i musu luku fii sa' fa fii du. example, model.

voorbehoedmiddel soni ta tapa soni fa an pasa. preventive.

voorbehouden 1) te de hoi soni da i.

2) hoi baka. reserve.

voorbereiden seeka a fesi da wan soni. prepare.

voorbericht wan wöutu a fesi. preface, forward.

voorbeschikken buta a fesi taa sö wan soni o pasa. predestine.

voorbij pasa. past, beyond, over.

voorbijgaand pasa; a ta pasa; an dë u nöömö. passing, transitory.

voorbijganger sëmbë di ta pasa. passer-by.

voorbijpraten taki soni di ja bi musu taki. blab.

voorbijzien ja si ën; ja buta mëni nëën. overlook.

voorbode wan maaka di ta lei i andi o ko. harbinger; forerunner.

voordacht ku mëni; ku ën seei kë. on purpose.

voordeel 1) di wini fëën. benefit.

2) wan soni di i abi di otowan an abi. advantage.

voordeeltje wn piki kölöku di kai da i. windfall.

voordelig a a' wini. profitable.

voordracht 1) te i taki soni fu hia sëmbë jei; di fa i taki di soni u de jei. recital; delivery.

2) di pampia ku hii dee sëmbë në dee de sa kë a di soni. nomination.

voordrachtkunstenaar wan sëmbë sa' u du soni a lanti fesi. reciter, performer.

voordragen 1) te i taki taa sö wan soni nasö sö wan sëmbë i kë. propose.

2) te i buta wan sëmbë në fu de musu sitëmi dëën. nominate.

3) taki soni a lanti fesi di i bi lei. recite.

voord/voorde kee kamian a wata ka i sa aba ku futu. ford.

vooreerst 1) a di fosu kamian. in the first place.

2) ufö; a di mindi. for the time being.

voorgaand a disi fesi. preceding.

voorganger 1) sëmbë di bi dë a di dë fesi. predecessor.

2) fesima u wan keiki. pastor.

voorgerecht soni di un o njan a fesi. entree.

voorgeschiedenis dee soni de bi pasa a fesiten. prehistory.

voorgeslacht dee gaan sëmbë. ancestors.

voorgevel fesi së u wan wosu. front, facade.

voorgeven 1) da a fesi. give ahead of time.

2) taki sö wan soni ma kandë na tuu. claim.

voorgevoel te i ta sinti soni. presentiment.

voorgoed fu koo; fu nöömö. for good.

voorgrond a fesi së. foreground.

voorhamer gaan simitima hama. sledge hammer.

voorhanden i abi ën a di mindi. in stock; on hand.

voorhang gaan koosu de hëngi tapa kamian. curtain.

voorheen a fesi; a fesiten. formerly.

voorhistorisch kaba fesiten soni. prehistoric.

voorhoede dee sëmbë dee ta dë a fesi a bali pëë nasö a feti. advance guard.

voorhoofd mindifesi. forehead.

voorin a fesi. in front, at the beginning.

vooringenomen a lobi wan möön wan. biassed.

voorjaar di ten u di jaa di dee pau ta buta njunjun uwii a bakaa köndë baka di kötö ten. spring.

voorkamer sakasa. living room.

voorkant fesi së. front.

voorkauwen taki soni finifini da wan sëmbë a fesi. prime a person.

voorkennis te a sabi soni a fesi. foreknowledge.

voorkeur soni di i feni möön bunu; soni di i möön lobi. preference.

voorkind wan mii di i bi pai ku wan oto mujëë fii; wan mii di i bi pai ku wan oto manu fii; mii di i pai ma ja bi tööu eti. child from another marriage; illegitimate child.

voorkomen 1) ta pasa. happen.

2) go a kuutu bakaa. appear before judge.

3) di fa a dë te i luku ën. appearance.

4) tapa wan soni fu an pasa. avert.

voorkomend 1) di fa a ta pasa. occurring.

