|
wá
|
|
Sperrangelweit, Sperrweit
|
|
waardi
|
|
Würdig
|
|
waarsegri
|
|
Wahrsagen
|
|
waàrskouwe
|
v. und s.
|
Verwarnen, Verwarnung
|
|
wàarskouwe
|
|
Mahnen
|
|
·
|
|
Wahrschauen
|
|
·
|
|
Warnen
|
|
·
|
|
Warnung
|
|
waarskouwe hem; vermane hem, vo a no moe doe dasani
|
|
Abmahnen
|
|
wàarskouwe; pramisi; krasi
|
|
Bedräuen, Bedrohen
|
|
waarti
|
|
Geltung
|
|
·
|
|
Würdigkeit
|
|
·
|
adj.
|
Werth
|
|
·
|
s.
|
Werth
|
|
wagi
|
|
Fuhrwerk
|
|
·
|
|
Karre
|
|
wagi; sjesi, sesi
|
s.
|
Wagen
|
|
wagi-man
|
|
Fuhrmann, Fuhrknecht, Fuhrleute
|
|
wai
|
|
Anwehen
|
|
·
|
|
Fächeln, Fächern
|
|
·
|
|
Schweben
|
|
·
|
|
Verwehen
|
|
·
|
|
Wedeln
|
|
·
|
|
Worseln
|
|
·
|
v.
|
Wehen
|
|
wai; dóidói, dodói; seki
|
|
Schwenken
|
|
wai doro
|
|
Durchwehen
|
|
wai faja; blo faja; hopo da faja pikìnso
|
|
Schüren, das Feuer
|
|
wai; seki
|
|
Schwingen
|
|
wai; tesi; tesi en wai
|
|
Sichten
|
|
waka
|
|
Einhergehen
|
|
·
|
|
Hergehen
|
|
·
|
|
Marschiren
|
|
·
|
|
Schreiten
|
|
·
|
|
Wandel
|
|
·
|
|
Wandeln
|
|
waka boen; go boen; tan boen
|
|
Gedeihen
|
|
waka da kondre doro; pasá da kondre doro
|
|
Durchreisen, ein Land
|
|
waka doro
|
|
Fortwandeln
|
|
waka doro; pasá doro
|
|
Durchwandeln, durchwandern
|
|
waka go dapee; teki wan reis go na
|
|
Hinreisen
|
|
waka go; koiri
|
|
Wandeln
|
|
waka gowei
|
|
Wegwandern
|
|
waka koiri; koiri
|
|
Lustwandeln
|
|
waka koiri; koiri; koiri koiri
|
|
Promeniren
|
|
waka na hem baka; volge hem [h.]
|
|
Nachfolgen, einem
|
|
waka na hem baka; volgoe hem
|
|
Folgen, einem
|
|
waka na kondre
|
|
Grassiren
|
|
waka nanga baka; go nanga baka baka
|
|
Rücklings gehen
|
|
waka nanga baki; waka na strati seli sani
|
|
Höken, Hökern
|
|
waka nanga baki; waka nanga baki seli sani; waka rontoe seli sani
|
|
Hausiren
|
|
waka nanga sipi
|
|
Schiffen
|
|
waka no hem baka; waka go na hem baka; de na hem baka
|
|
Nachgehen, einem
|
|
waka (od. pasá) da kondre doro; waka da kondre rontoe
|
|
Durchziehen, ein Land
|
|
waka rontoe
|
|
Circuliren
|
|
·
|
|
Umgéhen
|
|
·
|
|
Umlaufen
|
|
·
|
|
Umziehen
|
|
waka rontoe; de na waka waka
|
|
Umlauf, in U. sein
|
|
waka; waka waka
|
|
Wandern
|
|
waka waka-djoe