2) a a' bunu fasi, a ta heepi sëmbë a soni. obliging.

voorkoop bai a fesi. preemption.

voorlaatst di dë a di lasiti wan fesi. next-to-last.

voorland di ka i o dou. destiny.

voorleggen taki ën da de be de jei. lay before.

voorletter di lëtë di i në ta bigi. initial.

voorlezen lesi da sëmbë be a jei. read out loud.

voorlichten leti wan sëmbë a wan soni fa a sabi. enlighten.

voorliefde soni nasö sëmbë di i möön lobi. preference.

voorlijk a dë a fesi möön dee otowan fëën. precocious.

voorlopig ufö. for the time being.

voormaals a fesi. formerly.

voormalig di bi dë a fesi. former, late.

voorman fesima a wan wooko; fesima. leader; foreman.

voormeld de bi taki ën kaa. forementioned.

voormiddag mamate. morning.

voorn wan pei fisi. sort of carp.

voornaamwoord dee wöutu pisi i ta kai ka fii kai soni në: a, de, mi, i, ju, un, uu sö. pronoun.

voornamelijk a di fosu kamian. principally, mainly.

voornemen, zich 1) buta taa i o du wan soni.

2) di soni di i buta taa joo du. resolve, intend.

voornemens sö i bi kë du. intention.

voorn m a hebi; a a' nëbai. distinguished.

voornoemd di i bi kai dë kaa. above-mentioned.

vooronder basu kamian u wan sipi a fesi. forecastle.

voorop 1) a fesi u di soni. in front.

2) a di fosu kamian. first.

voorouders fesiten sëmbë; gaan sëmbë u di lö ee nasö u di bëë. ancestors.

voorover ku fesi a goon. forward, prostrate.

voorplecht fesi së u wan sipi a liba. forecastle.

voorpoot fesi futu u mbeti. foreleg, forepaw.

voorpost dee sodati dee ta watji a fesi së; ka de ta dë ta watji di kamian. outpost.

voorraad soni di i abi hia fëën tjika. stock, store.

voorradig i abi ën hia a di mindi. in stock.

voorrang hën abi leti u dë a fesi u dee oto. precedence, priority.

voorrecht 1) wan bunu di kai da i.

2) wan bunu sëmbë du i möön dee oto. privilege.

voorrede soni i sikifi u buta a fesi u di buku. preface.

voorschieten paka da wan sëmbë a fesi ku di mëni taa joo feni di möni baka. advance.

voorschijn te wan soni ko u si. produce, bring out.

voorschoot fesi köki; koosu de mbei fii tai tapa di bisi fii fu an sundju. apron.

voorschot möni di i paka sëmbë ufö a du wan wooko da i; te i leni sëmbë möni. advance.

voorschrift soni de sikifi buta da i fii musu du. prescription, direction.

voorshands a di mindi; ufö. for the present.

voorslaan 1) taki wan soni di i mëni fu de sa du. propose, suggest.

2) naki. hit.

voorslag 1) wan soni i taki da de fu de sa du.

2) naki. proposal.

voorspel pëë di de ta pëë a fesi ufö wan soni bigi. prelude.

voorspellen 1) kai dee lëtë u wan wöutu baka na baka da sëmbë. spell out loud.

2) taki a fesi andi o pasa. predict.

voorspeller sëmbë di ta taki a fesi andi o pasa. prophet.

voorspiegelen ta ganjan wan sëmbë fa a mëni taa a o feni bunu u wan soni. delude.

voorspoed kölöku; te soni nango bunu. prosperity.

voorspraak ta i fan heepi wan sëmbë. intercede.

voorstaan 1) taampu a fesi. be in front.

2) te i ta fan fu de si taa di soni bunu. advocate.

voorstad wan së buka u wan foto. suburb.

voorstander sëmbë di ta biinga da wan soni. advocate, champion.

voorste di u fesi. foremost.

voorstel te i taki fa i mëni wan soni musu dë. proposal, motion.

voorstellen 1) taki fa i mëni wan soni musu du. propose.

2) tja tu sëmbë go miti. introduce.

3) dë a di kamian u wan soni nasö wan sëmbë. represent.

4) (ku zich) si wan soni kuma peentje a i pakisei. imagine.

voorstelling 1) tja tu sëmbë go miti. introduction.

2) di fa a si di soni. version (of something).

3) di soni de ta du; di fa de du wan soni. performance.

4) wan pakisei di a abi. idea; notion.

voort nango fesi. on, onwards.

voortand fesi tanda. front tooth.

voortbrengen pai; pali; tja ko; mbei. produce, create, bring forth.

voortbrengsel di soni di a mbei tja ko a lanti. product.

voortdurend dë nöömö. continual, constant.

voorteken wan soni ta lei i a fesi taa sö wan soni o pasa; maaka. sign, indication.

voortgang di fa soni nango fesi. progress.

voortijd kaba fesiten. prehistoric times.

voortijdig juu fëën an bi kisi. premature.

voortmaken biinga hesihesi. make haste.

voortreffelijk a bunu gaanfa. excellent.

voortrekken i lobi wan möön wan. favour a person.

voortrekker sëmbë di ta jabi pasi da dee otowan a wan njunjun soni. pioneer.

voorts ën tu. moreover, besides.

voortvarend hati fëën hesi fa a du soni. energetic, pushing.

voortvluchtig te wan sëmbë ta fusi nango. fugitive.

voortzetten go dou. continue, carry on.

vooruit a fesi; go a fesi. forward.

vooruitzicht di fa i si wan soni o ko a baka. prospect, outlook.

voorvader fesiten sëmbë fii, womi wan. ancestor.

voorval wan soni di pasa. incident.

voorvechter sëmbë di ta biinga möön dee otowan a wan soni; kampionu. advocate; champion.

voorvinger piioto finga. forefinger.

voorvoegsel wöutu pisi de ta nama a fesi u otowan: kuma `on' fu `onwaar'. prefix.

voorwaar leti sö; tuutuu. indeed.

voorwaarde soni di i musu sa du bifö i feni di soni di i kë. condition; stipulation).

voorwenden ta mbei taa sö i dë. pretend, feign.

voorwereldlijk kaba fesiten soni. prehistoric.

voorwerp soni. object.

voorzaat fesiten sëmbë fii. ancestor.

voorzeggen 1) taki a fesi andi o pasa a baka. predict.

2) taki soni da sëmbë fu a taki a i baka. prompt.

voorzetsel dee piki wöutu de ta seti wanlö fan pisi; kuma a (a foto); ku (ku Gaama). preposition.

voorzichtig köniköni; ku ten. carefully.

voorzien 1) si a fesi. foresee.

2) sölugu. provision.

voorziening te de seeka a fesi; soni de seeka a fesi. provision.

voorzitter fesima u di kuutu; fesima u wan fëlëniki. chairman; president.

voorzorgsmaatregel wan soni i du a fesi fu wan taku soni an pasa. precautionary measure.

voos 1) a mbei kuma siponsu. spongy.

2) poipoi. rotten.

vorderen 1) taki da wan sëmbë be a da i wan soni. demand, claim.

2) nango fesi. make progress.

voren a fesi. to the front.

vorig di bi dë ufö disi. former, previous.

vork tjökö; föluku; soni di mbei kuma tjökö. fork.

vorm di fa di sinkii u di soni mbei. form.

vormelijk a di fasi; a di wëti buka. formal.

vormen mbei ko sö wan soni. shape; form.

vormleer di lei u fa soni ko dë kumafa a dë. form theory.

vormloos a dë lumbuu. shapeless.

vormsel 1) wan soni de ta du fu de sa ko wan lomusu keiki sëmbë. confirmation.

2) di fa wan soni dë. shape; formation.

vors tödö. frog.

vorsen öndöösuku soni. investigate.

vorst 1) benga buka. ridge.

2) tiima kuma könu sö. sovereign, monarch, prince.

3) te ëisi ta kai. frost.

vorstendom dee köndë u wan tiima ka a abi taki. principality.

vorstenhuis di wosu dendu ka di könu kumutu; dee sëmbë u di lö famii dë dee ko könu baka na baka. dynasty.

vorstin mujëë könu; könu mujëë. sovereign; queen.

vorstvrij a tapa da ëisi an sa. frost-proof.

vort pasa kumutu dë! off with you!

vos 1) wan mbeti kuma dagu ma de an ta kiijëën; soni de mbei ku di kakisa u di mbeti dë. fox.

2) bödjëëma. knave.

3) wan pei hasi. sorrel.

vossejacht te de go höndi di mbeti de kai `vos'. foxhunting.

vossen ta lei soni taanga hibi juu. study hard.

vossestaart 1) di labu u di mbeti de kai 'vos'.

2) wan pei ahun ta dë putjuu. foxtail.

voteren sitëmi. vote.

votum tei sitëmi; soni i taki fu de sabi unfa i ta mëni. vote.

vouw ka di soni doba. fold.

vouwbeen faka u doba nasö koti pampia. paperknife.

vouwblad pampia de mbei doba u de paati da sëmbë. pomphlet.

vouwen doba. fold.

vouwstoel sutuu di ta doba tapa. folding chair.

vr. 1) a nama a mujëë. fem. Var.: vrouwelijk.