|
|
Wanderjude
|
|
waka waka-mofo; ron ron-mofo
|
|
Plauderer, Plaudertasche
|
|
waka-man
|
|
Pilger, Pilgrim
|
|
wáka-man
|
|
Wanderer, Wandersmann
|
|
waka-tiki
|
|
Wanderstab
|
|
waka-waka-brifi
|
|
Circular, Circular-schreiben
|
|
wakti
|
|
Abpassen
|
|
·
|
|
Abwarten
|
|
·
|
|
Bewachen
|
|
·
|
|
Wache
|
|
wakti boen
|
|
Wachsam sein
|
|
wakti da heeli neti doro; tan na hai da heeli neti
|
|
Durchwachen, eine Nacht
|
|
wakti hem; seti wakti gi hem
|
|
Ablauern
|
|
·
|
|
Auflauern, einem
|
|
·
|
|
Belauern
|
|
wakti; loekoe
|
|
Harren
|
|
wakti; loekoe; tan
|
|
Warten
|
|
wakti; seti wakti
|
|
Lauern
|
|
wakti; soekoe; loekoe
|
|
Spähen
|
|
wakti; verwakti; loekoe
|
|
Erwarten
|
|
wakti-hoso
|
|
Wachhaus
|
|
wakti-hoso; skíld-wakti-hoso
|
|
Schilderhaus
|
|
wakti-man
|
|
Wächter
|
|
wáktiman
|
|
Aufpasser
|
|
·
|
|
Hüter
|
|
wakti-possoe
|
|
Wachposten
|
|
wan
|
|
Eingeboren
|
|
·
|
|
Einig
|
|
·
|
|
Eins
|
|
·
|
|
Ein, eine, ein (Artikel und Zahl)
|
|
wan aparti soema
|
|
Sonderling
|
|
wan asranti soema
|
|
Grobian
|
|
wan bigi leiman
|
|
Erzlügner
|
|
wan bigi skorkoe
|
|
Erzschurke
|
|
wan boen mofo; wan begi gi
|
|
Fürbitte
|
|
wan broko sipi
|
|
Wrack?
|
|
wan doezend
|
|
Tausend
|
|
wan; enkli; kodo; wawán
|
|
Einzig
|
|
wan falsi soema; falsi-hatti soema
|
|
Gleißner
|
|
wan flousoe-pikìn-oeman; wan tjobo-pikìn-oeman
|
|
Coquet, eine Coquette, ein c. Mädchen
|
|
wan grani soma [sic]; bejari soema; wan ouroe tatà
|
|
Greis
|
|
wan gran-sani
|
|
Feierlichkeit
|
|
wan grofoe soema; wan gemeene soema
|
|
Flegel
|
|
wan hai droifi
|
|
Wein-beere
|
|
wan hebi (od. zwaare) fadóm
|
|
Sturz
|
|
wan hipi stoon
|
|
Stein-haufen
|
|
wan houroe, disi koti na ala toe sei
|
|
Zweischneidig, ein zw. Schwerdt
|
|
wan Israèl-soema; wan djoe
|
|
Israëlit
|
|
wan komando (od. troepoe) soldati
|
|
Truppen, [pl.]
|
|
wan komando soldati; wan bigi hipi soldati
|
|
Heer
|
|
wan langa langa soema
|
|
Riese
|
|
wan lau-sani; wan verkeerti sani
|
|
Unsinn
|
|
wan liebi nanga dede-babari; wan bigi babari
|
|
Zetergeschrei
|
|
wan membre
|
|
Idee, eine
|
|
wan mofo
|
|
Schluck, ein
|
|
wan moksi moksi-sani; mengi-moesoe [h.]