2) hakisi. qu. Var.: vraag; vragend.

vraag soni i hakisi. question.

vraagal sëmbë di lo u hulu sëmbë. inquisitive person.

vraagbaak 1) sëmbë di de ta hakisi taanga soni.

2) buku di puu soni da i fii sabi. adviser; source of information.

vraagstuk 1) sömu.

2) wan gaan soni di musu seeka. problem.

vraagteken di maaka aki: ? a ta lei i taa soni de hakisi dë. questionmark.

vraagzucht te i lö u hakisi soni. inquisitiveness.

vraat 1) giima; njanhiama. glutton.

2) ka soni njan soni poi. damage.

vraatzucht langahati u soni u njan. gluttony.

vracht lai. cargo.

vrachtauto toloki; laiwagi. truck.

vrachtbrief pampia de ta tei lai. bill of lading.

vrachtgoed gudu; lai di de ta tja ku toloki, nasö sipi, nasö talanwagi. goods.

vrachtvaarder laisipi. freighter.

vrachtvrij an dë u paka u lai. post paid.

vrachtwagen laiwagi; toloki. truck.

vragen hakisi. ask.

vragenbus bökusu ka i sa tuwë di pampia di i sikifi dee hakisi dee i abi. question box.

vrank an ta kpei fan, a ta taki ën djoodjoo sö. frank.

vrede i dë bööböö; böö. peace.

vredelievend sëmbë di na lo' toobi. peace-loving.

vredespijp pipa dee ingi bi ta sumuku ku sëmbë te de toon mati. peacepipe.

vredestichter kotitakima. peacemaker.

vredesverdrag buka de mbei u de koti taki. peace treaty.

vredesvoorwaarde di wëti de buta ufö di taki sa koti. peace terms.

vredig a dë piii sö. peaceful; quiet.

vreedzaam an lo' toobi; söndö toobi. peaceful; peaceable.

vreemd de an sabi ën; an guwenti ën; a dë oto fasi; an ta pasa hesihesi. strange.

vreemdeling sëmbë di ja si wan daka; sëmbë u oto köndë. stranger.

vreemdelingendienst siköutu kantöö ka de ta seeka soni u wakama. alien office.

vreemdelingenverkeer te oto sëmbë ko luku i köndë. tourist traffic.

vreemdsoortig a dë oto fasi. singular, odd.

vrees fëëë; lesipeki; panta. fear, apprehension.

vreesachtig a dë fëëëfëëë. timid.

vreeswekkend soni di ta da i fëëë. fear-inspiring, awful.

vreetzak njanhiama. glutton.

vrek giiima. miser.

vrekkig a giii. miserly.

vreselijk 1) a wogi gaanfa; a ta da i fëëë.

2) gaanfa. dreadful; terrible.

vreten 1) njan gbölögbölö. eat; gorge oneself.

2) mbeti njanjan. fodder.

3) ta njan pikipiki. gnaw; eat at.

vreugde wai. joy, gladness.

vreugdeloos an dë waiwai. joyless.

vrezen 1) fëëë.

2) lesipeki. fear, dread.

vriend 1) mati. friend.

2) womi lobima. boyfriend.

vriendelijk a a' bunu fasi; a lo' sëmbë. kind, friendly.

vriendendienst wan bunu a du i. friendly turn.

vriendenkring dee mati de i abi. circle of friends.

vriendin mujëë mati; mujëë lobima. lady friend.

vriendinnetje 1) mujëë mii mati.

2) mujëë lobima. girl friend.

vriendschap te de dë mati. friendship.

vriendschappelijk kuma mati. friendly.

vriespunt ka soni musu kötö dou ufö a ta bigi ko ëisi. freezing point.

vriezen a ta mbei ëisi. freeze.

vrij a dë nëën seei kë; an dë taitai; an dë a wëti; fëlëi; fiifii. free.

vrijaf te i a' fëlëi u di wooko. have a holiday.

vrijage te womi ta mbei moiti fu hën ku di mujëë musu dë; te de ta kai lobi. courtship; wooing.

vrijbiljet pampia di de da i fii sa pasa a wan kamian söndö paka. free pass.

vrijblijvend an dë fii du wan soni dëën baka. without obligation.

vrijbuiter sëmbë di an ta libi ku wëti. libertine; free spirit.

vrijdag feeda; dimingo. Friday.

vrijdenker sëmbë di an ta biibi gadu. secularist.

vrijdom te i dë fëlëi; ta ja a' fu du wan soni. freedom; exemption.

vrije sëmbë di an dë saafu. freeman.

vrijelijk soni an ta toobi i nëën. freely.

vrijen te womi ta mbei moiti fu hën ku di mujëë musu dë; ta kai lobi. court; flirt.

vrijer lobima fii. lover, sweetheart.

vrijerij te i ta mbei moiti fii ku di mujëë musu dë; te de kai lobi. courtship.

vrijgelatene sëmbë di de puu a sitaafu. freedman.

vrijgeleide 1) de an musu tapa i fu ja pasa.

2) te de waka ku sëmbë ku goni fu soni an pasa ku ën. safe conduct.

vrijgeven da sëmbë fëlëi. release.

vrijgevig a a' saapi libi; a ta da sëmbë soni. liberal, generous.

vrijgevochten an ta hoi wëti; an a' takima, a ta libi kumafa a kë. undisciplined.

vrijgezel womi di na tööu. bachelor.

vrijgezellin mujëë di na tööu. unmarried woman.

vrijhandel te de ta sei soni fa de kë. free trade.

vrijhaven lampeesi ka ja ta paka lanti möni. free port.

vrijheid fëlëi; fii; i dë fa i kë. liberty, freedom.

vrijheidsoorlog te de ta feti u puu di köndë a otowan basu. war of independence.

vrijhouden 1) hoi soni fëlëi.

2) paka da otowan.

3) hoi wan soni kabakaba. reserve.

vrijkopen paka puu a soni. buy off, ransom.

vrijlaten/ vrijmaken disëën be a go fëën fëlëi. release; emancipate.

vrijmetselaar wan pei feleniki ta dë a sömëni köndë u goonliba, womi nöö sa dë nëën. freemason.

vrijmetselaarsloge feleniki wosu u dee 'vrijmetselaar'. masonic lodge.

vrijmoedig an ta fëëë sëmbë. frank, bold, candid.

vrijpleiten ta heepi di sëmbë be lanti si taa di sëmbë abi leti. clear, absolve.

vrijpostig wojo fëën dëë. bold, saucy.

vrijspraak te de an sa lei taa di sëmbë dë du di soni tuu, hën de disëën be a go fëën. acquittal.

vrijstellen da fëlëi. releas, exempt.

vrijster wan mujëë di dë a ganda. old maid, spinster.

vrijuit ku hii hati; söndö fëëë. freely, frankly.

vrijwaren tapa wan sëmbë fu di soni an miti ën. safeguard against.

vrijwel bëina; a fika piki. pretty much; practically.

vrijwillig na ku musu. voluntary.

vrijwilliger sëmbë di ta du wan soni, ma na musu a musu. volunteer.

vrijzinnig a dë fëën fëlëi; an kë fika ku guwenti soni nöö. liberal.

vrille te opolani ta lontu ta ko ku hedi a goon. spin, spinning dive.

vrind mati. friend.

v¢¢rnaam fesi në. first name.

vroed a a' fusutan. wise.

vroedvrouw mujëë di ta pai ku mujëë. midwife.

vroeg möön hesi; ufö di juu kisi; a fesi; biten. early.

vroeger a fesi; möön hesi; di bi dë a fesi. earlier, formerly.

vroegrijp a sabi soni gaanfa möön dee pei fëën. precocious.

vroegte biten mamaten. early in the morning.

vroegtijdig ufö di juu kisi. early; untimely.

vrolijk waiwai. merry; gay, cheerful.

vroom 1) a ta dini Gadu gaanfa. pious.

2) an sa ko tuu. unattainable.

vrouw mujëë sëmbë; mujëë fii. woman; wife.

vrouwelijk mujëë soni. female.

vrouwenaard di fa mujëë dë. female character.

vrouwenarts data ta kula mujëë siki. gynaecologist.

vrouwenbeweging te dee mujëë ta biinga u de ko abi dee leti dee womi ta abi. feminist movement.

vrouwenkiesrecht te de da mujëë leti u sitëmi. woman suffrage.

vrucht 1) fuuta; pau njanjan. fruit.

2) mii di de an pai eti. foetus.