|
|
Mischmasch
|
|
wan na ini trawan; trawan na ini trawan
|
|
Ineinander
|
|
wan nanga hafoe
|
|
Anderthalb
|
|
wan njoe-sani
|
|
Neuerung, eine
|
|
wan njoe-soema
|
|
Neuling
|
|
wan ogri siki; pest-siki
|
|
Seuche
|
|
wan ogri soema; ogri-man; ògridoe-man; wan soema, disi doe ogri
|
|
Uebelthäter
|
|
wan oùroe-tem-sani; wan gránwei-san
|
|
Uralt, etwas Uraltes
|
|
wan pasi
|
|
Durchgang, ein
|
|
wan piesi broko batra; wan piesi broko patoe
|
|
Scherbe, eine
|
|
wan piesi doti
|
|
Scholle, Erdscholle
|
|
wan piesi hoedoe
|
|
Block
|
|
wan piesi tem
|
|
Weile
|
|
wan pikìen, disi no habi tatà en mamà; wees-pikìen
|
|
Waise
|
|
wan pikin krabita
|
|
Zicklein
|
|
wan pikìn krin boesi
|
|
Hain
|
|
wan pikìn trobi; wan taki taki
|
|
Häkelei
|
|
wan pikìn-sani
|
|
Kleinigkeit
|
|
wan pikìn-sani; tòefe-sani; noní-sani; totí-sani
|
|
Wenigkeit
|
|
wan poti gebrék-soema; poti-man
|
|
Nothleidende, der
|
|
wan potti mofina soema
|
|
Schlucker, ein armer
|
|
wan roomsoe soema; wan roomsoe (loomsoe); katolík [h.]
|
|
Katholik
|
|
wan santa plesi; wan santa-sani
|
|
Heiligthum, ein
|
|
wan soema
|
|
Jemand
|
|
wan soema, disi ben kenki hem reliesi; proseliti [h.]
|
|
Proselyt
|
|
wan soema, disi broko (od. kenki) moni
|
|
Wechsler, Geldwechsler
|
|
wan soema, disi twyfle; wan twyfle-man
|
|
Zweifler
|
|
wan soema (od. wan-sani), disi pasá hem jari kabá
|
|
Ueberjährig
|
|
wan soso taki taki; wan soso tori
|
|
Schwätzerei
|
|
wan sóso-sani
|
|
Tand
|
|
wan soso-tori; anansi-tori; lei-tori
|
|
Erdichtung
|
|
wan spotoe-tori; spotoe; soso prefoeroe-taki
|
|
Schwank
|
|
wan stry vo soso woortoe hede
|
|
Wort-streit
|
|
wan switi kouroe
|
|
Erquickung
|
|
wan toemoesi ogri soema
|
|
Unmensch
|
|
wan tori, disi pasá; wan tori
|
|
Ereigniß
|
|
wan vreemde soema
|
|
Fremdling
|
|
wan zuìniki soema
|
|
Knauser, der
|
|
wánfasi makandra
|
|
Einigkeit
|
|
wani
|
|
Wille
|
|
·
|
|
Willig sein
|
|
·
|
|
Wollen
|
|
wani; gedagti; besluiti [h.]
|
s.
|
Vornehmen
|
|
wani; gedagti; membre, memre; pramisi
|
|
Vorsatz
|
|
wani gowei; no wani tan
|
|
Fortwollen
|
|
wani gowei; wani go
|
|
Wegwollen
|
|
wani; hangri; verlange
|
s.
|
Verlangen
|
|
wani; mag
|
|
Mögen
|
|
wani; marki
|
|
Zweck
|
|
wani; soekoe
|
|
Bezwecken
|
|
wani; verkiesi
|
v.
|
Belieben
|
|
wan-sani
|
|
Gegenstand, ein
|
|
wansani, disi no habi waarti; wansani, disi no boen vo noti
|
|
Schund
|
|
wansani na tapo
|
|
Zugabe
|
|
·
|
|
Zulage
|
|
wan-sani; sani; som; hafoe; pikìn; pikìn so
|
|
Etwas
|
|
wantem
|
|
Je
|
|
wantem; djonsno; djoesnoe; pram
|
|
Alsbald, Alsobald
|
|
wantem; pram; hesi hesi
|
|
Flugs
|
|
wantem wantem; cito cito
|
|
Spornstreichs
|
|
wantem; wantem wantem; cito cito; pram
|
|
Stracks
|
|
wantem; wantem wantem; djonsno
|
|
Sofort, Sogleich
|
|
wantem; wantem wemtem [sic]; pram; pram pram
|
|
Unverzüglich
|
|
wantron
|
|
Dereinst, dermaleinst
|
|
wántron
|
|
Einmal
|
|
wántron; wan dei so; wan dei
|
|
Einst
|
|
wánwantron
|
|
Mitunter
|
|
wánwantron so; wan dei so; wan joeroe so
|
|
Gelegentlich
|
|
wánwantron; somtron
|
|
Bisweilen
|
|
wánwantron; som-tron; nofo-tron
|
|
Manchmal
|
|
wánwantron; wánwantron so
|
|
Zuweilen
|
|
wapoe
|
|
Wappen
|
|
waram; benauwtoe
|
|
Schwül
|
|
waram; faja
|
|
Wärme
|
|
wáram; faja
|
|
Warm
|
|
waram; meki a kom waram
|
|
Erwärmen
|
|
waram, warm
|
|
Wärmen
|
|
warimbo
|
|
Rohr
|
|
wasi
|
|
Abwaschen
|
|
·
|
|
Aufwaschen
|
|
·
|
|
Auswaschen
|
|
·
|
|
Bad
|
|
·
|
|
Baden
|
|
·
|
|
Reinigung
|
|
·
|
|
Schwemmen
|
|
·
|
|
Waschen
|
|
wasi, figi; skoeroe
|
|
Scheuern
|
|
wasi komoto
|
|
Wegwaschen
|
|
wasi-béki; lampèti
|
|
Wasch-becken
|
|
wásiman
|
|
Wäscher, Wäscherin
|
|
watra
|
|
Flüssigkeit
|
|
·
|
|
Wasser
|
|
·
|
|
Wässerig sein, werden
|
|
watra vo wasi foetoe
|
|
Fuß-bad
|
|
watra; voktoe
|
|
Saft
|
|
watra-fontein
|
|
Springbrunnen
|
|
watra-hai; hai-watra; watra na hai; krè-watra
|
|
Thräne
|
|
watra-horo; fonteìn [h.]; peti
|
|
Quell, Quelle
|
|
watra-kriki, [pl.]
|
|
Wasser-bäche
|
|
watra-moen
|
|
Arbuse
|
|
watra-mofo; babá
|
|
Geifer
|
|
watra-mofo; babá; spiti
|
|
Speichel
|
|
watra-pás
|
|
Niveau
|
|
wàtrapas
|
|
Setzwage
|
|
watra-stoon; pikin stoon
|
|
Kiesel
|
|
wawái; pari
|
|
Flosse, Floßfeder
|
|
wawái; wai wai
|
|
Wedel
|
|
wawai, waiwai
|
|
Fächer
|
|
wawán; hem wawán
|
|
Einsam
|
|
wawán; nomó
|
|
Lediglich
|
|
wawán; soso; nomó
|
|
Allein
|
|
we
|
|
Wohlan
|
|
We!; De!
|
|
Na!
|
|
we; vo da hede; vo dati hede; dus [h.]; dosoe
|
|
Folglich
|
|
wèduwe
|
|
Witwe
|
|
wèduwe-man
|
|
Witwer
|
|
wees-kamer
|
|
Vormundschaftsgericht
|
|
wefi
|
|
Gattin
|
|
wegi
|
|
Abwägen
|
|
·
|
|
Auswägen
|
|
·
|
|
Gewicht
|
|
·
|
|
Wage
|
|
·
|
|
Wägen
|
|
wegi hem
|
|
Beunruhigen
|
|
wegi; kegel
|
|
Keil
|
|
weigre; mombi
|
|
Weigern
|
|
wel
|
|
Wol
|
|
wendje; pikìn oeman
|
|
Mädchen
|
|
wendje; pikìn-oeman
|
|
Dirne
|
|
weni; domloe
|
|
Aufwickeln
|
|
wèniki; pikìn; no foeloe
|
|
Wenig
|
|
wensi; hangri; verlange
|
|
Wunsch
|
|
·
|
|
Wünschen
|
|
weri
|
|
Anziehen
|
|
·
|
|
Aufhaben
|
|
·
|
|
Müde
|
|
·
|
|
Wetter
|
|
·
|
|
Witterung
|
|
weri baka
|
|
Wiederanziehen
|
|
weri hem srefi; pina (od. pina pina) hem srefi
|
|
Aufreiben, sich selbst
|
|
weri klosi
|
|
Kleiden, sich
|
|
weri klosi gi hem
|
|
Ankleiden
|
|
weri mooi; weri momooi; dress hem srefi; prodo
|
|
Herausputzen, sich
|
|
westen, west [h.]
|
|
Westen, West
|
|
wet
|
|
Gesetz
|
|
wet; order; fasi
|
|
Regel
|
|
wet; reglementi
|
|
Reglement
|
|
weti
|
|
Weiß
|
|
weti; bleeki [h.]
|
|
Blaß
|
|
weti leki katoen
|
|
Schneeweiß, gegeben:
|
|
weti weti
|
|
Weißlich
|
|
wi
|
|
Wir
|
|
wi - oen - dem srefi makandra
|
|
Gegenseitig
|
|
wi; vo wi
|
|
Unser
|
|
wiegi; dodoi-bedi
|
|
Wiege
|
|
wieki
|
|
Aufwecken
|
|
·
|
|
Erwachen
|
|
·
|
|
Erwecken
|
|
·
|
|
Woche
|
|
wieki baka
|
|
Wiedererwachen
|
|
wieki baka; wieki baka na dede
|
|
Auferwachen
|
|
wieki hem
|
|
Wecken, einen
|
|
wieki hem; wieki hem baka na dede; wieki hem na dede
|
|
Auferwecken
|
|
wieki; wieki opo
|
|
Aufwachen
|
|
wieki-moni
|
|
Wochen-lohn
|
|
wieli
|
|
Rad
|
|
wien
|
|
Wein
|
|
wien-glasi
|
|
Spitzglas
|
|
wien-pers-baki [h.]; pers-baki
|
|
Kelter
|
|
wierook; switi smoko
|
|
Weihrauch
|
|
wildri
|
|
Unstät
|
|
·
|
|
Wildern, wild sein
|
|
wildri; krasi
|
|
Unbändig
|
|
wildri; no magti jete
|
|
Ungezähmt
|
|
wildri; prefoeroe ; jajo -
|
|
Ausgelassen
|
|
wildri; wildri-fasi
|
|
Wildheit
|
|
wimpel [h.]
|
|
Wimpel
|
|
winni
|
|
Abgewinnen
|
|
·
|
|
Sieg
|
|
winni; dwingi; masra
|
|
Besiegen
|
|
winni hem
|
|
Ueberhólen
|
|
winni; kisi; feti kisi
|
|
Erringen
|
|
winni; kom Masra vo; teki abra
|
|
Erobern
|
|
winni; masra; tron winniman
|
|
Ueberwinden
|
|
winni; tron winni-man
|
|
Gewinnen
|
|
winni; tron winniman; kom masra
|
|
Obsiegen
|
|
winni; verdini; wroko; bai
|
|
Erwerben
|
|
winni wansani na hem tapo; kori hem; bedriegi hem
|
|
Uebervortheilen
|
|
winni; winni da feti
|
|
Siegen
|
|
winni; winst
|
|
Gewinn, Gewinnst
|
|
winniman
|
|
Sieger
|
|
winni-man
|
|
Gewinner
|
|
·
|
|
Ueberwinder
|
|
winni-man; da tranga-wan; da kragti-wan
|
|
Held
|
|
winst; gebrúik
|
|
Nutzen, Nutz
|
|
winst; winni
|
|
Profit
|
|
winst; winni; verdiensti [h.]
|
|
Ertrag
|
|
·
|
|
Erwerb
|
|
winti
|
|
Wind
|
|
winti; lugti [h.]
|
|
Luft
|
|
winti na bele
|
|
Blähungen
|
|
winti tranga; winti wai tranga toemoesi
|
|
Stürmen, es stürmt
|
|
wipi
|
|
Gerte
|
|
·
|
|
Peitsche
|
|
·
|
|
Ruthe
|
|
·
|
|
Schwippe, Schwuppe
|
|
wipi; fom
|
|
Durchpeitschen
|
|
·
|
|
Peitschen
|
|
wipi hem; fom hem
|
|
Auspeitschen
|
|
wipi-marki; marki
|
|
Strieme
|
|
wisi hem
|
|
Vergiften
|
|
wisi wasi
|
|
Lappalien
|
|
wisiman
|
|
Vergifter
|
|
wisi-wasi; soso taki-taki
|
|
Gewäsche
|
|
wiwiri
|
|
Borste
|
|
·
|
|
Haar
|
|
wiwiri; blaati [h.]
|
|
Blatt
|
|
wiwiri; soso wiwiri; takroe wiwiri
|
|
Unkraut
|
|
wiwiri vo boom; wiwiri
|
|
Laub
|
|
woestèin; sabana; wei; wan soso biri-biri-plesi
|
|
Einöde
|
|
woestèin; wan soso biri biri-plesi
|
|
Wildniß
|
|
woesteìn; woesteìn-kondre; dre sabana
|
|
Wüste
|
|
wol; skapoe-wiwiri
|
|
Wolle
|
|
wolf [h.]
|
|
Wolf
|
|
wonder-wroko; marki; teeken
|
|
Wunder
|
|
woord; woortoe; mofo; taki
|
|
Wort
|
|
worom; fini worom
|
|
Made
|
|
worom; flei; óngdierte [h.]
|
|
Ungeziefer
|
|
worom, worm
|
|
Raupe
|
|
·
|
|
Wurm
|
|
woron
|
|
Insect
|
|
wo'woje; markti
|
|
Markt
|
|
wroko
|
|
Arbeiten
|
|
·
|
|
Bearbeiten
|
|
·
|
|
Beruf
|
|
·
|
|
Beschäftigung
|
|
·
|
|
Erarbeiten
|
|
·
|
|
Gähren
|
|
·
|
|
Thätig sein
|
|
wroko; afeersi
|
|
Geschäft
|
|
wroko; afeersi; boòdskopoe
|
|
Verrichtung
|
|
wroko; amt; amti
|
|
Amt
|
|
wroko ben
|
|
Wirksam sein
|
|
wroko; doe
|
|
That
|
|
wroko; doe; meki
|
|
Schaffen
|
|
wroko doro
|
|
Fortarbeiten
|
|
wroko hem marki baka; winni hem marki baka
|
|
Nachholen, sein Werk, seine Aufgabe
|
|
wroko moni
|
|
Aufbringen, Geld
|
|
wroko na baka; wroko lasi marki
|
|
Nacharbeiten
|
|
wroko; worko [a.]
|
|
Arbeit
|
|
wroko, worko [a.]
|
|
Werk
|
|
wroko-man
|
|
Arbeiter, Arbeitsmann
|
|
wroko-moni; paiman
|
|
Lohn
|
|
wroko-sani [pl.]
|
|
Instrumente
|
|
wye
|
|
Weihe
|
|
wye; blesi
|
|
Weihen
|
|
wye [h.]
|
|
Einweihen
|
|
wyze
|
|
Melodie
|