3) soni di i feni fu di soni di i du. fruit of your labor.

vruchtbaar a ta pai; a ta mbei soni hia. fruitful, fertile, prolific.

vruchtbeginsel ka di pau njanjan ta seti u mbei. ovary of a plant.

vruchtboom fuuta pau. fruit tree.

vruchtdragend a ta pai njanjan; a ta tja heepi. fruitbearing.

vruchteloos an tja heepi; an ta pai. fruitless.

vruchtenwijn win di de mbei ku fuuta. cider.

vruchtgebruik ta hoi soni da sëmbë ta njan bunu fëën ufö. usufruct.

vruchtvlees di soni u di fuuta di de ta njan. pulp.

VS(A), V.S.(A.) Amëëkan Köndë. U.S.(A.). Var.: Verenigde Staten (van Amerikan).

vuig wogisonima fasi. sordid, vile, base.

vuil sundju; nasi. dirty, grimy.

vuilak/ vuilbek sëmbë di ta taki wisiwasi soni an dë fanöudu a lanti; sëmbë di ta kosi taku kosi. foulmouthed fellow.

vuilik sundju sëmbë; takulibi sëmbë; wisiwasima an a' sen. dirty fellow.

vuilnis sundju; dotihipi soni. dirt; rubbish.

vuilnisbelt sundju liba; dotihipi. rubbish dump.

vuilpoes nasinasi sëmbë. dirty fellow.

vuiltje piki sundju. speck of dust.

vuist böö njanjan. fist.

vuistgevecht feti ku böö. prize fight.

vuistvechter sëmbë di ta feti ku böö njanjan. pugilist.

vulcaniseren te de ta seeka balata nasö oto soni ku faja fu de sa mbei soni ku ën. vulcanize.

Vulgaat Gadu buku u lomusu keiki, a dë a di töngö de kai `latijn'. Vulgate.

vulgair 1) goofu; wisiwasi.

2) kowoonu. vulgar.

vulgariseren te de mbei wan apaiti soni ko kowoonu soni. vulgarize.

vulkaan kuun di ta bai latja ta pompu faja ko liba. volcano.

vullen te i fuu wan soni. fill.

vulling te i ta fuu soni; soni i ta tuusi go a soni dendu. filling; stuffing.

vullis sundju. rubbish.

vulpen pëni di i ta fuu ku ënki ta sikifi ku ën. fountain pen.

vulpotlood pötulöuto di i sa puu di buka fëën toona buta oto. lead pencil.

vulsel soni di i ta tuusi go a soni dendu. stuffing.

vulva ku. vulva.

vuns, vunzig ta sumëë bundji. 2) sundjusundju.

3) poipoi. musty, fusty.

vurehout fajaudu. firewood.

vuren 1) suti ku goni. fire.

2) de mbei ën ku fajaudu. made of firewood.

vurig kendikendi kuma faja. fiery.

vuur 1) faja.

2) suti u goni.

3) taanga fii. fire; blaze.

vuurbaak tölu ku faja ta lei di sipi ka faa waka. beaconlight.

vuurdoop te ja bi dë a bakaa feti wan daka ma awaa i ko nëën. fire-baptism.

vuurhaard ka de ta mbei faja a wosu. fireplace.

vuurkolom wan faja heihei nango liba. pillar of fire.

vuurlijn ka de ta feti ku goni möön taanga. firingline.

vuurmond kanu buka. canon.

vuurpeloton dee sëmbë de ta tja sëmbë u go kii. firing-squad.

vuurpijl lakëti de ta suti go a liba. rocket.

vuurproef te gaan soni ta ko a i fu luku un pei sëmbë i dë. trial by fire.

vuurrood bë njaan. fire-red.

vuurslag tii de ta koti; gben sitonu. flint and steel.

vuursteen sitoni di i ta naki ta koti faja; tii de ta koti. flint.

vuurtoren faja tölu a lampeesi ta lei dee sipi fa de musu waka. lighthouse.

vuurvast faja an sa toobi ën. fireproof.

vuurvliegje azönkijënjën. firefly.

vuurvreter degihati sodati. fireeater.

vuurwapen dee soni de ta suti: dee goni, pisitola sö. firearm.

vuurwater dee diingi ta dööngö sëmbë. firewater.

vuurwerk sinipei. fireworks.

vuurzee faja ze. sea of fire.

v.v. go ku ko. visa versa. Var.: visa versa.

V.W.O./VWO wan siköu i nango bifö i go a `universiteit'. college prep. Var.: Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs.